I SA/Wa 1370/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-07

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wpis od skargi został już opłacony przez innych współskarżących, istnieje podstawa do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla jednego ze współskarżących, który wnioskuje o takie zwolnienie?
Ratio decidendi
Prawo pomocy ma na celu umożliwienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, których sytuacja materialna na to nie pozwala. Jeśli wpis od skargi został już uiszczony przez innych współskarżących w kwocie przekraczającej należny wpis, a tym samym zwolnił pozostałych z obowiązku jego opłacenia, to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż nie występuje zagrożenie dla koniecznego utrzymania strony.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Trzech z czterech skarżących uiściło wpis od skargi w łącznej kwocie przewyższającej należny wpis. Czwarta skarżąca, H.R., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na niskie dochody z emerytury. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B., P.R., L.R. i H.R. na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 27 lipca 2009 r. A.B., P.R., L.R. i H.R. reprezentowani przez adw. D. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], hip. Nr [...]. Od wniesionej skargi A.B., P. R. i L. R. dokonali wpłaty łącznej kwoty 900 złotych (po 300 złotych każdy). Do skargi dołączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełniony przez H. R., w uzasadnieniu którego skarżąca wskazała na bardzo niskie dochody. Utrzymuje się ona bowiem z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. W formularzu wniosku wprawdzie nie wskazano zakresu żądanego prawa pomocy (brak zakreśleń w rubryce 4) niemniej, w treści skargi pełnomocnik strony wskazał, iż wnosi o przyznanie H.R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie H.R. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając zatem wniosek skarżącej i oceniając jej sytuację materialną uwzględnić należy przede wszystkim to czy w sprawie obecnie należne są jakiekolwiek koszty sądowe i ewentualną ich wysokość. Instytucja prawa pomocy ma bowiem na celu umożliwienie osobom, którym sytuacja materialna na to nie pozwala, realizacji ich konstytucyjnego prawa do sądu. Przy czym prawo pomocy, o ile zostanie przyznane, wywołuje skutki na przyszłość, od momentu jego przyznania. Wpis w niniejszej sprawie stosownie do art. 214 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 200 złotych i zobowiązani do jego zapłacenia są solidarnie wszyscy skarżący. Oznacza to, że uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku jego opłacenia. Jak wynika z akt sprawy wpis został w niniejszej sprawie opłacony przez troje z czwórki skarżących. Przy czym zostało to uczynione w kwotach przekraczających jego wysokość określoną w przywołanych wyżej przepisach. Wobec opłacenia wpisu od wniesionej skargi przez pozostałych skarżących, H. R., na obecnym etapie postępowania sądowego nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji, w ocenie orzekającego, nie ma usprawiedliwionych podstaw, do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro bowiem przesłanką przyznania tego prawa jest, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., brak możliwości poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, to w sytuacji gdy nie ma ona obowiązku ich uiszczania, nie sposób wywieźć wystąpienia zagrożenia, o którym mowa w tym przepisie. Ponadto, w ocenie orzekającego, skarżąca wnioskując o przyznanie prawa pomocy w sposób nierzetelny przedstawiła okoliczności mające wpływ na wydawane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie. Zważyć bowiem należy, że formularz wniosku (w rubryce 12) zawiera oświadczenie strony, że nie zatrudnia ona i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem podatkowym. Tymczasem w niniejszej sprawie oświadczenie to (podpisane w dniu 28 lipa 2009 r.) nie odpowiada rzeczywistości, gdyż skarżąca od dnia 27 lipca 2009 r. (data udzielenia pełnomocnictwa) reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adw. D. B. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło