I SA/Wa 1370/24
WyrokWSA w Warszawie2024-08-27
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Marta Kołtun-Kulik, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany zapisami ewidencji gruntów i budynków przy wydawaniu zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdy istnieją wątpliwości co do faktycznego przeznaczenia budynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ zapisy w ewidencji gruntów i budynków, określające przeznaczenie nieruchomości jako inne niż mieszkaniowe, stanowią punkt wyjścia do rozstrzygnięcia. Nawet jeśli budynek zawiera lokale mieszkalne, przeważająca powierzchnia użytkowa przeznaczona na garaż wielostanowiskowy wyklucza zastosowanie przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Decyzja organu o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, potwierdzająca tę funkcję, nie została skutecznie podważona.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu. Powodem odmowy było stwierdzenie, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem, którego przeważająca część stanowi garaż wielostanowiskowy, a nie budynek mieszkalny, co wyklucza zastosowanie ustawy o przekształceniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy i k.p.a. poprzez błędną wykładnię i utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Marek Maliński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr KOC/7689/Zs/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr KOC/7689/Zs/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium"), po rozpoznaniu zażalenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Strona" lub "Skarżąca"), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy (dalej również: "Prezydent") z dnia 7 listopada 2023 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent postanowieniem z dnia 28 października 2020 r., działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. gruntu, wskazując, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem garażu - klasa wg Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, rodzaj wg Klasyfikacji Środków Trwałych - budynek transportu i łączności. Główną funkcją budynku jest garaż wielopoziomowy. W budynku znajdują się [...] lokale mieszkalne oraz 1 lokal niemieszkalny nr [...] - garaż o powierzchni użytkowej 7 789,96 m2. Jak wynika przy tym z przekazanego przez Skarżącą wypisu z kartoteki budynków z dnia 29 września 2020 r. znak [...], nieruchomość nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, a tym samym nie spełnia przesłanek z art. 1 ust. 1 i ust. 2 i art. 1a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.; powoływanej dalej jako "ustawa"), i nie uległa przekształceniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając Prezydentowi naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy poprzez ich niezastosowanie.
Kolegium postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Organ zauważył, że choć odmowa wydania zaświadczenia nie była poprzedzona dokonaniem niezbędnych ustaleń przez Prezydenta, to jednak dowody znajdujące się w aktach, pozwalają na samodzielne rozstrzygnięcie przez Kolegium co do meritum. Organ wskazał, że z pisma (oświadczenia) dwóch członków Zarządu [...] z dnia 31 grudnia 2019 r. wynika, że budynek przy ul. [...] składa się z części mieszkalnej ([...] lokale mieszkalne) oraz garażu wielostanowiskowego (lokal nr [...]). Ze złożonego przez [...] wypisu z ewidencji lokali wynika natomiast, że powierzchnia lokalu nr [...] (niemieszkalny - garaż) wynosi 7.789,96 m2, zaś z wypisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, że udział przedmiotowego lokalu w całkowitej powierzchni budynku wynosi: 778996/1250177. Udział lokalu garażowego w całej powierzchni budynku to zatem 62,3109%. Skarżąca w ww. piśmie przyznała, że aktualne przeznaczenie gruntu w ewidencji gruntów nie jest przeznaczeniem mieszkaniowym, to jednak zamierza ona wystąpić o dokonanie aktualizacji zapisów. Organ zauważył, że obecnie wypis z kartoteki budynków podaje przeznaczenie gruntu: "budynki transportu i łączności", "budynki garaży", "garaż wielostanowiskowy". Dla ustalenia zaś, czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, co do zasady punktem wyjścia powinny być zapisy w ewidencji gruntów i budynków, zaś w ewidencji tej przeznaczenie nieruchomości określone zostało jako inne niż mieszkaniowe. W tej sytuacji Kolegium uznało, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy. Dla ustalenia możliwości przekształcenia gruntów zabudowanych budynkami innymi niż mieszkalne, konieczne jest bowiem spełnienie przesłanek z art. 1a ustawy. Ta przesłanka nie została jednak spełniona z przyczyn podanej wyżej.
