I SA/Wa 139/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. L., E. L., M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 189/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz R. L., E. L., M. S. sumę pieniężną w kwocie po 1000 (tysiąc) złotych na rzecz każdej z nich; 4. zasądza solidarnie od Prezydenta [...] na rzecz R. L., E. L., M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. L., E. L., M. S. (dalej: "skarżące") pismem z [...] grudnia 2022 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent" "organ") wyroku tego Sądu z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 189/19, zobowiązującego Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem tego organu z [...] maja 2011 r. w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej nr hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi [...] czerwca 2020 r. Wobec niewykonania wyroku, skarżące pismem z [...] grudnia 2022 r. wezwały Prezydenta do jego wykonania, a następnie wniosły wskazaną na wstępie skargę, żądając wymierzenia organowi grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2021 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 9 lutego 2022 r.; przyznania od organu sumy pieniężnej w kwocie 3000 zł na rzecz każdej z nich, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej: "P.p.s.a."; a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jednocześnie na podstawie art. 55 § 1 i 2 P.p.s.a. na wypadek gdyby Prezydent niestosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. wniosły o orzeczenie o wymierzeniu Prezydentowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. W uzasadnieniu wskazały, że Prezydent pozostaje w wyjątkowo rażącej zwłoce, bowiem nie wykonał wyroku z 18 grudnia 2019 r. (a na jego wykonanie miał jeden miesiąc) i nie wydał postanowienia w przedmiecie rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania na moment składania skargi, mimo iż od złożenia wniosku o podjęcie postępowania upłynęły ponad 4 lata. Skarga zatem jako w pełni uzasadniona zasługuje na uwzględnienie. W ocenie skarżących nałożenie grzywny na Prezydenta we wnioskowanej wysokości jest jak najbardziej zasadne, skoro ten lekceważy prawomocny wyrok sądu zobowiązujący go do rozpoznania przedmiotowego wniosku o podjęcie postępowania. Uzasadniając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej wskazały, że jest ona środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, stanowiącej zadośćuczynienie za 4 letnie oczekiwanie na rozpoznanie sprawy incydentalnej (tj. rozpatrzenie wniosku o podjęcie postępowania) i zdyscyplinuje organ do jej załatwienia. Zwróciły uwagę, że postępowanie zawieszone jest już 11 lat i strony mają nadzieję, że doczekają wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie wniosku dekretowego. Jednakże dopóki nie zostanie rozpoznany wniosek o podjęcie postępowania nie nastąpi również rozpoznanie wniosku dekretowego. Podkreśliły, że bez zasądzenia sumy pieniężnej w kwocie po 3000 zł na rzecz każdej z nich nie zostanie zrekompensowane bezprawne zachowanie Prezydenta, które narusza nie tylko ich prawa, ale również zasadę szybkości postępowania, a ponadto narusza zobowiązanie wynikające z wyroku z 18 grudnia 2019 r., zatem poczucie praworządności oraz zaufania obywateli do władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone do czasu zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], w celu wydzielenia z niej nieruchomości ozn. nr hip. [...]. Jednocześnie wskazał, że postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. nr [...] Prezydent podjął postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 P.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 P.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 P.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie w myśl § 3 art. 154 wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Okoliczność taka będzie natomiast rzutowała na ocenę charakteru zaistniałej zwłoki, wymiar grzywny czy zasadność stosowania środka, o którym mowa w § 7 art. 154 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że na dzień wnoszenia skargi Prezydent nie rozpoznał wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania dekretowego w terminie wyznaczonym wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 189/19, który to termin ekspirował 3 lipca 2020 r. Uczynił to dopiero w konsekwencji przedmiotowej skargi, o wynika z zestawienia jej daty wpływu (tj. 21 grudnia 2022 r.) oraz daty wydania postanowienia podejmującego zawieszone postępowanie (tj. 17 stycznia 2023 r.), którym rozstrzygnął ww. wniosek skarżących. Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z [...] grudnia 2020 r. Urząd [...] Wydział [...] poinformował organ, że ze względu na bezskuteczny upływ terminu na uzupełnienie dokumentacji (o przedłużenie którego nie występowano) postępowanie z wniosku z [...] maja 2016 r. zostaje zakończone bez wydania decyzji w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości. Z akt wynika również, że przez kolejne dwa lata organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Dopiero pismem z [...] października 2022 r. informuje [...] Urzędu [...], że na obecnym etapie w przedmiotowym postępowaniu dekretowym podejmowane są czynności mające na celu podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na ustanie przyczyn zawieszenia oraz ich merytoryczne zakończenie. W następstwie wystosowanego wezwania skarżących do wykonania wyroku z 18 grudnia 2019 r., które wpłynęło do organu [...] grudnia 2022 r. oraz przedmiotowej skargi - Prezydent wydał w dniu 17 stycznia 2023 r. postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dekretowego. W uzasadnieniu wskazał, że ustała przyczyna uzasadniająca jego zawieszenie, powołując się na ww. pismo z [...] grudnia 2020 r. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaistniałą w sprawie zwłokę w wykonaniu wyroku należy zakwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, gdyż brak jest obiektywnych przyczyn uniemożliwiających organowi przerwanie stanu bezczynności. W grudniu 2020 r. organ powziął informację, że przyczyna zawieszenia ustała (vide: pismo z 29 grudnia 2020 r.), jednakże dopiero 17 stycznia 2023 r. wydał postanowienie o jego podjęciu. W okresie pomiędzy ww. nie podejmował żadnych czynności. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną, spełni grzywna w wysokości 3000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wynoszącym prawie 2 lata i 6 miesięcy. Wymierzając ją w tej wysokości uwzględniono okoliczność rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania (vide: postanowienie z 17 stycznia 2023 r. nr [...]). Decydując o zastosowaniu ostatniej sankcji finansowej, jak też ustalając jej wymiar, Sąd wziął pod uwagę, że przyznanie sumy pieniężnej stronie bezskutecznie oczekującej przez lata na wykonanie przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku, ma uświadomić jej, że nie jest ona bezbronna, a sąd administracyjny widzi wszystkie dolegliwości i niedostatki, jakich doznaje na skutek przewlekłego prowadzenia jej sprawy i że obejmuje ją swoją ochroną. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło natomiast na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 P.p.s.a.