I SA/Wa 1381/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. L. na zapisy regulaminu wypożyczalni i czytelni dyrektora Biblioteki Publicznej W. – Biblioteki Głównej Województwa [...] w zakresie, w jakim ogranicza możliwość korzystania z wypożyczalni i czytelni postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. P. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na zapisy regulaminu wypożyczalni i czytelni dyrektora Biblioteki Publicznej W. – Biblioteki Głównej Województwa [...] w zakresie, w jakim ogranicza możliwość korzystania z wypożyczalni wyłącznie do mieszkańców W., mieszkańców województwa [...] oraz studentów [...] szkół wyższych zameldowanych poza województwem [...] oraz małoletnich mieszkańców W. lub województwa [...] oraz czytelni w zakresie, w jakim ogranicza prawo do korzystania ze zbiorów i warsztatu informacyjnego Biblioteki do osób powyżej 13 roku życia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie [...],-zł i z uwagi na wysokość osiąganego dochodu nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 września 2010 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący, pismem z dnia 5 grudnia 2010 r., wniósł sprzeciw. W złożonym sprzeciwie skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że dochód w wysokości [...],-zł, z uwzględnieniem wydatków koniecznych dla utrzymania, pozwala mu na uiszczenie kosztów sądowych, bez wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że referendarz sądowy nie rozważył wszystkich wydatków, jakie zmuszony jest ponosić w związku z codziennym utrzymaniem, zaś kwota opłaty czynszowej za mieszkanie, kwoty miesięcznych wydatków związanych z opłatami za media, a także konieczność spłacenia kredytu studenckiego oraz koszty utrzymania wyczerpują w całości kwotę wynagrodzenia za pracę. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 września 2010 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do złożenia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, o których mowa w uzasadnieniu sprzeciwu, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, tj: a) dokumentów, z których wynika wysokość ponoszonych miesięcznie opłat czynszowych za mieszkanie; b) dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków związanych z opłatami za media; c) dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem; d) dokumentu odzwierciedlającego wysokość zaciągniętego kredytu studenckiego; e) dokumentów świadczących o wysokości rat spłacanego kredytu; f) dokumentów obrazujących stan zgromadzonych i dostępnych środków na rachunkach bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; g) dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego ze stosunku pracy. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 stycznia 2011 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął w dniu 31 stycznia 2011 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący nie wykonał wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw – w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy, zgodnie z art. 243 § 1 tej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1–3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.). W świetle treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie złożył żądanych dokumentów, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie mu przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.