I SA/Wa 1388/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-24
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Dorota Apostolidis, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenia świadków, złożone bez spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, mogą stanowić jedyny dowód na potwierdzenie prawa do rekompensaty?Ratio decidendi
Oświadczenia świadków, które nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nie mogą stanowić jedynego dowodu na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, jej rodzaju i powierzchni. Mogą one stanowić jedynie dowód uzupełniający. Ponadto, prawo do rekompensaty nie przysługuje osobie, która nie wykazała swojego następstwa prawnego po zmarłym właścicielu nieruchomości, co powinno być udokumentowane postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia.Stan faktyczny
Skarżący M. L. domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez jego matkę, K. F., poza granicami RP. Organy administracji dwukrotnie odmawiały potwierdzenia tego prawa, wskazując na brak wystarczających dowodów, w szczególności dowodów potwierdzających następstwo prawne po K. F. oraz prawo własności do nieruchomości. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, opierając się m.in. na oświadczeniach świadków, które zdaniem organów nie spełniały wymogów formalnych. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania M. L. od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r., nr [...] (w decyzji omyłkowo wskazano datę decyzji [...] października 2014 r.) odmawiającej potwierdzenia wyżej wymienionemu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. F. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości S., powiat [...], województwo [...], obecna [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że wnioskiem z [...] listopada 1992 r. M. L. wystąpił do Urzędu Rejonowego w R. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie nieruchome pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, pismem z [...] lipca 2005 r., wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Pismami z: [...] sierpnia 2005 r., [...] maja 2010 r., [...] listopada 2012 r. Wojewoda [...] informował M. L. o konieczności uzupełnienia wniosku o dowody określone w ustawie z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097).
Pismami z [...] listopada 2012 r. Wojewoda wystąpił do Archiwum Akt Nowych w W., Archiwum Państwowego we W. oraz Urzędu Miejskiego w R. o przekazanie dowodów potwierdzających pozostawienie przez K. F. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w S. W odpowiedzi na powyższe, Archiwum Państwowe we W. w piśmie z [...] listopada 2012 r. wskazało, że w przechowywanych aktach Państwowego Urzędu Repatriacyjnego we W. w tomie [...] zatytułowanym "Imienne wykazy repatriantów i przesiedlonych – O. 1945 r." na stronach [...] znajduje się wpis dotyczący przybycia S. L. i M. L. [...] lipca 1945 r. do O. z R.
W trakcie prowadzonego postępowania zebrano, m.in. następujące dowody, na podstawie których ustalono stan faktyczny niniejszej sprawy:
- uwierzytelnioną kopię oświadczenia S. L. z [...] sierpnia 1993 r. dotyczącego posiadania przez K. F. nieruchomości w S., złożonego z podpisem poświadczonym notarialnie,
- uwierzytelnioną kopię oświadczenia A. W. z [...] sierpnia 1993 r. dotyczącego posiadania przez K. F. nieruchomości w S., złożonego z podpisem poświadczonym notarialnie,
- uwierzytelnioną kopię odpisu skróconego aktu zgonu K. F.,
- uwierzytelnioną kopię wyciągu z księgi zmarłych z [...] września 1950 r. K. F.,
- oświadczenie M. L. o miejscu zamieszkania K. F. 1 września 1939 r.,
- decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2011 r., nr [...] o posiadaniu przez K. F. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r.,
- oświadczenie M. L. wskazujące, że K. F. nie repatriowała się na aktualne terytorium RP,
- oświadczenie M. L. o miejscach zamieszkania w O., W., N., Z.,
- oświadczenie M. L. o dotychczasowym stanie realizacji uprawnień,
- uwierzytelnioną kopię dowodu osobistego M.L.,
Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2013 r. odmówił potwierdzenia M. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. F. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości S., powiat [...], województwo [...], obecna [...].
Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] września 2013 r. uchylił decyzję Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda powinien wystąpić do właściwych archiwów zagranicznych celem pozyskania dokumentów koniecznych do załatwienia sprawy, a ponadto winien wezwać stronę do przedstawienia dokumentu stwierdzającego następstwo prawne po K. F..
Pismem z [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] wystąpił do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we [...] z prośbą o zwrócenie się do właściwych archiwów, celem odnalezienia dokumentów potwierdzających prawo własności do nieruchomości w miejscowości S. W odpowiedzi na powyższe przekazano informację z Archiwum Państwowego Obwodu [...] o braku w zasobach archiwalnych wymaganych w sprawie dowodów.
Pismem z [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...], stosownie do art. 6 ust. 6 ustawy z 8 lipca 2005 r. wezwał stronę, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego pisma, do uzupełnienia wniosku, poprzez przedłożenie wymaganych w sprawie dowodów (m.in. dokumentu potwierdzającego następstwo prawne po K. F.).
Pismem z [...] października 2014 r. Wojewoda, stosownie do art. 10 kpa, poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia M. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. F. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości S., powiat [...], województwo [...], obecna [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o wymagane ustawą dowody, a w szczególności nie wykazał następstwa prawnego po K. F. oraz nie przedstawił dokumentów potwierdzających posiadanie przez wyżej wymienioną tytułu własności do nieruchomości pozostawionych poza granicami RP.
M.L. złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...].
Pismem z [...] stycznia 2015 r. Minister wezwał M. L., w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, do przedłożenia dokumentów wykazujących następstwo prawne po K. F. oraz potwierdzających posiadanie przez wyżej wymienioną tytułu własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP.
Pismem z [...] stycznia 2015 r. M. L. zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu pozyskania wymaganych w sprawie dokumentów.
Postanowieniem z [...] lutego 2015 r. Minister zawiesił postępowanie. Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. organ podjął, na wniosek strony, postępowanie odwoławcze.
Pismem z [...] lutego 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wezwał wnioskodawcę, w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, do przedłożenia dokumentów wykazujących następstwo prawne po K. F. oraz potwierdzających prawo własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP oraz rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości. Jednocześnie organ poinformował, że w przypadku braku odpowiedzi we wskazanym powyżej terminie, niniejsza sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.
W odpowiedzi na powyższe M. L., w piśmie z [...] marca 2018 r. wskazał, że w jego ocenie znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia świadków: S. L. i A. W. są wystarczającym dowodem na potwierdzenie prawa do rekompensaty w niniejszej sprawie.
Pismem z [...] marca 2018 r. Minister ponownie zwrócił się do wnioskodawcy o przedłożenie wymaganych do załatwienia sprawy dowodów. Organ II instancji poinformował także stronę, że następstwo prawne po zmarłym właścicielu powinno być wykazane postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia oraz wskazał, że oświadczenia świadków nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy, zatem nie mogą stanowić dowodu na pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami RP. M. L. nie przedłożył do akt sprawy wymaganych dokumentów.
Po rozpatrzeniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że prawo do rekompensaty na podstawie art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r., przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:
- był 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: art. 3 ustawy z 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934) lub § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489)
- opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić;
- posiada obywatelstwo polskie.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 tej ustawy.
Minister przytoczył treść art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wskazujący dowody, jakie należy dołączyć do wniosku.
Organ podkreślił, że zgodnie z ust. 2 tego przepisu w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do wniosku należy dołączyć: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku, oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy.
W myśl ust. 4 ww. artykułu dowodami w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą być w szczególności:
- urzędowy opis mienia;
- orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny;
- dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw;
- wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.
W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Jednakże, stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy moc dowodowa takich oświadczeń jest uzależniona od spełnienia następujących przesłanek:
- muszą one zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka,
- świadkowie muszą być osobami, które zamieszkiwały w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Minister podkreślił, że ustawodawca określając krąg osób uprawnionych do rekompensaty za utracone mienie nie przyznał tego prawa wszystkim obywatelom polskim, posiadającym majątki na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy zmuszeni byli je pozostawić, ale wyłącznie tym, którzy spełniali łącznie warunki określone w art. 1 i art. 2 ustawy.
Prawo do rekompensaty na podstawie przepisów ustawy z 8 lipca 2005 r. przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Niespełnienie choćby jednej z wymienionych w powyższym przepisie przesłanek, powoduje utratę uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 7 ustawy wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6 ustawy. Pozytywna ocena przesłanek następuje w drodze postanowienia. W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Minister podkreślił, że M. L. pomimo wielokrotnych wezwań Wojewody [...] oraz Ministra nie uzupełnił wniosku o dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek koniecznych do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. W szczególności nie przedłożył dowodów potwierdzających prawo własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, dowodów świadczących o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości oraz dowodów wskazujących na następstwo prawne po K. F.
Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do wniosku należy dołączyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku.
W odwołaniu od decyzji oraz w piśmie z [...] marca 2018 r. M. L. wskazał, że dowodem na posiadanie przez K. F. prawa własności do nieruchomości są oświadczenia świadków: S. L. i A. W. - z [...] sierpnia 1993 r.
Odnosząc się do powyższego Minister stwierdził, że przedłożone oświadczenia nie spełniają wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy, bowiem nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, nie zawierają klauzuli, że świadkowie nie są osobami bliskimi, a także nie wynika z nich, czy świadkowie zamieszkiwali w miejscowości, w której znajdują się nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub w miejscowości sąsiedniej. Oświadczenia nie spełniające ustawowych wymagań mogą wprawdzie stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza zastosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą zaś one stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność, gdyż w sytuacji braku urzędowego odpisu mienia bądź orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny dowodem na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza granicami oraz jego powierzchni i rodzaju, mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawem formie. Powyższe oznacza, iż oświadczenia S. L. i A. W. nie mogą stanowić dowodu samoistnego w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. F. nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Minister wskazał, że Wojewoda [...] z urzędu podjął czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego i wystąpił do archiwów polskich i zagranicznych. Jednak, pomimo wskazanych powyżej działań, nie udało się odnaleźć dowodów świadczących o posiadaniu przez K. F. prawa własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości S., powiat [...], województwo [...], obecna [...]. W ocenie Ministra Wojewoda wykazał wymaganą w postępowaniu administracyjnym inicjatywę w gromadzeniu materiału dowodowego.
Organ odwoławczy podniósł, że organy administracji wprawdzie zobowiązane są do pomocy stronom postępowania, jednakże nie spoczywa na nich obowiązek udowodnienia posiadania przez ubiegających się lub ich poprzedników prawnych prawa własności lub pozostawienia nieruchomości, a tym samym potwierdzenia prawa do rekompensaty. To na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku.
Zdaniem Ministra M. L. nie wykazał odpowiedniej inicjatywy w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, na które się powołuje. Brak zaangażowania w przedmiotowe postępowanie jest ewidentny, a przerzucenie całości inicjatywy dowodowej na organ administracji publicznej jest działaniem niedopuszczalnym.
Organ wskazał, że dziedziczenie potwierdza prawomocne postanowienie sądu w przedmiocie nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Dlatego nie jest możliwe, aby organ administracji dokonywał samodzielnie ustaleń w tej kwestii na podstawie znajdujących się w aktach dokumentów lub informacji udzielanych przez stronę. Organy administracji nie mają interesu w ustaleniu prawa do spadku, co wyklucza wszczęcie przez nie samodzielnie postępowania na rzecz strony, która jest jedynym uprawnionym do wszczęcia postępowania spadkowego.
Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2018 r. złożył M. L..
Skarżący podniósł, że jego matka K. F. posiadała nieruchomość gruntową i budynki w miejscowości S. Wskazał, że zmarła w R. w 1943 r., pozostawiając nieruchomość w S. Zaznaczył, że wszystkie dowody sprawy znajdują się w Ministerstwie. Wyjaśnił, że jest "biologicznym spadkobiercą mienia" swojej matki.
Odnośnie zeznań świadków wskazał, że zeznali oni w dobrej wierze, znając wszystkie okoliczności opisane w jego wniosku. Skarżący wskazał także na dokument oszacowania mienia, którego organ nie powołał.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony, gdy spełnione zostaną kumulatywnie wszystkie przesłanki wskazane w art. 1 i art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r.
Zgodnie z art. 2 ustawy prawo to przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza granicami RP, jeżeli spełnia on przesłanki wskazane w tym przepisie. Natomiast stosownie do art. 3 ust 2 ustawy w przypadku śmierci właściciela prawo przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich wskazanych przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymogi określone w art. 2 pkt 2 ustawy.
Skarżący domagając się potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP przez jego matkę nie wykazał, że jest jej spadkobiercą. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy w przypadku śmierci właściciela pozostawionego mienia do wniosku należy dołączyć postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku lub o dziale spadku. Organ kilkakrotnie wzywał skarżącego do wykazania stosownymi dokumentami (postanowieniem sądu o stwierdzeniu praw do spadku lub zarejestrowanym notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia), że jest spadkobiercą po K. F., jednakże bezskutecznie. Celem pozyskania dokumentów, na wniosek skarżącego, postępowanie przez prawie trzy lata było zawieszone.
Należy podzielić stanowisko organów, że oświadczenia świadków nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego następstwo prawne po K. F.. Następstwo prawne powinno być wykazane stosownym dokumentem, a w przypadku śmieci byłego właściciela powinno to być wykazane postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Skarżący żadnego z tych dokumentów nie przedłożył. Z przyczyn wyżej wskazanych trafne jest stanowisko organów, że skarżący nie wykazał, że jest spadkobiercą po K. F. Okoliczność, że jest jej synem nie oznacza, że jest jej spadkobiercą.
Skarżący nie przedstawił także dowodów potwierdzających prawo własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. do wniosku należy załączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Dowodami mogą być w szczególności dokumenty wskazane w ust. 4 tego przepisu lub oświadczenia świadków złożone w warunkach wskazanych w ust. 5 przepisu.
Należy podzielić stanowisko organu, że oświadczenia świadków S. L. i A. W. nie spełniają wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy, gdyż nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Nie wiadomo także czy świadkowie są, czy też nie są osobami bliskimi dla właściciela lub spadkobiercy ubiegającego się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a także nie wynika z nich, czy świadkowie zamieszkiwali w miejscowości, w której znajdują się nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP lub w miejscowości sąsiedniej. Wprawdzie oświadczenia takie mogą stanowić dowód uzupełniający, jednakże nie mogą one stanowić jedynego dowodu na okoliczność pozostawionego mienia. W sytuacji, gdy brak jest urzędowego odpisu mienia bądź orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodem na okoliczność pozostawienia mienia mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawem formie. Powyższe oznacza, że oświadczenia S. L. i A. W. nie mogą stanowić dowodu samoistnego w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Zważyć należy, że Wojewoda [...], wypełniając obowiązki z art. 77 § 1 kpa, podjął z urzędu szereg czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego i wystąpił do archiwów polskich i zagranicznych w celu pozyskania dokumentów świadczących o pozostawionym mieniu. Jednak pomimo podjętych działań - nie udało się odnaleźć dowodów świadczących o przysługiwaniu K. F. prawa własności do nieruchomości pozostawionych w miejscowości S., powiat [...], województwo [...]. Zważyć należy, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia w prowadzonym postępowaniu kserokopii operatu szacunkowego wyceny mienia zabużańskiego z 2004 r., należy zauważyć, że nie stanowi on dokumentu urzędowego potwierdzającego stan prawny nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji są zgodnie z prawem. Dlatego na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło