I SA/Wa 1380/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-27

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Lenart, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada legitymację procesową do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej nieruchomości, jeśli postępowanie komunalizacyjne w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone odmową nabycia prawa własności przez gminę?
Ratio decidendi
Gmina nie posiada legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej nieruchomości, jeśli postępowanie komunalizacyjne, z którego wywodzi swój tytuł prawny, zostało prawomocnie zakończone odmową nabycia prawa własności przez gminę. Brak interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa uniemożliwia skuteczne domaganie się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta L. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z 1985 r. dotyczącej przekazania w użytkowanie nieruchomości. Organy administracji (Wojewoda, Minister Infrastruktury) odmawiały wszczęcia postępowania, uznając, że Gmina Miasto L. nie posiada legitymacji procesowej, ponieważ postępowanie komunalizacyjne dotyczące tej nieruchomości zostało prawomocnie zakończone odmową nabycia prawa własności przez gminę. Prezydent Miasta L. zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów kpa i domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. I SA/Wa 1380/04 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Ostateczną decyzją nr [...], znak [...] z dnia [...] lipca 1985 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. orzekł o przekazaniu w użytkowanie Przedsiębiorstwu Handlu [...] – Oddziałowi Okręgowemu w L. nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2. Pismem z dnia 17 kwietnia 2003 r. Prezydent Miasta L. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pkt 1 ppkt 8 decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...] lipca 1985 r. z uwagi na brak legitymacji prawnej wnioskodawcy do wniesienia przedmiotowego żądania. Gmina Miasto L. nie była bowiem stroną postępowania zakończonego wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] lipca 1985 r. Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...], z dnia [...] października 2003 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia zakresu przedmiotowego wniosku Prezydenta Miasta L. Decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...] lipca 1985 r. – w części dotyczącej wskazanej przez wnioskodawcę działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2004 r. Prezydent Miasta L. złożył odwołanie podnosząc, że od rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie będzie zależała komunalizacja spornych gruntów. Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Minister Infrastruktury stwierdził, że stosownie do przepisu art. 157 § 2 kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc zgodnie z przepisem art. 28 kpa, tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Interes prawny gminy uzależniony jest od wydania ostatecznej decyzji o komunalizacji nieruchomości, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), dopiero bowiem na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej gmina może skutecznie powoływać się na swoje prawo i rozporządzać nabytym mieniem (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1992 r. III CZP 157/92 opubl. OSNCP 1993/5, poz. 84). W sprawie komunalizacji działki nr [...] wydana została ostateczna decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Gminę L. prawa własności tej działki, co oznacza, że Gmina Miasto L. nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym prawidłowe jest stwierdzenie przez organ wojewódzki, że nie jest ona legitymowana do żądania unieważnienia decyzji dotyczącej użytkowania tej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezydent Miasta L.. Zarzucając, że decyzja ta narusza art. 28, art. 40 § 1, art. 107 § 1, art. 109 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skarżący domagał się uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej w całości. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że odmowa stwierdzenia komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) z uwagi na istnienie w obrocie prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa nie może mieć wpływu na ocenę pozycji Gminy w sprawie niniejszej. Podkreślono, że proces komunalizacji przedmiotowej nieruchomości nie został dotychczas zakończony, a ostateczny wynik tego postępowania zależy od stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. nr [...] z dnia [...] lipca 1985 r. Z tego względu Gmina Miasto L. jest stroną postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wspomnianej decyzji, które to postępowanie stanowi zagadnienie wstępne dla procesu komunalizacji. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy, ani nie podniesiono nowych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...] lipca 1985 r., nr [...] jest prawidłowe. Gmina L. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 1985 r., nie zostało również wykazane, że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku. Postępowanie komunalizacyjne, z którego skarżący wywodził swój tytuł prawny do występowania w charakterze strony w sprawie niniejszej zostało prawomocnie zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 1640/03 oddalił skargę Prezydenta Miasta L. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. W takiej sytuacji twierdzenie strony skarżącej, iż jest ona podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w sprawie niniejszej uznane być musiało za nieuprawnione. Gmina L. nie wykazała, że jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Nie udowodniła również zarzutu, że w sprawie doszło do naruszenia w postępowaniu administracyjnym wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek tej Gminy tego uznana została za prawidłową, czego konsekwencją było oddalenie skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło