I SA/Wa 1396/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-07

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, wydane z naruszeniem zasady czynnego udziału stron (art. 10 § 1 k.p.a.) i zasady zawiadamiania o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), podlega uchyleniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienia organów administracji publicznej, które zostały wydane z naruszeniem zasady czynnego udziału stron (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz zasady zawiadamiania o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), są wadliwe i podlegają uchyleniu. Pominięcie współwłaścicieli nieruchomości w postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie tych przepisów, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, niezależnie od wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. N. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżący zarzucił Wojewodzie, że zawieszenie postępowania nastąpiło na czas nieokreślony, gdyż nie wskazano, kiedy zostanie wydana decyzja stwierdzająca przejście gruntu na własność Gminy. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału stron i zasady zawiadamiania o wszczęciu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty L., a także stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia W. N., utrzymał w mocy postanowienie Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] o zawieszeniu na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku W. N. z dnia 28 września 2005 r. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania przewidzianego w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) za nieruchomość położoną w L. oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] zajętą pod drogę publiczną. W. N. we wniosku z dnia 28 września 2005 r. wskazał, iż przedmiotowa działka była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę - ul. [...] i [...] i stanowi obecnie współwłasność wnioskodawcy oraz K. N., H. N. i W. K., co potwierdza odpis z księgi wieczystej nr [...]. Starosta L. zawieszając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie odszkodowawcze, przyjął, iż rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Gminy – Miasto L. z dniem 1 stycznia 1999 r. gruntu zajętego pod drogę publiczną – ul. [...] i ul. [...]. Wojewoda [...] utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy stwierdził, że wniosek o ustalenie w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - odszkodowania za zajęty pod drogi publiczne grunt może być merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją Wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Wspomniana decyzja potwierdza fakt nabycia przez jeden z podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela lub współwłaścicieli o odszkodowanie. Ponadto decyzja taka określa jednoznacznie powierzchnie gruntu zajętego pod drogę i jego położenie, zatem stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie W. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając Wojewodzie, iż utrzymując postanowienie Starosty L. w mocy, zawiesił on postępowanie w przedmiocie odszkodowania na czas nieokreślony, gdyż nie wskazał kiedy i czy w ogóle podejmie decyzję stwierdzającą przejście na własność Gminy nieruchomości zajętej pod drogę. Skarżący podał, iż nieruchomość, której część zajęta jest pod drogę publiczną stanowiła dawniej parcelę nr [...] o powierzchni [...] m², którą w dniu 14 stycznia 1931 r. nabył dziadek skarżącego - B. N. Z parceli tej wyodrębniono drogę publiczną – ul. [...] i ul. [...]. Obecni spadkobiercy B. N. dziedziczą grunt (bez ww. ulic) o pow. [...] m² (zgodnie z odpisem z księgi wieczystej dot. działki nr [...], nr obrębu [...]). W. N. wskazał, iż spadkobiercy płacili "jeszcze w okresie III Rzeczypospolitej" podatek gruntowy do Gminy L. za grunt o pow. [...] m², czyli także za tereny wyodrębnione pod drogę. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona choć z innych powodów niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. W ocenie Sądu, zarówno Starosta L. jak i Wojewoda [...] prowadzili w niniejszej sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a zwłaszcza przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę udziału stron w każdym stadium postępowania i umożliwienia im przed podjęciem rozstrzygnięcia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Rozstrzygnięcie przez organ sprawy z naruszenie zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. stanowi w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to powoduje, konieczność uchylenia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2006r. i to niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy czy też nie. Starosta L. zawieszając postępowanie w sprawie z wniosku W. N., skierował wydane w tym zakresie postanowienie jedynie do wnioskodawcy i Prezydenta Miasta L. pomijając natomiast pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] tj. K. N., H. N. i W. K. Również Wojewoda [...] utrzymując w mocy postanowienie Starosty L., nie skierował swojego rozstrzygnięcia do wszystkich stron postępowania, pomijając podobnie jak organ pierwszej instancji współwłaścicieli wspomnianej nieruchomości. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w postępowaniu w niniejszej sprawie prócz wnioskodawcy winni brać udział pozostali współwłaściciele działki wskazywani już we wniosku W. N. z dnia 28 września 2005 r. i ujawnieni w księdze wieczystej nr [...]. Pominięcie w postępowaniu administracyjnym współwłaścicieli nieruchomości oznacza, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 10 k.p.a. Sąd zauważa ponadto, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 4 k.p.a., z godnie z którym o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z akt administracyjnych nadesłanych do Sądu nie wynika by organ zastosował się do ww. przepisu i to zarówno w stosunku do wnioskodawcy jak i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. W tym stanie sprawy, rozpoznając ponownie wniosek W. N. Starosta L. winien przede wszystkim powiadomić wnioskodawcę oraz pozostałe strony postępowania o jego wszczęciu, zapewniając jednocześnie wszystkim zainteresowanym możliwość wzięcia w nim czynnego udziału stosownie do przepisów art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., a podjęte rozstrzygnięcie, niezależnie od merytorycznej jego treści, skierować do wszystkich stron postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło