I SA/Wa 1373/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...], uchylił decyzję Wojewody [..] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz F. S. w wysokości [...] zł za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że Prezydent Miasta [..] w odwołaniu zarzucił oparcie decyzji odszkodowawczej na błędnym operacie szacunkowym sporządzonym przez G. K., uznającym grunt jako [...], w sytuacji kiedy miał on charakter [...]. Minister wskazał, że istotne dla sprawy jest to, że część wycenianej działki na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] (uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2006 r.). Ponadto jak wykazała biegła, cała nieruchomość objęta była decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2010 r., na podstawie której w dniu [...] marca 2011 r. wydane zostało pozwolenie na budowę [...]. Biegła przeznaczenie nieruchomości ustaliła w oparciu o powołaną decyzję o warunkach zabudowy. Natomiast część działki nr [...] objęta jest ustaleniami planu miejscowego. W aktach sprawy brakuje wyrysu z ww. planu, który pozwoliłby ustalić precyzyjnie, która część działki posiada przeznaczenie drogowe. W takiej sytuacji biegły, stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "ugn", powinien wziąć pod uwagę miejscowy plan a nie decyzję o warunkach zabudowy. Powyższe oznacza, że rzeczoznawca majątkowy nie określił w sposób prawidłowy przeznaczenia wycenianej nieruchomości. Nieuprawnione jest stwierdzenie, że decyzja o warunkach zabudowy wydana dla działki nr [..] zmieniła ustalenia planu dla działki nr [...]. Nadto nie uwzględniony został przez biegłego przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej w ww. decyzji. Jeśli bowiem linia przebiegała poza granicami wydzielonej działki nr [...], to nie można uznać, że w tej części została ona przeznaczona pod zabudowę. Reasumując Minister stwierdził, że operat szacunkowy zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiają jego wykorzystanie dla celów ustalenia odszkodowania. 2. Skargę na powyższą decyzję wniósł F. S. zarzucając jej naruszenie: a) § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) poprzez przyjęcie, że biegła w swojej opinii błędnie określiła przeznaczenie nieruchomości; b) art. 130 ust. 1 i art. 154 ugn; c) art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) poprzez przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy nie dokonuje zmiany zagospodarowania terenu; d) art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie jego treści zakwestionowanie prawa do realnego i rzeczywistego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu wywłaszczenia; e) art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "Kpa", poprzez przyjęcie, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nie pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu fatycznego koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przez co w sposób nieuprawniony wydał zaskarżoną decyzję z powołaniem się na treść art. 138 § 2 Kpa. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W przedmiotowej sprawie opinia rzeczoznawcy majątkowego G. K. nie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji odszkodowawczej, ponieważ opinia ta nie ustala wartości wywłaszczanej nieruchomości według zasad wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm.), powoływanej dalej jako "specustawa drogowa". 3. Specustawa drogowa przewiduje zasadę tzw. historycznego stanu nieruchomości jako podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania. Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy wysokość odszkodowania, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jest to rozdzielenie daty, na jaką określa się stan nieruchomości, od daty, na jaką określa się jej wartość. Przez stan nieruchomości, zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 17 ugn, należy rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona. Tylko zatem data wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji (w niniejszej sprawie jest to decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] ma znaczenie dla określenia powyższych elementów, składających się na stan nieruchomości. 4. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie stan nieruchomości musiał być przyjęty na dzień [...] marca 2011 r. bez uwzględnienia zdarzeń późniejszych. Tymczasem biegła ustalając stan nieruchomości wzięła pod uwagę decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną w dniu [...] marca 2011 r. nr [...], tj. w dniu wydania również zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie była w tym dniu ostateczna i nie wywoływała jakichkolwiek skutków prawnych. Ponadto biegła w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. ponownie wyjaśniła, że poszukując do porównania nieruchomości kierowano się zapisami decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż ona najlepiej odzwierciedlała walory prawne nieruchomości. 5. Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że powołana opinia o wartości nieruchomości nie może stanowić podstawy wydania decyzji odszkodowawczej. Konieczne stało się zatem, stosowanie do treści art. 136 Kpa uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niemniej jednak całkowicie błędny jest pogląd organu, co do wpływu decyzji o warunkach zabudowy na wartość nieruchomości. 6. Zgodnie z art. 134 ust. 3–4 ugn i wyrażoną w tych przepisach zasadą korzyści, kluczowe znaczenie ma porównanie wartości nieruchomości według aktualnego sposobu korzystania i według celu wywłaszczenia. Przy tym aktualny sposób korzystania z nieruchomości przeznaczonych na cel wywłaszczenia musi być rozumiany nie tyle jako faktyczny sposób korzystania, lecz jako najbardziej prawdopodobny sposób wykorzystania nieruchomości, gdyby nie nastąpiło wywłaszczenie. Jest oczywistą rzeczą, że nieruchomość niezabudowana przeznaczona na cele publiczne, nie może być przez właściciela zabudowana z uwagi na ustalenia planu. Jeżeli część nieruchomości objęta została decyzją o warunkach zabudowy, to decyzja ta wskazuje na aktualny sposób korzystania z nieruchomości w rozumieniu art. 134 ust. 3 ugn. Dlatego też wzięcie pod uwagę decyzji o warunkach zabudowy przez biegłą dla ustalenia wartości według "aktualnego sposobu przeznaczenia nieruchomości" było jak najbardziej prawidłowe i w tym zakresie błędne i całkowicie niezrozumiałe dla Sądu są wywody organu odwoławczego, co do relacji planu zagospodarowania przestrzennego względem decyzji o warunkach zabudowy, czy uwzględniania linii zabudowy, niemniej w przedmiotowej sprawie nie ma to znaczenia. 7. Organ I instancji powinien, ustalając ponownie odszkodowanie, wziąć pod uwagę powyższe wskazania w miejsce uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Natomiast podniesione w skardze zarzuty, choć nie można odmówić im racji, nie mogły jednak wpłynąć na uchylenie decyzji, z uwagi na prawidłowość rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jako w sentencji.