Na postanowienie z dnia 25 lutego 2021 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie"), który wyrokiem z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 925/21 uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji.
W ocenie WSA w Warszawie skoro lokal nr [...] - garaż, jak i lokale mieszkalne od nr [...] do nr [...] stanowią jeden budynek, zaś Skarżąca zawnioskowała o dokonanie przez Prezydenta sprostowania danych w kartotece budynków i uwzględnienie dla całości tego budynku funkcji mieszkalnej, na którą to funkcję wskazują dokumenty przedstawione przez Skarżącą, tj. decyzja z dnia 3 stycznia 2014 r. zatwierdzająca projekt budowalny i udzielająca pozwolenia na budowę, czy też decyzja z dnia 11 lutego 2016 r. o udzieleniu Skarżącej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego i nadbudowanego garażu wielopoziomowego - kategoria XIII/XVII obiektu, ponadto z odpisów ksiąg wieczystych wynika, ze lokale te zostały sprzedane i ujawnione w księgach jako lokale mieszkalne z udziałem we własności garażu wielopoziomowego (umowy sprzedaży i przeniesienia własności z 2016 r.) - to przedwczesne było uznanie przez organy orzekające w sprawie, że użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości nie ulegało przekształceniu z mocy prawa we własność. Zdaniem WSA w Warszawie tego rodzaju wnioski, organy obu instancji wyciągnęły w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w efekcie czego nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, czy w sprawie wykluczona jest możliwość wydania zaświadczenia w ww. przedmiocie.
W konsekwencji WSA w Warszawie uznał, że, zaskarżone postanowienie SKO, a także poprzedzające je postanowienie Prezydenta, wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd zobowiązał organy do uzupełnienia materiały dowodowego o wskazane wcześniej dokumenty, jak również ustalenia, czy Prezydent dokonał na wniosek Skarżącej sprostowania danych w kartotece budynków. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego – jak wskazał WSA w Warszawie - Prezydent ustali, czy w sprawie ziściły się przesłanki z art. 1 lub art. 1a ustawy, a następnie wyda stosowne postanowienie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent - postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r. - ponownie odmówił wydania zaświadczenia w przedmiocie potwierdzenia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie przy czym wskazał również, że decyzją z dnia 12 kwietnia 2023 r. podjętą w odrębnym postępowaniu odmówił sprostowania danych w zakresie głównej funkcji dla budynku położonego przy ul. [...] poprzez wpisanie, że budynek pełni funkcję budynku mieszkalnego. Organ wskazał również, iż pomimo dokonanej przebudowy tego budynku na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (decyzja z 3 stycznia 2014 r. nr [...]), która polegała na nadbudowie istniejącego garażu o kondygnacje na cele mieszkaniowe (wspomniane wyżej [...] lokale mieszkalne), przeważająca powierzchnia przedmiotowego budynku obejmuje nadal funkcję niemieszkalną tj. garaż. Z tych przyczyn rodzaj budynku wskazany w ewidencji gruntów i budynków jest prawidłowy. Ta sama okoliczność (funkcja niemieszkalna, tj. garażowa budynku w przeważającej części uniemożliwia - zdaniem Prezydenta - wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.
W wyniku rozpoznania zażalenia Skarżącej SKO – postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. - utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 7 listopada 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało, że Prezydent wykonał zalecenia WSA w Warszawie i rozstrzygnął wniosek o sprostowanie treści ewidencji gruntów i budynków dla spornej nieruchomości. Zdaniem Kolegium Prezydent słusznie odmówił owego sprostowania skoro budynek ten w przeważającej części (biorąc pod uwagę powierzchnię użytkową) jest wykorzystywany jako garaż wielostanowiskowy. Okoliczności te nie są również kwestionowane przez wnioskodawcę. SKO następnie wskazało, iż biorąc pod uwagę liczbę lokali mieszkalnych w budynku (tj. [...]) oraz powierzchnię garażu (ok. 7800 m2) nie jest również możliwa do przyjęcia interpretacja przepisów ustawy zaprezentowana np. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 901/19. Aby bowiem uznać, iż całość powierzchni tego garażu jest związana funkcjonalnie z lokalami i służy do ich prawidłowej eksploatacji należałoby przyjąć, iż do każdego z lokali przypisane jest ok. 100 m2 powierzchni garaży
Tymczasem – jak wskazało SKO - wspomniany charakter zabudowy nieruchomości powinien stanowić podstawę do rozpatrywania każdego konkretnego stanu faktycznego. Właśnie owa funkcja stanowi istotę intencji przyświecających ustawodawcy. W okolicznościach stanu faktycznego sprawy dostępne organowi rejestry, ale również inna dokumentacja zgromadzona przez ten organ w toku postępowania wyjaśniającego wskazują jednoznacznie, iż nieruchomość znajdująca się na gruncie, którego miałoby dotyczyć przekształcenie jest wykorzystywana w przeważającej części na cele niemieszkalne
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie SKO w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r. złożyła [...] z siedzibą w [...] zaskarżając to postanowienie w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
• art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 4 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2024 r. poz. 386) poprzez ich błędną wykładnie skutkującą uznaniem, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], działka nr ew. [...] z obrębu [...] nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe i tym samym uznaniem, że prawo użytkowania wieczystego nie przekształciło się w prawo własności gruntu;
• przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie tj. utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji.
Powołując się na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji w całości, a także o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie jest postanowienie SKO z dnia 25 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 7 listopada 2023 r. Postanowienia te zostały wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy, co było wynikiem uchylenia poprzednio wydanych w tej sprawie postanowień przez WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 925/21.
Kontrola sądowoadministracyjna postanowień wydanych w ponownym postępowaniu administracyjnym musi uwzględniać unormowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle zacytowanej normy nie ulega wątpliwości, że skutki prawne orzeczenia sądu dotyczą nie tylko danego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz rozciągają się także na przyszłe postępowanie administracyjne i ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie.
Jak wynika z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 925/21 organy zostały zobligowane do uzupełnienia materiału dowodowego, jak również ustalenia czy Prezydent dokonał na wniosek Skarżącej sprostowania danych w kartotece budynków. Jak wyraźnie podkreślono w ww. wyroku dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego Prezydent ustalić miał, czy w sprawie ziściły się przesłanki z art. 1 lub art. 1a ustawy.
Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, że organy podjęły dostateczne kroki w celu przeprowadzenia postępowania zgodnie z wytycznymi określonymi w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie. W tym celu Prezydent dołączył do akt sprawy, m.in. własną decyzję z dnia 12 kwietnia 2023 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na sprostowaniu w Kartotece Budynków funkcji spornego budynku z "garaż wielopoziomowy" na "budynek mieszkalny" (k-123-125 akt administracyjnych).
Odnosząc się do kwestii zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego w pierwszej kolejności wskazać należy, że zagadnienia dotyczące wydawania zaświadczeń uregulowano w Dziale VII ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."). Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Z kolei stosownie do art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Przy tym stanowi ono przejaw wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywany, w myśl art. 218 § 1 k.p.a., na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia jest ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w wyżej wskazanych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia.
Zaświadczenia wydawane w powyższym trybie nie są indywidualnymi aktami administracyjnymi. Potwierdzają one jedynie, jak już wyżej wskazano, określony stan faktyczny bądź prawny, o ile wynika on z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach prawdy obiektywnej co do faktów lub prawa. Oznacza to, że wartość zaświadczenia można zanegować wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Przy tym jako postępowanie uproszczone, postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, czy rozstrzygania spornych kwestii, tak jak czyni to organ w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Niezależnie od wskazanych wyżej ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń trzeba również brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To bowiem z właściwych przepisów materialnoprawnych wynikać będzie jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia.
W niniejszej sprawie takimi przepisami materialnoprawnymi są regulacje ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 904), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 20 lipca 2018 r."
Zgodnie z art. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów (art. 1 ust. 1). Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami m.in. mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne (art. 1 ust. 2 pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami, o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Zgodnie natomiast z art. 1a ustawy przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy podstawę ujawnienia prawa własności gruntów w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie wydane przez organy wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy organ właściwy wydaje zaświadczenie z urzędu lub na wniosek. Jak z kolei stanowi art. 13 ust. 1 ustawy, jeżeli po dniu 1 stycznia 2019 r. na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym zabudowanym na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2 zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, budynek mieszkalny zostanie oddany do użytkowania w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, prawo użytkowania wieczystego tego gruntu przekształca się w prawo własności gruntu z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania. Przepisy art. 2 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
W przedmiotowej sprawa Skarżąca podnosi, że nie zgadza się ze stanowiskiem Organu zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że rodzaj budynku określony w ewidencji budynków wyklucza zastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy przekształceniowej. Zdaniem Sądu stanowisko strony skarżącej nie może być uznane za prawidłowe.
Podkreślić należy, że w prawomocnym orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 925/21 organy zostały zobligowane do uzupełnienia materiału dowodowego, co też Prezydent uczynił dołączając do akt sprawy ww. decyzję Prezydenta m. st. z dnia 12 kwietnia 2023 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Zauważyć przy tym należy, że w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie (str. 7 uzasadnienia) wprost wskazano, że dowody zgromadzone na dzień wydania postanowienia SKO z dnia 25 lutego 2021 r. wskazywać mogły na funkcję mieszkalną budynku, jednakże Sąd nakazał organom uzupełnienie materiału dowodowego. Tym samym – zdaniem Sądu – nie można pomijać czy bagetalizować przy ocenie zaskarżonego postanowienia znaczenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 12 kwietnia 2023 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na sprostowaniu w Kartotece Budynków funkcji spornego budynku z "garaż wielopoziomowy" na "budynek mieszkalny". Z akt sprawy nie wynika aby wskazane rozstrzygnięcie zostało skutecznie podważone przez stronę skarżącą uwzględniając stan na dzień wydania zaskarżonego postanowienia SKO.
Zdaniem Sądu, punktem wyjścia do ustalenia, czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, powinny być zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r., poz. 175 ze zm.; zwanej dalej: "p.g.k.") ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zamiarem ustawodawcy przy wprowadzaniu zawartej w przytoczonym wyżej przepisie ogólnej klauzuli związania danymi ewidencyjnymi było uporządkowanie i ujednolicenie sposobu postrzegania szeregu istotnych parametrów nieruchomości i to w ogólnym kontekście (wymiaru podatków, statystyki, planowania przestrzennego, prowadzenia ksiąg wieczystych itd.). W konsekwencji przyjęto zasadę bezwzględnego związania zapisami ewidencji gruntów i budynków również dla potrzeb stosowania ustawy.
Jednak wątpliwości co do zakresu tego związania mogą powstać w przypadku kolizji między stanem faktycznym nieruchomości a informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w której wpisy częstokroć mogą mieć walor historyczny, nieuwzględniający zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonanej po jego wybudowaniu. W przedmiotowej sprawie wskazana sytuacja nie ma miejsca, gdyż jak wynika z treści decyzji Prezydenta m. st. z dnia 12 kwietnia 2023 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków organ uwzględnił okoliczność, iż obecnie garaż, jak i lokale mieszkalne od nr [...] do nr [...] stanowią jeden budynek położony przy ul. [...].
Podsumowując, istotny charakter mają aktualne zapisy w ewidencji gruntów i budynków, zaś w ewidencji tej przeznaczenie spornej nieruchomości określone zostało jako inne niż mieszkaniowe. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spornego gruntu. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby de facto do pominięcia w przedmiotowej sprawie treści prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 925/21, w którym Sąd nie zakwestionował stanowiska Kolegium wyrażonego w postanowieniu z dnia 25 lutego 2021 r., że dla ustalenia czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, co do zasady punktem wyjścia powinny być zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Za istotne natomiast WSA w Warszawie uznał ustalenie czy Prezydent dokonał na wniosek Skarżącej sprostowania danych w kartotece budynków. Jak Sąd wskazał powyżej kwestia ta została uwzględniona w zaskarżonym postanowieniu. W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 4 ust.1 pkt 3 ustawy, a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło