I SA/Wa 1380/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-03
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Tomasz Szmydt, Emilia Lewandowska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, ale których interes prawny może być naruszony przez wynik postępowania sądowego, mogą zostać dopuszczone do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony, jeśli przedmiotem postępowania jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika złożony przez osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jest niezasadny, jeśli przedmiotem postępowania jest postanowienie o charakterze formalnym (np. odmowa wszczęcia postępowania), a nie rozstrzygnięcie merytoryczne, które bezpośrednio wpływa na ich prawa i obowiązki. Interes prawny musi być bezpośrednio związany z zaskarżonym aktem.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy oraz W.P. wnieśli skargi do WSA w Warszawie na postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. W. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. M.B., M.P. i H.Ż., będący następcami prawnymi dawnego właściciela i użytkownikami wieczystymi, złożyli wniosek o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników, argumentując, że wynik sprawy naruszy ich interes prawny. Sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników M. K. B., M. T. P. i H. K. Ż.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Iwona Maciejuk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skarg Prokuratora Okręgowego w [...] i W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników M. K. B., M. T. P. i H. K. Ż.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. Prokurator Okręgowy w [...], a następnie pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. W. P., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie SKO w [...] z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. o ustanowieniu na rzecz następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ew. nr [..] z obrębu [...], przejętej mocą dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Postanowieniem z dnia [..] czerwca 2014 r. WSA w Warszawie połączył obie ww. skargi celem ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 1380/14.
W dniu 26 listopada 2014 r. do akt sprawy złożony został wniosek M. B., M. P. i H.Ż. reprezentowanych przez adw. A. G. o dopuszczenie ich do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestników postępowania.
W uzasadnieniu wniosku strony wskazały, że są następcami prawnymi byłego właściciela nieruchomości oraz adresatami decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., którą to m. in na ich rzecz, orzeczono o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego co do gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ew. nr [...] z obrębu [...]
W ocenie wnioskodawców stwierdzenie w niniejszym postępowaniu nieważności zaskarżonej decyzji spowoduje, że naruszony zostanie ich interes prawny, jako właścicieli nieruchomości posadowionej na nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz jako użytkowników wieczystych gruntu znajdującego się pod budynkiem.
Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o oddalenie wniosku, Prokurator zaś pozostawił wniosek do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu wniosek M. B., M. P. i H. Ż. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania jest niezasadny.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalek ppsa) w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Zasada ta znajduje rozszerzenie w art. 33 § 1 i 2 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 33 § 1 ppsa osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl § 2 udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Z powyższej regulacji wynika, że o możliwości przystąpienia do postępowania decyduje legitymowanie się interesem prawnym. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Od interesu prawnego należy jednak odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.
Najważniejszymi cechami interesu prawnego w rozumieniu art. 33 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są bezpośredniość i realność tego interesu.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. złożonym do akt przed rozprawą, M. B., M. P..i H.Ż. wnieśli o dopuszczenie ich do udziału - w charakterze uczestników, w sprawie toczącej się ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] i W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie SKO w [...] z dnia [...] października 2013 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. o ustanowieniu na rzecz następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości prawa użytkowania wieczystego (działka ew. nr [..] z obrębu [...]).
Z twierdzeń wnioskodawców oraz z okoliczności sprawy wynika, że M. B., M. P. i H. Ż są następcami prawnymi przeddekretowego właściciela, na rzecz których Prezydent m. st. [...]decyzją nr [..] z dnia [...] czerwca 2009 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości. Nie brali oni również udziału w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Z kolei skarżąca W. P., której organ działając w oparciu o art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] wchodzącego w skład spornej nieruchomości.
Zgodzić się należy z wnioskodawcami, że jako następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości oraz jej aktualni użytkownicy wieczyści, posiadają interes prawny do bycia stroną postępowania w sprawie stwierdzenia (lub odmowy stwierdzenia) nieważności decyzji Prezydenta m. st. W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., która prawo to im przyznała.
Jednakże wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest decyzja merytoryczna, która miałaby wpływ na interes prawny wnioskodawców, ale postanowienie wydane w trybie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym zadaniem organu administracji było jedynie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma bowiem charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego i nie ma znaczenia dla przysługujących wnioskodawcom praw do spornej nieruchomości.
Dlatego też zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, na obecnym jej etapie, nie ma podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą praw i obowiązków wnioskodawców, a zaskarżonym postanowieniem, którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W tej sytuacji Sąd orzekający w sprawie stanął na stanowisku, że M. B., M.P. i H. Ż. nie mogą być uznani za podmioty mieszczące się w kategorii uczestników postępowania w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 33 § 2 ppsa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło