I SA/Wa 138/07

WyrokWSA w Warszawie2007-03-01

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Joanna Skiba, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, gdy dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe o kwotę niższą lub równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, należy stosować przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie "dochodu rodziny" w kontekście art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd przyjął wykładnię celowościową, zgodnie z którą "dochód rodziny" w tym przepisie należy rozumieć jako dochód w przeliczeniu na osobę. W związku z tym, dochód rodziny skarżącej, przekraczający kwotę 504 zł o kwotę niższą od najniższego zasiłku rodzinnego, kwalifikował do przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
W. N. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Wójt Gminy D. odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że przekroczenie dochodu wynikało z otrzymania zaległego wynagrodzenia, które nie powinno być wliczane do dochodów bieżącego okresu. Sąd uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie asesor WSA Joanna Skiba (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] września 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. N. od Decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] września 2006 r. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Wójt Gminy D. odmówił W. N. przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci: K., D. i K. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (K.) oraz rozpoczęcia roku szkolnego na ww. dzieci. Od powyższej decyzji W. N. złożyła odwołanie, podnosząc, że przekroczenie przez nią kryterium dochodowego spowodowane było wypłatą zaległego wynagrodzenia za okres 3 lat z tytułu wyrównania płac w służbie zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając sprawę zważyło, co następuje: W. N. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trojgiem dzieci. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje między innymi rodzicom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504,00 zł. Z akt sprawy wynika, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni w 2005 roku wyniósł [...] zł , wobec przekroczenia kwoty 504 zł dochodu na osobę w rodzinie, organ i instancji odmówił ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków. Organ II instancji wskazał ponadto, że pomimo przekroczenia kwoty 504 zł dochodu na osobę w rodzinie, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany. Organ odwoławczy uznał, że w przypadku W. N. ten przepis nie ma zastosowania, bowiem dochód rodziny wynoszący [...] zł , przekroczył [...] kwotę 504 zł tj. [...] zł o kwotę [...] zł tj. kwotę wyższą od najniższego zasiłku wynoszącego 48 zł. W tej sytuacji ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków nie jest możliwe. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. N. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja jest dla niej niesprawiedliwa, gdyż w 2005 roku otrzymała wyrównanie wynagrodzenia za lata 2001-2003, a wliczenie tego wyrównania do dochodów za poprzednie lata spowodowałoby , że w 2005 roku jej dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę nie przekroczyłby kwoty 504 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Kontrola sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy też podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Badając pod wskazanym kątem zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2006 roku należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych przyczyn niż wskazane w skardze . Wniosek W. N. z dnia [...] lipca 2006 roku dotyczył ustalenia w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa do zasiłku rodzinnego dla dzieci: K. , D. i K. N. wraz z dodatkami do tych zasiłków. Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Natomiast 5 ust. 3 przewiduje, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Na podstawie zaświadczenia o dochodzie wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] oraz zaświadczenia Urzędu Gminy D. ustalono wysokość dochodu rodziny skarżącej na kwotę [...] zł. Wyliczony na tej podstawie miesięczny dochód rodziny stanowił kwotę [...] zł, a w przeliczeniu na osobę [...] zł. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył więc kwotę 504 zł, określoną w art. 5 ust. 1 omawianej ustawy, od której uzależnione jest nabycie prawa do otrzymania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Zgodnie jednak z regulacją zawartą w art. 5 ust. 3 w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Nie można się zgodzić z przyjętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnią art. 5 ust 3 ustawy w wyniku której odmówiono skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego w trybie określonym w tym przepisie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela rozumienia użytego w art. 5 ust. 3 ustawy pojęcia "dochód rodziny" jako przeciętny miesięczny dochód wszystkich członków rodziny. Stosując wykładnię celowościową należy przyjąć, że pojęcie "dochodu rodziny" nie występuje w tym przepisie samodzielnie jako pojęcie zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy - przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym - jak to przyjął organ orzekający, lecz jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1. Za zasadnością takiej interpretacji ponadto przemawia umiejscowienie tych dwóch unormowań w jednym artykule. Zgodnie z zasadą systematyzacji wewnętrznej aktu prawnego należy ustalać znaczenie zwrotu prawnego przy uwzględnieniu wewnętrznej spójności aktu, w którym mieści się ten zwrot. Wobec tego dochód uzyskany w roku 2005 r. przez rodzinę W. N. na osobę wynoszący [...] zł nie przekraczał powiększonej o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego kwoty uprawniającej do nabycia świadczenia, tj. kwoty 552 zł (504 zł + 48 zł). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy błędnie ustalił "dochód rodziny" wnioskodawczyni w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, co spowodowało naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę z wniosku W. N. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku organ jest obowiązany wziąć pod uwagę, że dochód rodziny wnioskodawczyni przekracza kwotę 504 zł o kwotę niższą od najniższego zasiłku rodzinnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło