I SA/Wa 1373/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-26
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać umorzony, jeśli strona już uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w sprawie działa już ustanowiony przez nią pełnomocnik?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona już uzyskała takie zwolnienie w prawomocnym postanowieniu. Podobnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega umorzeniu, gdy strona posiada już ustanowionego przez siebie pełnomocnika, co wynika z treści art. 246 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie oddalającego jego skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa o odmowie wznowienia postępowania. W ramach skargi kasacyjnej wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał na trudną sytuację materialną, przedstawiając dochody z renty i koszty utrzymania mieszkania. Wcześniej skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w sprawie działał już ustanowiony przez niego adwokat.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.
Od wyroku z 26 listopada 2015 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, adwokata T. K. ustanowionego z wyboru do działania w imieniu skarżącego w sprawie I SA/Wa 1373/15 oraz we wszystkich instancjach (k.18), wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł, m.in., o zwolnienie od kosztów opłaty sądowej oraz o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adw. T. K. W złożonym równocześnie ze skargą kasacyjną wniosku o prawo pomocy w zakresie całkowitym skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu spółdzielczym o pow. [...] m2, nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, osiąga dochody z renty w wysokości [...] zł, zaś do jego stałych wydatków należy opłata za mieszkanie w wysokości [...] zł (miesięcznie), co udokumentował pismem Spółdzielni informującym o wysokości czynszu należnego od stycznia 2016 r. Do wniosku skarżący załączył kopię PIT-40A za rok 2014, z którego wynika osiągnięcie przez niego dochodu w ww. roku podatkowym w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie ma możliwości finansowych, aby ponieść koszty sądowe oraz koszty działania adwokata. Niski dochód uzyskiwany z renty inwalidzkiej skutkuje koniecznością życia w skrajnym ubóstwie i powoduje pogarszanie się stanu zdrowia skarżącego.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Odnosząc się do zawartego w rozpoznanym wniosku żądania przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało stwierdzić, że z uwagi na to, iż na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2015 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, to w postępowaniu którego dotyczy wniosek o prawo pomocy na skarżącym nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów jakichkolwiek kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Powyższe ustalenie prowadzi do konieczności uznania, że prowadzenie postępowania w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych stało się zbędne, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Pozytywne dla strony rozstrzygnięcie wniosku w zakresie zawartego w nim żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie wskazanego przez strone adwokata jest wyłączone ze względu na treść art. 246 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Przepis ten nie dotyczy jedynie tych profesjonalnych pełnomocników, których ustanowiono na podstawie przepisów o prawie pomocy. W rozważanym przypadku załączone do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adwokatowi T. K., każe stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja objęta dyspozycją art. 246 § 3 p.p.s.a., co prowadzi do stwierdzenia, że prowadzenie postępowania w zakresie dotyczącym żądania skarżącego o ustanowienie adwokata stało się zbędne, w związku z czym postępowanie to na podstawie art. 249a p.p.s.a. również należało umorzyć.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 246 § 3 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło