I SA/Wa 1384/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-15
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej jest uzasadniona, gdy wnioskodawca nie wykazał jednoznacznie swojego interesu prawnego jako strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej była przedwczesna. Organ powinien był wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku, zwłaszcza że decyzja wywłaszczeniowa dotyczyła również nieruchomości niebędących w posiadaniu wnioskodawcy. Jednocześnie Sąd oddalił skargę drugiego wnioskodawcy, uznając, że nie wykazał on przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. S. i W. W. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1972 r. dotyczącej nieruchomości położonych w K. i D. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie wykazali swojego interesu prawnego jako stron. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Wnioskodawcy wnieśli skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że są stronami postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w stosunku do W. W., a skargę J. S. oddalono. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. i W. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji 1. ze skargi W. W. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...]; 2. oddala skargę J. S. 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1384/04
U z a s a d n i e n i e
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dna [...] grudnia 1999 r., [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] stycznia 1972 r., nr [...], o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w K., składającej się z działek nr [...] o powierzchni [...] m² i [...] o powierzchni [...] m² będącej w posiadaniu spadkobierców J. W. oraz części działki nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m², położonej w D., będącej posiadaniu J. W..
Uzasadniając decyzję organ podał, że przedmiotowe nieruchomości były niezbędne w celu budowy mostu i drogi dojazdowej. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej wystąpił J. S., a następnie wniosek ten ponowiony został przez J. S. i W. W.. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowania. Interes ten powinien wynikać z przepisu prawa materialnego. Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji mogą być uprzedni właściciele oraz osoby, które obecnie posiadają prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. J. S. nie wykazał, z jakiego przepisu wywodzi swoje prawo do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 1972 r. Zawarta w formie aktu notarialnego umowa z dnia [...] października 1990 r. o przekazaniu gospodarstwa rolnego na jego rzecz nie objęła wywłaszczonych działek. Brak również dokumentów wskazujących, że W. W. posiadał tytuł prawny do wymienionych gruntów. Brak jest także postanowień o nabyciu i dziale spadku po J. W.. Tym samym wniosek o stwierdzenie nieważności nie pochodzi od stron.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2000 r., [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 1999 r., podtrzymując zawartą w niej argumentację.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. W. i J. S. podnieśli, że są stronami postępowania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący W. W. był właścicielem wywłaszczonych nieruchomości i jako strona tamtejszego postępowania nie może być pozbawiony przymiotu strony w postępowaniu obecnym, dotyczącym tych samych nieruchomości. Natomiast J. S. wykazał, że jest stroną postępowania, przedłożył bowiem nieformalną umowę o przekazaniu przez W. W. i M. W. praw do wywłaszczonych nieruchomości na jego rzecz.
Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga W. W. jest uzasadniona. Wniosek W. W. nie precyzuje, czy chodzi o stwierdzenie nieważności całej decyzji z dnia [...] stycznia 1972 r., czy też o tę jej część, która dotyczy wywłaszczenia nieruchomości będących w posiadaniu wnioskodawcy. Wobec oczywistej treści tej decyzji, która dotyczyła również nieruchomości będących w posiadaniu domniemanych spadkobierców J. W. – organ powinien zażądać od wnioskodawcy sprecyzowania wniosku i dopiero podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Bez uzyskania tych wyjaśnień, koniecznych także z tego względu, że wymieniona decyzja obejmowała także nieruchomości, które nie były w posiadaniu skarżącego, odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 1972 r. była przedwczesna i podjęta z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Skarga J. S. jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prawidłowo ustalił, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1972 r. Umowa notarialna z dnia [...] października 1990 r. o przekazaniu przez W. W. i M. W. gospodarstwa rolnego na rzecz J. S. i A. G. nie obejmowała wywłaszczonych nieruchomości i wobec tego skarżący nie może skutecznie jej wskazywać jako podstawy swojego interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Źródłem interesu prawnego nie może też być powoływana przez skarżącego umowa z [...] stycznia 1996 r., gdyż umowa taka, jako dotycząca nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 151 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło