I SA/Wa 1370/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogdan Wolski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z A R Z Ą D Z E N I E Dnia 13 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogdan Wolski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym odpowiedzi na skargę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z a r z ą d z a: pozostawić bez rozpoznania odpowiedź na skargę. Uzasadnienie dotyczące postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. L. K. wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane jej odwołaniem od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2009 r. nr [...] zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w K. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który nie został uzasadniony. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca jedynie podniosła, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji może istotnie wpłynąć na postępowanie w przedmiocie udzielenia Spółce z o. o. [...] pozwolenia na budowę, a z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, przedmiotowy wniosek jest konieczny i w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższej normy prawnej wynika, iż na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek, przy czym nawet w przypadku spełnienia jednej z nich zostało ono pozostawione uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "sąd może". Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, niepubl.). Tymczasem zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony. Jednocześnie wskazać należy, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Uzasadnienie dotyczące zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania odpowiedzi na skargę. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. L. K. wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane jej odwołaniem od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2009 r. nr [...] zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w K. Zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2010 r. wezwano Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do uzupełnienia braków formalnych odpowiedzi na skargę poprzez podpisanie tego pisma i jego odpisów przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 13 września 2010 r. wpłynęło do akt sprawy pismo wyjaśniające specyfikę struktury organów ochrony zabytków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego podpisane przez E. B.z – Naczelnika Wydziału z upoważnienia Dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków. Przewodniczący zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż wniesienie skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2010 r. zainicjowało postępowanie sądowe prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Stroną w postępowaniu prowadzonym przez sąd administracyjny jest skarżący i organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, co wynika z art. 32 p.p.s.a. Jeżeli stroną postępowania jest także odpowiedni organ, to czynności procesowe w imieniu tej strony może skutecznie podjąć wyłącznie aktualny piastun tego organu lub należycie umocowany pełnomocnik procesowy. Wobec tego nieprawidłowe byłoby poszukiwanie zastępcy procesowego organu w przepisach ustrojowych lub przepisach, które dotyczą czynności podejmowanych przez organ z zakresu administracji publicznej. Pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowym może być także jej pracownik, a więc osoba pozostająca ze stroną w stosunku pracy. Warunek ten co do zasady wyklucza możliwość udzielenia przez organ pełnomocnictwa pracownikowi urzędu obsługującego organ. Pracownik urzędu nie jest bowiem pracownikiem strony – organu. Wobec powyższego de lege lata czynności w postępowaniu sądowym w imieniu organu podejmuje osoba fizyczna – aktualny piastun tego organu lub ustanowiony przez tego piastuna pełnomocnik profesjonalny pełnomocnik. Zastępstwo ministra wynikające z art. 37 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, stwarza podstawę do działania sekretarza lub podsekretarza stanu, ale wyłącznie w sprawach administracyjnych dotyczących określonego działu administracji rządowej. Czynności podejmowane przez organ (ministra) w postępowaniu sądowym nie są jednak czynnościami administracyjnymi, ale odrębnymi, co do charakteru i istoty, czynnościami procesowymi podejmowanymi przez jedną ze stron postępowania sądowego. Podsumowując, należy odróżnić możliwość zastępstwa organu (działania w imieniu organu) w postępowaniu administracyjnym na podstawie odpowiednich przepisów lub udzielonego upoważnienia od podejmowania czynności w imieniu i na rzecz organu w postępowaniu sądowym. Postępowanie sądowe nie jest kolejnym stadium (instancją) postępowania administracyjnego. W postępowaniu sądowym organ prowadzący postępowanie administracyjne staje się obok dotychczasowych stron postępowania administracyjnego jedynie stroną tego postępowania. Określenie zasad udziału tej strony w postępowaniu sądowym następuje na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie w oparciu o przepisy regulujące rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy z zakresu administracji publicznej. Stąd istnienie, z mocy prawa lub udzielonego upoważnienia, uprawnienia (upoważnienia) do wydania decyzji administracyjnej nie stwarza legitymacji do podjęcia czynności procesowej, a więc między innymi zajęcia stanowiska co do zasadności skargi, w tym w odpowiedzi na skargę. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do przedmiotowego postępowania wskazać należy, iż stroną tego postępowania jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wobec tego czynności w postępowaniu sądowym może skutecznie podjąć aktualny piastun tego organu – B. Z. Osoba ta może udzielić pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania organu w postępowaniu sądowym, ale mając na uwadze aktualną treść obowiązujących przepisów, pełnomocnikiem organu może być wyłącznie profesjonalny pełnomocnik. B. Z. nie podpisał odpowiedzi na skargę. Do akt sprawy wpłynęła odpowiedź na skargę podpisana przez P. Z. – sekretarza stanu działającego z upoważniania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Oznacza to, że pismo zostało podpisane przez nieuprawnioną osobę. Pismo z dnia 13 września 2010 r., które zostało podpisane przez E. B., nie prowadzi także do uzupełnienia braków formalnych odpowiedzi na skargę lub ustalenia, iż pismo to spełniało wymagania ustawowe. Wyjaśnić przy tym należy, iż zastępstwo wynikające z art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, dotyczy w szczególności spraw wymienionych w art. 90 ust. 2 tej ustawy, a więc spraw administracyjnych z zakresu ochrony zabytków, które pozostają w kompetencji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Udział w postępowaniu sądowym nie mieści się zakresie tych spraw, gdyż uczestnicząc w tym postępowaniu organ nie rozpoznaje i nie rozstrzyga jakiejkolwiek sprawy administracyjnej. Mając zatem na uwadze, iż odpowiedź na skargę nie została podpisana przez stronę postępowania lub pełnomocnika, o którym mowa w art. 35 § 1 in principio p.p.s.a. należało, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., zarządzić jak w sentencji.