I SA/Wa 1396/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.G. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi S.G. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2283/15, postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2283/15, oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego. S.G. pismami z dnia [...] marca 2017 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że ze względu na niemożność osobistego stawiennictwa na rozprawie, wynikającą z faktu odpoczynku po odbytych zabiegach rehabilitacyjnych (od dnia 2 do 17 lutego 2017 r.), nie był w stanie uzyskać wiedzy o końcowym rozstrzygnięciu w sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że wielokrotnie próbował nawiązać kontakt telefoniczny z Sądem, jednak próby uzyskania informacji o treści wyroku okazały się bezskuteczne z powodu nieodbierania lub brak połączenia. Informację o zapadłym rozstrzygnięciu udało się powziąć skarżącemu dopiero przed 10 marca 2017 r. W wykonaniu zarządzenia Sędziego, pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. S.G. został wezwany do sprecyzowania jakie okoliczności spowodowały uchybienie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W odpowiedzi na wezwanie skarżący ponownie wskazał, że od 2 do 17 lutego 2017 r. pobierał zabiegi rehabilitacyjne, po których według zaleceń lekarza miała unikać czynności wysiłkowych. Ponadto wskazał, że ze względu na niemożność uzyskania wiedzy o końcowym rozstrzygnięciu, wynikającą ze złego samopoczucia zdrowotnego oraz konieczność samodzielnego działania z uwagi na odmowę przyznania prawa pomocy przez tutejszy Sąd (k. 79 akt sądowych), nie był w stanie złożyć wniosku w wyznaczonym przez prawo terminie. Ponownie podniósł, że próby telefonicznego uzyskania informacji o treści wydanego wyroku powiodły się dopiero przed 10 marca 2017 r., gdyż wcześniejsze próby uzyskania informacji o treści wyroku okazały się bezskuteczne z powodu braku połączenia lub zajęcia linii telefonicznej. Skarżący oświadczył, że "jak w końcu dowiedziałem się o sprawie to zaraz napisałem" wniosek o sporządzenie uzasadnienia oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona lub uczestnik postępowania nie ponoszą winy w jego uchybieniu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 13/15, publ. CBOSA). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i w literaturze prawniczej poglądem przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, oraz niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Instytucja przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, a jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji czego, przy badaniu przesłanek przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 469/16). W ocenie Sądu, okoliczności podniesione przez wnioskodawcę w przedmiotowym wniosku nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej – w analizowanym przypadku wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Fakt pogorszenia stanu zdrowia czy pobieranie zabiegów fizjoterapeutycznych przez wnioskodawcę w okresie przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Przytoczone okoliczności – złego samopoczucia zdrowotnego, czy nawet braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania uchybionej czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I OZ 79/16). W rozpoznawanej sprawie podniesione przez wnioskodawcę okoliczności nie mają charakteru nagłego, udaremniającego możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przewidzianym przez prawo terminie. Pomimo że S.G. przedstawił dokumentację medyczną, nie można uznać by świadczyła ona o tym, że stan zdrowia wnioskodawcy w istotnym dla analizowanej kwestii okresie, uniemożliwiał mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności, co nie mogło stanowić przesłanki do przywrócenia terminu. Przesłanki takiej nie stanowi również brak ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OZ 79/16, publ. CBOSA). Zaznaczyć należy, iż tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody - w danych warunkach - nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie bowiem terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Należy ponadto zwrócić uwagę, iż wymieniane przez wnioskodawcę okoliczności jak złe samopoczucie zdrowotne, mimo swej uciążliwości, jak również brak pełnomocnika ustanowionego w sprawie, nie ograniczały aktywności strony we wcześniejszych fazach postępowania. Wystarczy wskazać, że S.G. osobiście sporządził skargę w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2283/15, oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, nadsyłając przy tym szereg dokumentów świadczących o jego stanie majątkowym i stanie zdrowia. Wynika z tego, że stan zdrowia skarżącego, czy brak pełnomocnika ustanowionego w sprawie, nie stanowił przeszkody w prowadzeniu własnych spraw. Wymaga podkreślenia, iż Sąd wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którego dyspozycją sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jak wynika z akt sprawy S.G. został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy (k. 105 akta sądowych). Wraz z zawiadomieniem o rozprawie zostało mu przesłane pouczenie, o treści art. 141 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wobec tak jednoznacznej sformułowanej treści pouczenia, nie można przyjąć, aby uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez wnioskodawcę. Strona dbając należycie o swoje interesy powinna ustalić, czy w sprawie zapadł wyrok oraz jaka jest treść przedmiotowego rozstrzygnięcia, przy czym ustalenia te powinny zostać dokonane w takim czasie, aby możliwe było skuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dopuszczenie się niedbalstwa przez stronę, czy brak staranności w prowadzeniu własnych spraw wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Należy zaznaczyć, że poza przypadkiem określonym w art. 140 § 2 p.p.s.a. (pozbawienia wolności przez stronę skarżąca) wojewódzki sąd administracyjny nie doręcza z urzędu sentencji wydanego na rozprawie wyroku oddalającego skargę, o czym skarżący został prawidłowo poinformowany. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż niewiarygodne są twierdzenia, jakoby wnioskodawca nie był w stanie nawiązać kontaktu telefonicznego z Wydziałem Informacji Sądowej czy Sekretariatem odpowiedniego wydziału Sądu w okresie do dnia 21 lutego 2017 r do dnia 10 marca 2017 r., a więc przez niemal trzy tygodnie i to - jak twierdzi strona - przy wielokrotnie podejmowanych próbach. Zauważyć należy, że w pismach kierowanych do S.G. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie znajdowała się informacja aż o trzech numerach telefonu do tutejszego Sądu, a ponadto numer telefonu do właściwego wydziału Sądu został również podany w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Twierdzenia wnioskodawcy, że istotnie próbował dzwonić do Sądu są nieweryfikowalne, zaś z doświadczenia odnośnie tego elementu funkcjonowania Sądu wynika, że zazwyczaj strony - pomimo kilku nieudanych prób - ostatecznie dodzwaniały się do Sądu i uzyskiwały potrzebne informacje. W świetle powziętych przez Sąd informacji – we wskazanych dniach nie było awarii linii telefonicznych, która uzasadniałaby "brak połączenia lub zajęcie linii telefonicznej". Reasumując poczynione rozważania, a ponadto przyjmując obiektywny miernik staranności, nie można uznać, aby okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę stanowiły przeszkodę w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przewidzianym przez prawo terminie, której nie można było przezwyciężyć, dokładając należytej staranności. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. Nie wykazał również konkretnej daty ustania przyczyn uchybienia dla oceny daty zachowania siedmiodniowego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, mimo dodatkowego wezwania Sądu do sprecyzowania okoliczności, które spowodowały uchybienie przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.