I SA/Wa 1383/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z [...] lutego 2019 r. K.G. (Skarżąca), wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności w wysokości 400 złotych w ramach Wieloletniego Rządowego Programu. Następnie Skarżąca [...] marca 2019 r., podczas wywiadu środowiskowego, zwróciła się o pomoc finansową na zakup żywności w wysokości 400 złotych w formie zasiłku celowego. Rozpatrując powyższe wnioski Prezydent [...] (Prezydent) decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] przyznał Skarżącej świadczenie w formie zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu marcu 2019 r. w kwocie 100 złotych. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na dochód Skarżącej składa się zasiłek stały w kwocie [...] złotych, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] złotych oraz dodatek energetyczny w wysokości [...] złotych. Łączny dochód skarżącej ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 poz. 1769), powoływanej dalej jako "ustawa" wynosi [...] złotych i nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Ponadto Prezydent, przytaczając treść art. 39 ustawy, wskazał, że udziela Skarżącej regularnej pomocy w formie zasiłku stałego oraz zasiłków celowych z przeznaczeniem na zaspokojenie zgłaszanych przez Skarżącą potrzeb bytowych. Zaznaczył również, że dokonuje takiego podziału środków, aby zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jak największej liczby świadczeniobiorców, co oznacza, że nie każdy potrzebujący, w każdym czasie, może uzyskać spełnienie swoich oczekiwań. W związku z powyższym organ przyznał Skarżącej zasiłek celowy w wysokości 100 złotych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Skarżąca, wnosząc o przyznanie świadczenia zgodnie z wnioskiem w kwocie 400 złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium powołało brzmienie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, wskazując, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, powiązane z zaspokojeniem niezbędnej, a więc nie każdej potrzeby życiowej. Świadczenie to może, ale nie musi zostać przyznane nawet, jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie warunki, aby je otrzymać. Wyznacznikami ustalenia zasadności lub wysokości zasiłku celowego są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Ponadto decyzje w sprawie zasiłków celowych wydawane są w granicach uznania administracyjnego. Reasumując Kolegium uznało, że przyznanie Skarżącej zasiłku celowego w kwocie 100 złotych jest w pełni zasadne biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej oraz możliwości finansowe organów pomocowych. Kolegium miało bowiem na względzie fakt, że Skarżąca jest pod stała opieką Centrum Pomocy Społecznej i ma zabezpieczone podstawowe potrzeby. W samym miesiącu marcu 2019 r. otrzymała łączną pomoc w kwocie [...] złotych. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Skarżąca. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest osobą schorowaną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz z orzeczoną niezdolnością do pracy. Posiada wykształcenie wyższe, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada łazienki. Reasumując Skarżąca wniosła o przyznanie kwoty 400 złotych na miesiąc marzec 2019 r. z wieloletniego Rządowego Programu "Posiłek w szkole i w domu". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie [...] listopada 2019 r. Skarżąca podniosła, że z pisma Wojewody [...] z [...] maja 2019 r. wynika, że w maju 2019 r. Miasto [...] otrzymało kwotę 1 931 300,00 złotych na realizację programu "Posiłek w szkole i posiłek w domu". Podnosi, że pomimo tego zasiłek celowy na zakup żywności w maju przyznany został w wysokości 100 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje powołana wyżej ustawa o pomocy społecznej. W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Przy czym nie oznacza to, że pomoc społeczna ma zaspokajać wszystkie potrzeby i oczekiwania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. W sprawie niniejszej organy obu instancji przyznały Skarżącej zasiłek celowy na zakup żywności w marcu 2019 r. w kwocie 100 złotych, uznając, że spełnia ona przesłanki warunkujące uzyskanie przedmiotowego świadczenia z pomocy społecznej. Przy czym Skarżąca wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego w większej wysokości. W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powołanego przepisu wynika – jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej, skoro możliwości finansowe organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Tym samym organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o pomoc. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi mieć ponadto na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem sądu, organy obu instancji przyznając Skarżącej zasiłek celowy na zakup żywności w miesiącu marcu 2019 r. w kwocie 100 złotych, a więc w kwocie niższej niż wnioskowała o to Skarżąca - nie naruszyły prawa. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że Skarżąca jest pod stała opieką Centrum Pomocy Społecznej i ma zabezpieczone podstawowe potrzeby bytowe. Z akt sprawy wynika bowiem, że w marcu 2019 r. otrzymała łączną pomoc w kwocie [...] złotych. Natomiast w miesiącach styczeń-marzec 2019 r. w łącznej wysokości [...] złotych, na co składają się: zasiłek stały na ubezpieczenie zdrowotne dla osoby pobierającej zasiłek stały, zasiłek celowy za zakup środków higieny osobistej, zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej, zasiłek celowy na zakup żywności, zasiłek celowy na opłatę czynszu, zasiłek celowy na zakup gazu oraz zasiłek celowy na opłatę energii elektrycznej. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, aby przyznać Skarżącej 400 złotych na wyżywienie w marcu 2019 r. z wieloletniego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (M. P. poz. 1007) wskazać należy, że objęta programem rządowym pomoc realizowana jest trybie przepisów ustawy o pomocy społecznej i należy ją utożsamiać z zasiłkiem celowym wskazanym w przepisie art. 39 tej ustawy, co też organy uczyniły w niniejszej sprawie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że słusznie organy orzekające w sprawie odmówiły przyznania Skarżącej świadczenia w wyższej wysokości niż 100 złotych. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w granicach uznania administracyjnego i nie można im zarzucić niezgodności z prawem. Zarówno Prezydent jak i Kolegium wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpująco wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w sentencji.