I SA/Wa 1372/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], orzekającej o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku specjalnego celowego na [...] za grudzień 2009, styczeń i luty 2010 wysokości [...] zł, [...] za styczeń 2010, opłatę za [...] w wysokości [...] zł, zakup [...] – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. J. S. złożył w dniu 29 stycznia 2010 r. wniosek o przyznanie pomocy na opłacenie [...]. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., orzeczono o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na [...] za grudzień 2009, styczeń i luty 2010 w wysokości [...] zł, [...] za styczeń 2010, [...] w wysokości [...] zł, [...] w przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że J. S. jest współwłaścicielem nieruchomości o znacznej wartości, ponadto pobiera emeryturę. W odwołaniu od decyzji J. S. zarzucił, iż nie uwzględniono jego złej sytuacji zdrowotnej i życiowej. J. S. podkreślił jednocześnie, że z otrzymywanej emerytury komornik potrąca mu miesięcznie kwotę [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i naprawa w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium uznało, iż argumenty przemawiające za odmową przyznania pomocy są zasadne. Biegły wyliczył wartość nieruchomości, której właścicielem w ½ jest J. S., na kwotę [...] zł. J. S. może zbyć udział lub zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Nie ma żadnych podstaw, aby osoby dysponujące znacznym majątkiem w postaci nieruchomości oraz emerytury w kwocie [...] zł były wspomagane finansowo ze środków publicznych. Decyzja w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. O przyznaniu i wysokości zasiłku decyduje każdorazowo organ, zależnie od możliwości jakie posiada oraz potrzeb osób znajdujących się w zasięgu jego działania. J. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwestionując ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Uzasadniając powyższe stanowisko należy wyjaśnić, że decyzje wydane w sprawie zostały oparte na przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), dalej: "ustawa". Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wobec tego rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej na podstawie art. 39 ustawy następuje w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie administracyjnej konieczne było ustosunkowanie się do wniosku o przyznanie pomocy z opieki społecznej przy uwzględnieniu słusznego interesu obywatela, o ile nie stały temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Ustawa o pomocy społecznej zawiera wytyczne dotyczące zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym. W art. 3 ust. 3 ustawy określono, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym podkreślić należy, że potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ponadto Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 prawo do świadczeń pieniężnych z opieki społecznej przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom gospodarującym samotnie o dochodach przekraczających wymienioną kwotę może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej tego kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1 ustawy). Przyznanie zatem zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną; natomiast przyznanie świadczenia na podstawie art. 41 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe. Podkreślenia wymaga nadto, iż pomoc społeczna przyznawana jest osobom, które nie są w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, co wynika z art. 2 ust. 1 ustawy. Stąd nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnia warunki ustawowe w zakresie minimum dochodowego, możliwe będzie odmówienie pomocy, o ile zostanie potwierdzone, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala na samodzielne przezwyciężenie zaistniałej sytuacji życiowej (art. 12 ustawy). Tym bardziej zatem odmowa udzielenia pomocy będzie możliwa w wypadku, gdy wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, a ponadto jego stan majątkowy pozwala na samodzielne ponoszenie niezbędnych wydatków. Podsumowując przedstawione rozważania Sąd wskazuje, że organ powinien uwzględnić żądanie przyznania pomocy z opieki społecznej, jeżeli, po pierwsze, wnioskodawca nie jest w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej wykorzystując własne uprawnienia, zasoby, w tym własny majątek. Po drugie, o ile udzielenie pomocy nie będzie przekraczać możliwości organu wynikających z przyznanych środków i będzie uzasadnione interesem społecznym oraz koniecznością równego traktowania osób znajdujących się w tej samej sytuacji. Niespełnienie pierwszego z wymienionych warunków, a w szczególności osiąganie dochodów przekraczających kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy, a także posiadanie majątku o znacznej wartości, który może być spożytkowany na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, stanowi okoliczność mogącą uzasadniać odmowę przyznania pomocy, nawet w sytuacji, gdy udzielenie pomocy nie przekraczałoby możliwości finansowych organu. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd stwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że J. S. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w M. Wnioskodawca nie wykorzystuje tej nieruchomości na zaspokojenie własnych potrzeb, w pierwszej kolejności poprzez sprzedaż posiadanego prawa, czy też realizację potrzeb mieszkaniowych. Ponadto fakt, iż istotna część dochodów J. S. nie może być wykorzystana na pokrycie kosztów utrzymania skarżącego nie jest następstwem nadzwyczajnych i niezależnych od skarżącego zdarzeń losowych, ale konsekwencją niewywiązania się przez dłużnika we właściwym czasie z obowiązku alimentacyjnego, co ostatecznie skutkuje wyłącznie obowiązkiem spłaty zaległych zobowiązań. Wobec tego Sąd ocenia, iż stanowisko przyjęte przez organy obu instancji znajduje oparcie w ustalonym stanie faktycznym i przepisach ustawy. Odmawiając przyznania świadczenia zakresie opisanym we wniosku nie naruszono prawa, gdyż skarżący może, co w wystarczający sposób zostało przedstawione w uzasadnieniach decyzji, zaspokoić aktualne potrzeby przy wykorzystaniu posiadanego majątku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 250 p.p.s.a.