I SA/Wa 1390/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew z obiektu zabytkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1390/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Minister Kultury umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] zezwalającej na usunięcie drzew z terenu Cmentarza Żydowskiego w O., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska Minister stwierdził, że w/w decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, działając na wniosek Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B., zezwolił na usunięcie z terenu Cmentarza Żydowskiego w O. 44 sztuk drzew, tj. l lipy, l klonu, l olchy i 41 jesionów. Od decyzji tej odwołanie złożyło Towarzystwo [...] z siedzibą w O., domagając się jej uchylenia. Powołując się na treść przepisu art. 127 § l kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, Minister zauważył, że wniosek o usunięcie drzew z zabytkowego cmentarza złożyła w dniu 8 grudnia 2004 r. Gmina Wyznaniowa Żydowska w B, będąca właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowany jest w/w cmentarz. Towarzystwo [...] złożyło natomiast wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w wyżej wymienionej sprawie w dniu 22 listopada 2004 r., a zatem przed wszczęciem niniejszego postępowania i w trakcie postępowania organizacja ta nie składała ponownie wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie. Podniesiono także, iż - zgodnie z przepisem art. 31 § l pkt 2 k.p.a.- organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji, uznając takie żądanie za słuszne, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu i w takim przypadku organizacja społeczna uczestniczy na prawach strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z uwagi na fakt, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie dopuścił w drodze postanowienia Towarzystwa [...] do udziału w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew z terenu Cmentarza Żydowskiego w O., organ odwoławczy uznał, że Towarzystwo to nie było stroną w tym postępowaniu a zatem nie przysługiwało mu prawo do złożenia odwołania od decyzji wydanej w tej sprawie przez organ pierwszej instancji. Ponadto dodano, że - stosownie do przepisu art. 31 § 4 k.p.a. - organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, może zawiadomić o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe i gdy przemawia za tym interes społeczny. W tych warunkach Minister Kultury umorzył postępowanie odwoławcze. Powyższe rozstrzygnięcie stało się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosło Towarzystwo [...]. W skardze, wnosząc o uchylenie decyzji Ministra, skarżący podniósł, iż złożył wniosek do organu I instancji o dopuszczenie do udziału w sprawie, który nie został rozpoznany, ale organ ten zawiadamiał Towarzystwo o wszystkich czynnościach podejmowanych w toku postępowania w tym w szczególności przedstawiciel Towarzystwa brał udział w oględzinach drzew, które wnioskodawca chciałby usunąć z cmentarza. Ponadto wskazano, że Towarzystwu została doręczona decyzja organu I instancji a zatem - zdaniem skarżącego - przysługiwał mu w tym postępowaniu status strony. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się przy tym do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wprawdzie istotnie regułą jest, że o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej rozstrzyga organ w postanowieniu wydanym na zasadzie przepisu art. 31 § 2 k.p.a. a postanowienie to podlega kontroli instancyjnej, tym niemniej - w myśl utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego - brak formalnego postanowienia o jakim mowa w w/w przepisie nie uniemożliwia wniesienie odwołania przez organizację społeczną, która złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu zgodny z jej celami statutowymi i interesem społecznym oraz która składała w tym postępowaniu pisma i oświadczenia merytoryczne i której doręczono rozstrzygnięcie organu I instancji z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania ( vide: wyrok z dnia 15 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd790/98 LEX nr 44215). W niniejszej sprawie skarżąca organizacja brała udział w przeprowadzeniu dowodu z oględzin ogrodzenia cmentarza i rosnących przy nim drzew, została ona powiadomiona przez organ I instancji o posiedzeniu w tej sprawie Komisji ( pismo z dnia 14 grudnia 2004 r. k-34 akt administracyjnych ) i organizacji tej doręczono także decyzję wydaną przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. wraz ze stosownym pouczeniem o prawie wniesienia odwołania. Nadmienić również wypada, ze Towarzystwo [...] wystąpiło z wnioskiem o wydanie postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie, ale - jak wspomniano wyżej - nie zostało w tej sprawie wydane postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego wniosek ten wpłynął przed wniesieniem wniosku o wszczęcie postępowania, zatem nie mógł wywołać zamierzonego skutku. Zwrócić jednak w tym miejscu należy uwagę, że jeśli przyjąć za datę wszczęcia postępowania dzień 8 grudnia 2004 r.( data pisma Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. ), to data przeprowadzenia wspomnianych wyżej oględzin cmentarza nosi datę wcześniejszą, gdyż protokół z przeprowadzenia tegoż dowodu został spisany w dniu 22 listopada 2004 r. a treść powyższego pisma Gminy Żydowskiej z dnia 8 grudnia 2004 r. wskazuje raczej, że jest to kolejne pismo w sprawie znanej już wcześniej organowi. Dowodzi tego zatytułowanie pisma, że dotyczy projektu wycinki drzew. Zatem biorąc pod uwagę powyższe należałoby przyjąć, że albo istniało jeszcze inne, wcześniejsze pismo zawierające wniosek Gminy, na skutek którego wszczęto postępowanie i w listopadzie 2004 r. przeprowadzono w nim dowód z oględzin cmentarza a zatem w tej sytuacji wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie, który wpłynął w listopadzie byłby wnioskiem wniesionym w toku postępowania, albo - jeśli przyjąć, że pismem wszczynającym postępowanie było istotnie pismo z dnia 8 grudnia 2004 r. to skutkowałoby to stwierdzeniem, iż powyższy wniosek był złożony przedwcześnie, ale również trzeba by wówczas uznać, że dowód w sprawie ( oględziny ) przeprowadzono jeszcze przed wszczęciem tegoż postępowania. Niezależnie jednak, który z powyższych wariantów należałoby przyjąć, w okolicznościach tej sprawy niewątpliwie Towarzystwo [...] zostało przez organ uznane faktycznie dopuszczone do udziału w sprawie w charakterze strony. Brało - jak wyżej nadmieniono - aktywny udział w postępowaniu i doręczono mu decyzję organu I instancji. Organizacja ta złożyła formalny wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w dniu 22 listopada 2004 r. zatem po dacie przeprowadzonych oględzin a w związku z tym miała prawo przypuszczać, że skoro organ przeprowadzał wcześniej dowód w sprawie to postępowanie jest już w toku. Z tych względów Sąd uznał, że Minister Kultury zaskarżoną decyzją naruszył przepisy art. 7, 8, 28 i 127 § 1 k.p.a. i z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - orzekł jak w sentencji.