I SA/Wa 1388/08

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego. W dniu 29 stycznia 2009 r. skarżący przesłał do Sądu skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu H. W. wyjaśnił, iż domaga się pomocy z uwagi na - jak to określił - trudną sytuację losową. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, źródłem dochodu rodziny jest kwota [...] zł netto (wynagrodzenie wypłacane wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę). Jako posiadany majątek skarżący ujawnił mieszkanie o powierzchni [...] m2, oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyliczył, że na comiesięczne dojazdy do pracy (odległość około 50 km) wydaje kwotę około [...] zł, na opłaty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego około [...] zł, gaz –[...] zł, wodę – [...] zł, na spłatę pożyczki zaciągniętej na leczenie i leki kwotę około [...] zł. H. W. wyjaśnił również, że na jego utrzymaniu pozostaje córka P., która kontynuuje naukę oraz żona, która ma orzeczony do 2011 roku umiarkowany stopień niepełnosprawności, zmuszona jest zażywać leki o wartości około [...] zł. Wnioskodawca dodał również, że budynek w którym zamieszkuje rodzina popada w ruinę, brakuje na opał, węgiel, drewno i prowadzenie gospodarstwa domowego. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej i rodzinnej strony wezwaniem z dnia 6 lutego 2009 r. zwrócono się do H. W. o nadesłanie zaświadczeń o wysokości dochodów uzyskiwanych za ostatni rok podatkowy przez skarżącego i jego żonę, o nadesłanie wystawionego przez właściwy urząd gminy zaświadczenia o wysokości uzyskanego w roku 2007 dochodu z pracy w posiadanym gospodarstwie domowym, oraz o wyjaśnienie ile osób pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (k - 37). W odpowiedzi na wezwanie H. W. oświadczył, że zarówno on jak i żona rozliczają się oddzielnie, uzyskanie zaświadczeń wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów i jest utrudnione szczególnie dla żony, która nie porusza się samodzielnie, ponadto on sam musiałby wziąć dodatkowy urlop. Odnosząc się do żądania o nadesłanie zaświadczenia dotyczącego dochodu z gospodarstwa rolnego H. W. wyjaśnił, że jego uzyskanie również nie jest realne ponieważ od kilku lat nie ma wstępu do Urzędu Gminy K., a ponadto czynność ta wiąże się z koniecznością uiszczenia przez niego opłaty. Poinformował również, że w roku 2008 nie uzyskał dochodu z gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc H. W. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ta cześć jego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie była przedmiotem rozpoznania. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Badając całokształt okoliczności sprawy uznać należało, że H. W. nie wykazał, iż pozostaje w sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Złożone przez skarżącego na formularzu oświadczenie nie zawiera wystarczających danych niezbędnych dla oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Twierdzenia strony pozostają w sprzeczności z informacjami, które zawarte są w nadesłanych przy skardze do sądu aktach administracyjnych - wynika z nich, że H. W. uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego, jak również wynika z nich, że w latach poprzednich jego żona uzyskiwała dochód. Mimo wezwania do przesłania wyjaśnień, które pomogłyby w ustaleniu istnienia przesłanek do ewentualnego uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy H. W. nie nadesłał żądanych dokumentów argumentując, że nie może uzyskać zaświadczenia z uwagi na konflikt między nim a władzami gminy jak również z uwagi na chorobę żony, która jak już wskazano wcześniej pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Podkreślić należy, że obowiązkiem wnioskodawcy, mimo zgłoszonej trudnej sytuacji losowej, jest wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala mu na pokrycie kosztów (w tym wypadku) związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Wobec niewyjaśnienia przez H. W. wątpliwości dotyczących jego stanu majątkowego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.