I SA/Wa 1396/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2283/15 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł od skargi na wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2283/15 skarżący S. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sadowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. We wniosku S. G. podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z renty w wysokości ok. [...] zł, posiada dom ([...] m2), nieruchomość rolną ([...] ha) wraz z budynkami gospodarstwa rolnego (stodoła, obora, wiata), sprzęt rolniczy (ciągnik) oraz inwentarz żywy (krowę i kury). Oświadczył, że posiada oszczędności "na bieżące potrzeby", nie ujawniając ich wysokości. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał ponadto, że ze względu na częściową niezdolność do pracy spowodowaną uszkodzeniem kręgosłupa, często wynajmuje pracowników do pracy w gospodarstwie. Na wezwanie sądowe, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., wnioskodawca przedstawił dodatkowo dowód odbioru świadczenia z ZUS w wysokości [...] zł, wyciągi z rachunków bankowych, dowody ponoszenia opłat za energię elektryczną i gospodarowanie odpadami komunalnymi, faktury VAT za usługi telekomunikacyjne, dowody wpłaty podatków lokalnych, polisę ubezpieczeniową samochodu dostawczego ([...]), faktury za sprzedaż paliwa oraz węgla. W piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. wnioskodawca wskazał dodatkowo, że pomimo uprawy i sprzedaży zboża, ziemniaków oraz mleka, nie osiąga z gospodarstwa rolnego dodatkowych dochodów, gdyż wpływy z tytułu sprzedaży płodów rolnych w całości bilansują się z poniesionymi nakładami (wynajem bizona, prasy, zakup nawozów, wynajem pracowników). Skarżący oświadczył, że okresowo prowadzenie gospodarstwa rolnego wymaga doinwestowania środkami pochodzącymi z renty, co wiąże się z koniecznością zaciągania pożyczek u znajomych na utrzymanie bieżące. Skarżący sprecyzował, że w okresie prac polowych jego budżet domowy obciążają wydatki na pracowników najemnych (skarżący korzysta też z nieopłatnej pomocy sąsiedzkiej w tym zakresie), zaś w okresie zimowym, aczkolwiek tego rodzaju wydatków skarżący wówczas nie ponosi, dodatkowe środki przeznacza na zakup opału. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Analiza sytuacji majątkowej skarżącego dokonana w oparciu o informacje zawarte w rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z załączonych do wniosku dokumentów przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. nakazuje stwierdzić, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Dostarczone przez wnioskodawcę dokumenty oraz przedstawione informacje dotyczące źródeł dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowym strony oraz ich wysokości wskazują na stałe przychody skarżącego z tytułu renty w wysokości [...] zł oraz sprzedaży mleka: od [...] do [...] zł miesięcznie, co daje miesięczne wpływy do budżetu domowego strony w wysokości od [...] do [...] zł. Jeśli zaś chodzi o stałe wydatki strony, dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę poświadczają miesięczne obciążenie budżetu domowego skarżącego stałymi wydatkami w wysokości od [...] do [...] zł miesięcznie, obejmującymi: opłaty za energię elektryczną (ok. [...] – [...] zł miesięcznie), usługi telekomunikacyjne ([...] zł miesięcznie), wywóz odpadów ([...] zł miesięcznie), zakup paliwa (od [...] zł we wrześniu 2016 r. do [...] zł w sierpniu 2016 r.). W skali roku, kwotę wydatków powiększa kwota ubezpieczenia samochodu ([...] zł) oraz należności z tytułu podatków (za okres luty- kwiecień 2016 r. –[...] zł, k. 62), zaś sezonowo – wydatki na wynajem sprzętu rolniczego, zakup nawozów oraz najem pracowników rolnych w sezonie prac polowych (wysokości obciążeń z tego tytułu skarżący nie wskazał), zaś w sezonie grzewczym – wydatki na opał. Jeśli chodzi o te ostatnie, skarżący udokumentował zakup pól tony węgla za kwotę [...] zł (k.72). Przedstawiona powyżej sytuacja finansowa skarżącego wskazuje, że środki finansowe pozyskiwane przez niego z renty oraz sprzedaży produktów gospodarstwa rolnego w całości przeznaczane są na bieżące wydatki konieczne. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie uzasadnia jednakże przyjęcia, że skarżący spełnia wskazany w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. warunek udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, jak również, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Uwzględnić bowiem należało, że w miesiącu, który nastąpił po złożeniu wniosku o prawo pomocy – w dniu 16 listopada 2016 r. - rachunek bankowy skarżącego zasiliła wpłata z tytułu zaliczki na poczet płatności bezpośrednich z ARIMR w wysokości [...] zł. Informację o tym źródle dochodu, istotną dla potrzeb postępowania w sprawie wniosku o prawo pomocy, skarżący w złożonym wniosku pominął. Jeśli się zaś zważy, że koszty sądowe na obecnym etapie sprawy ograniczają się do kosztu wpisu od skargi w wysokości 200 zł, to nie może budzić wątpliwości, że źródła pokrycia wydatku w tej wysokości skarżący aktualnie może odnaleźć w majątku własnym. Zauważyć należy, że skarżący wywiązał się z obowiązku uiszczenia w dotychczasowym postępowaniu kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi w wysokości 200 zł (wpłata w styczniu 2016 r. – k. 24 akt sprawy o sygn. I SA/Wa 2283/15), co wskazuje, że przy wyważonym gospodarowaniu posiadanymi środkami skarżący ma możliwość poniesienia kosztów należnego wpisu sądowego we własnym zakresie. Sytuacja materialna skarżącego nie pozwala zaliczyć go do grona osób na tyle ubogich, że nie posiadających zdolności do zabezpieczenia we własnym zakresie środków na pokrycie także w przyszłości innych opłat sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Wysokość środków finansowych, które zasiliły rachunek strony z tytułu zaliczki na poczet płatności bezpośrednich umożliwia też obecnie stronie pokrycie we własnym zakresie wydatków pełnomocnika procesowego, jeżeli skarżący uważa, że pomoc taka jest mu niezbędna. Nie można pominąć tego, że skoro w nadchodzących miesiącach z uwagi na zakończenie sezonu prac polowych katalog stałych wydatków gospodarstwa domowego skarżącego ulegnie znaczącemu zawężeniu, gdyż odpadną wydatki na wynajem sprzętu rolniczego, zakup nawozów i innych materiałów oraz najem pracowników rolnych, jak również ograniczeniu – wobec nieprowadzenia prac polowych - ulegną wydatki na paliwo (przedstawione dokumenty wskazują na systematyczny spadek tego rodzaju nakładów na gospodarstwo od sierpnia 2016 r.), to niezasadne byłoby przyjęcie, że niemożności partycypowania przez skarżącego w kosztach procesu należy upatrywać w zwiększonych obecnie wydatkach na zakup opału. Mając na uwadze, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe, zaś z oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie wynika obiektywna niemożność odnalezienia przez niego źródeł pokrycia tych kosztów w zasobach własnych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.