I SA/Wa 1391/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. I SA/Wa 1391/09 Uzasadnienie Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], odmawiającej wnioskodawcy potwierdzenia uprawnienia do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. W. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości W., województwo [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: Z. W. we wniosku z dnia 9 listopada 2007 r. wystąpił do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez swego ojca M. W. nieruchomości położonej we wsi W. Organ I instancji na podstawie orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddziału w R. z dnia [...] kwietnia 1947 r. ustalił, że M. W. pozostawił we W., gminie J., powiat i województwo [...], parcelę budowlaną o powierzchni [...] m Organ I instancji wskazał, że z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 1984 r. w sprawie sygn. akt. [...] wynika, że spadek po M. W., zmarłym w dniu 27 grudnia 1982 r., ostatnio zamieszkałym w P., nabył syn Z. W. w całości. Organ I instancji ustalił, ze M. W. przed dniem 1 września 1939 r. oraz po zakończeniu II wojny światowej, zamieszkiwał w P., przy ulicy [...] nr [...]. Organ I instancji fakt ten ustalił na podstawie orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddziału w R. z dnia [...] kwietnia 1947 r., w którym jako miejsce zamieszkania ostatnie i obecne wpisano - P., ul [...] oraz skreślono słowo "repatriant", a także na podstawie protokołu sporządzonego w dniu 27 lutego 1947 r. w biurze Powiatowego Oddziału Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w P., w którym jako miejsce zamieszkania M. W. "przed ewakuacją" wpisano P. W protokole tym nie wpisano czasu przybycia na teren Polski. Organ I instancji zwrócił uwagę, że w orzeczeniach Państwowych Urzędów Repatriacyjnych, wydawanych na wniosek osób, które pozostawiły nieruchomości, w rubryce "zam. ostatnio" wpisywane było miejsce zamieszkania przed przybyciem tej osoby do Polski. Organ I instancji podniósł, że z umowy kupna-sprzedaży nieruchomości położonej we W. z dnia 13 kwietnia 1933 r. sporządzonego we L. przed notariuszem W. Z. wynika, że M. W. zamieszkiwał w P. Wojewoda [...] wskazał, iż według twierdzenia skarżącego Z. W., M. W. przed dniem 1 września 1939 r. zamieszkiwał we W., gdzie wynajmował pokój i pilnował zgromadzonych materiałów budowlanych, a do P., gdzie pracował i gdzie zamieszkiwała rodzina, jedynie dojeżdżał. Do P. ojciec skarżącego wrócił w dniu 2 września 1939 r. Organ I instancji podkreślił, że informacje dotyczące wynajęcia pokoju, przez M. W. we W., nie mają wpływu na fakt, ze jego stałym miejscem zamieszkania był P. Organ I instancji uznał za udowodniony fakt, że M. W. był właścicielem nieruchomości położonej we W., natomiast jego miejscem zamieszkania był P., a więc miasto położone wówczas i obecnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] powołał art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm.) oraz stwierdził, ze M.W. nie spełnił wymogów określonych w art. 2 powołanej ustawy, albowiem nie zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie mógł tego terytorium opuścić. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], odmówił wnioskodawcy potwierdzenia uprawnienia do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. W. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości W., województwo [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Z. W., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Minister Skarbu Państwa w uzasadnieniu decyzji podniósł, że okolicznością bezsporną jest posiadanie przez M. W. własności nieruchomości położonej na byłym terytorium państwa polskiego w miejscowości W., województwo [...]. Natomiast sporną kwestią jest miejsce zamieszkania M. W. w dniu 1 września 1939 r. Minister Skarbu Państwa wskazał, że Z. W. mimo wezwań nie przedstawił dowodu, na okoliczność, że jego ojciec M. W. w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwał poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości W., województwo [...]. Organ odwoławczy mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy (w szczególności orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddziału w R. z dnia [...] kwietnia 1947 r., oraz umowę kupna-sprzedaży nieruchomości położnej we W.) ustalił, że M. W. zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. w P., a więc w granicach administracyjnych obecnego państwa polskiego. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. W. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie rekompensaty lub przekazanie sprawy do Ministra Skarbu Państwa do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jego ojciec w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwał we W. "Jeździł tam bardzo często raz, dwa razy w tygodniu". Podniósł, że ojciec miał bezpłatny bilet, a podróż trwała 90 minut. Wskazał, że ojciec we W. wynajął pokój i pilnował budowy. Skarżący wskazał, że "ojciec zamieszkiwał we W., co znaczy, że często tam bywał". Podniósł, że Minister Skarbu Państwa niewłaściwie interpretuje słowo "zamieszkiwał", które oznacza również chęć przebywania w danym miejscu. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Prawo do rekompensaty stosownie do art. 2 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1; 2) posiada obywatelstwo polskie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom lub niektórym z nich wskazanym przez pozostałych spadkobierców. Tak więc podstawową kwestą którą musiał ustalić organ jest, czy ojciec wnioskodawcy M. W. spełnił wskazane wyżej przesłanki. Powołana ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. nie przewiduje przyznania prawa do rekompensaty tym osobom, które wprawdzie posiadały mienie na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale nie zamieszkiwały na tym terytorium w dniu 1 września 1939 r. W sprawie niniejszej podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia było ustalenie, gdzie zamieszkiwał M. W. w dniu 1 września 1939 r. Organ administracji ustalił, zdaniem Sądu w sposób nie budzący wątpliwości, że M. W. w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwał w P. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych wynika wprost, że M. W. nie był repatriantem. Wskazuje na to, co podnosił organ zarówno I instancji jak i organ odwoławczy, orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddziału w R. z dnia [...] kwietnia 1947 r., w którym jako miejsce zamieszkania M. W., ostatnie i obecne wpisano - P., ul [...] oraz skreślono słowo "repatriant", a także protokół sporządzony w dniu 27 lutego 1947 r. w biurze Powiatowego Oddziału Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w P., w którym jako miejsce zamieszkania M. W. "przed ewakuacją" wpisano P. Należy mieć również na uwadze, że mimo wezwań organu skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność, że jego ojciec M. W. w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwał poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości W. Skarżący w skardze sam stwierdził, że jego ojciec jeździł do W. bardzo często raz, dwa razy w tygodniu. Wskazał, że ojciec często bywał we W., co zdaniem skarżącego oznacza, że tam zamieszkiwał. Sąd nie podziela poglądu skarżącego, iż organ administracji publicznej niewłaściwie zinterpretował określenie "zamieszkiwał". Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ustaliły prawidłowo, że miejscem zamieszkania M. W. w dniu 1 września 1939 r. był P. Fakt, że M. W. jeździł do W. raz lub dwa razy w tygodniu, jak również że wynajął tam pokój nie dowodzi, wbrew poglądowi skarżącego, że miejscem zamieszkania M. W. był W. Wprost przeciwnie, fakt ten świadczy jedynie o tym, że ojciec skarżącego jeździł do W. by dopilnować przyszłej budowy domu na zakupionej działce. Wobec nie spełnienia przesłanki zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. przez ojca skarżącego na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż zamieszkiwał w P. w dniu 1 września 1939 r. a P. wówczas jak i obecnie znajduje się na terytorium Polski, badanie pozostałych przesłanek jest niecelowe, gdyż ta jedna okoliczność powoduje utratę uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro ojciec skarżącego nie nabył prawa do rekompensaty, tym samym jego następca prawny nie mógł nabyć praw do rekompensaty za mienie zabużańskie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.