I SA/Wa 1381/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-06

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Bożena Marciniak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia postępowania, mimo braku formalnej formy decyzji, może być uznane za decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne nie przewiduje wydania decyzji o odmowie umorzenia postępowania. Jeśli organ uzna, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, powinien kontynuować postępowanie i wydać decyzję merytoryczną. Pismo odmawiające umorzenia nie jest decyzją administracyjną, w związku z czym odwołanie od niego jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy J. lub o jego zawieszenie. Wójt pismem odmówił umorzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało odwołanie od tego pisma za niedopuszczalne, argumentując, że odmowa umorzenia nie jest decyzją administracyjną. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i domagając się uchylenia postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało złożone przez S. J. odwołanie od pisma Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2013 r. odmawiającego umorzenia postępowania za niedopuszczalne. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, że w dniu 12 marca 2013 r. S. J. wniósł o umorzenie prowadzonego przez Wójta Gminy J. postępowania w sprawie wzrostu wartości nieruchomości położonej w J., oznaczonej ewidencyjnie numerami działek [...] i [...] na skutek jej podziału zatwierdzonego ostateczną decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2012 r. sprostowaną postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego W. L. w związku z nieprawidłowym sporządzeniem operatu szacunkowego z dnia 19 lutego 2013 r. Pismem z dnia 18 marca 2013 r. Wójt Gminy J. odmówił umorzenia postępowania, wskazując, że ewentualna wadliwość operatu szacunkowego nie może stanowić przesłanki umorzenia postępowania, a ponadto procedura administracyjna nie przewiduje szczególnej formy dla odmowy umorzenia postępowania. Od powyższego pisma odwołanie wniósł S. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznając wniesione zażalenie za niedopuszczalne podniosło, że stanowisko organu I instancji uznające brak podstaw do umorzenia postępowania nie wymagało zajęcia stanowiska w formie decyzji. Tym samym organ II instancji podzielił pogląd wyrażony zarówno w orzecznictwie administracyjnym jak i w piśmiennictwie, że procedura administracyjna nie przewiduje decyzji o odmowie umorzenia postępowania. Jeśli zdaniem organu nie występują przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania obowiązany jest on do kontynuowania prowadzonego postępowania i wydania decyzji merytorycznej. Wprawdzie art. 105 k.p.a. ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 104 § 2 k.p.a., nie upoważnia to jednak do wysunięcia tezy o możliwości wydania decyzji administracyjnej w przypadku orzeczenia nie kończącego postępowania w danej instancji. Z tego powodu w ocenie Kolegium odmowa umorzenia postępowania, jako niekończąca postępowania w danej instancji nie może następować w drodze decyzji administracyjnej. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium przywołało wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. J. zarzucając mu naruszenie przepisu art. 134 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 105 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że o istocie aktu przesądza jego treść, a nie forma, a pismo nie mające formy decyzji administracyjnej jest taką decyzją, o ile pochodzi od organu administracyjnego, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach osób fizycznych bądź prawnych w indywidualnej sprawie z zakresu prawa administracyjnego. W ocenie skarżącego pismo Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2013 r. mimo, że nie ma formy decyzji administracyjnej, to z uwagi na jego treść, winno być uznane za decyzję administracyjną, a w konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] winno rozpatrzyć merytorycznie odwołanie od tej decyzji, a nie stwierdzić niedopuszczalność odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 6 marca 2014r. pełnomocnik skarżącego i uczestniczki postępowania E. J. dodatkowo podniósł, że zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone uczestniczce postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący we wniosku z dnia [...] marca 2013 r. wnosząc o umorzenie postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości wskazał art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Jak podkreśla się w orzecznictwie, z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Przepis ten stanowić może jedynie podstawę do wydania decyzji pozytywnej – w razie stwierdzenia przez organ, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Podzielić należało pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że treść omawianego przepisu nie daje organowi podstawy prawnej do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sytuacji negatywnej oceny co do możliwości umorzenia postępowania w tym trybie. Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela pogląd wyrażany zarówno w orzecznictwie administracyjnym, jak i w piśmiennictwie, że procedura administracyjna nie przewiduje miejsca dla decyzji o odmowie umorzenia postępowania. Jeśli zdaniem organu nie występują przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania obowiązany jest on do kontynuowania prowadzonego postępowania i wydania decyzji merytorycznej (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2493/95 – Lex nr 28967, też M. Jaśkowska /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2008r. sygn. akt I OSK 1735/07, Lex nr 525960). Skoro nie istnieje obowiązek wydania przez organ decyzji negatywnej w przedmiocie umorzenia postępowania, to oczywistym jest, że pisma Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2013r. nie można uznać za decyzję administracyjną, a skoro tak to nie może przysługiwać od niego odwołanie. Odwołanie bowiem zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. przysługuje wyłącznie od decyzji. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało na podstawie art. 134 k.p.a. wniesione przez skarżącego odwołanie za niedopuszczalne. W tej sytuacji zarzuty skargi należało uznać za całkowicie chybione. Dodać należy, że niedoręczenie zaskarżonego postanowienia uczestniczce postępowania- E. J. jako współwłaścicielce przedmiotowej nieruchomości stanowi uchybienie organu II instancji, jednakże w ocenie Sądu nie ma ono żadnego wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło