I SA/Wa 1397/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-01
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., mogła nabyć z mocy prawa własność jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mimo kwestionowania przez właścicieli statusu drogi publicznej i granic pasa drogowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Nieruchomość została uznana za drogę publiczną na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1987 r., a jej zajęcie pod drogę publiczną i władztwo publicznoprawne Gminy C. w dniu 31 grudnia 1998 r. zostało wykazane dokumentami, w tym mapą ewidencyjną i aktami notarialnymi, a także wcześniejszymi stanowiskami samych skarżących. Sąd podkreślił, że status drogi publicznej musiał istnieć przed 1 stycznia 1999 r., a późniejsze zmiany w ewidencji gruntów czy obciążenie służebnością nie wpływają na nabycie własności z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości (działki nr [...] i nr [...]) przez Gminę C. z dniem 1 stycznia 1999 r., jako zajętych pod drogę publiczną (ul. [...]). Skarżący kwestionowali status drogi publicznej tych działek w dniu 31 grudnia 1998 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E.W., K.M. i Z.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołań E.W., K.M., M.P. i Z.M. od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę C. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2011 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 10 marca 2010 r., nr [...] Burmistrz C. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzji potwierdzającej nabycie przez Gminę C. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha zajęte pod drogę publiczną ul. [...].
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę C. prawa własności wyżej opisanych nieruchomości. Pismem z 5 kwietnia 2011 r. E.W, wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. podnosząc, że przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. nie znajdowały się w granicach pasa drogowego. Zarzuciła naruszenia art. 77 § 1 kpa. Pismem z 6 kwietnia 2011 r. K.M., M.P. i Z.M. wnieśli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. podnosząc, że przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. nie znajdowały się w granicach pasa drogowego oraz kwestionując dowody sprawowania władztwa publicznego.
Rozpatrując odwołanie Minister Infrastruktury podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się mocy prawa własności Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Organ podkreślił, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa na nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
W ocenie Ministra w decyzji z [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] prawidłowo wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] stanowiła współwłasność S.P., E.W., M.P. i .M. Organ wyjaśnił, że aktem notarialnym z [...] lipca 2001 r., nr rep. [...] umową darowizny części spadku oraz umową działu spadku i umową zniesienia współwłasności nieruchomości Z.M. darowała K.M. swój cały udział w spadku po M.P.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] września 2006 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po S.P., zmarłym w dniu [...] listopada 2001 r., nabyły E.W., M.P. i Z.M.
Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego.
Decyzją z [...] maja 2001 r., nr [...] Burmistrz C. zatwierdził projekt podziału nieruchomości, polegający na wydzieleniu z działki nr [...] o pow. [...] ha obręb [...], działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i działek zajętych pod drogę ul. [...] nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym akt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 505/2008, LexPolonica 2020161: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2040/2007, LexPolonica 1991326).
Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną nie odnosi się do zajęcia nieruchomości pod jakąkolwiek drogę istniejącą na gruncie. Zajęcie, o którym mowa w art. 73 ustawy odnosi się do drogi publicznej – istniejącej w dniu 31 grudnia 1998 r. – w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.
Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Aby droga posiadała status drogi publicznej musiała zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 tej ustawy.
Minister Infrastruktur wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że ul. [...] w C. w dniu 31 grudnia 1998 r. miała status drogi publicznej, bowiem została wymieniona w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] marca 1987 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] 1987 r., Nr [...] poz. [...]) w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich jako droga lokalna miejska.
Z kolei na podstawie art. 103 ust. 2 – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ul. [...] w C. stanowi drogę gminną.
Konieczną przesłanką zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy jest, aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną już w dniu 31 grudnia 1998 r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/GL 69/2008, opubl. LexPolonica nr 1980124).
Z kolei przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczna determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych.
O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.
Minister podniósł, że mapa zasadnicza w skali 1:500, obrazuje, stan zajęcia działek nr [...] i nr [...] pod drogę. Ponadto zawiera adnotacje, że obrazuje granice pasa gruntu zajętego pod ul. [...] wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. zatem mapa ta stanowi dowód zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną.
Ponadto, jak wynika z treści aktu notarialnego z [...] lipca 2011 r., strony oświadczyły, że działki nr [...] i [...] są zajęte pod drogę publiczną – ul. [...] i z mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przeszły na własność Gminy. W ocenie organu z tych dokumentów wynika, że przedmiotowe nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogę.
Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznego organ wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W aktach sprawy znajduje się uchwała nr [...] Zarządu Miasta C. z [...] listopada 1998 r. w sprawie prowadzenia akcji zimowej na terenie gminy C. w roku 1998/99 i specyfikacja istotnych warunków zamówienia na wykonanie nawierzchni asfaltowej na ulicy [...] w C., zgodnie z którym oferty należało składać do dnia 15 października 1996 r. oraz oświadczenie Burmistrza C. z dnia 26 maja 2010 r. wskazując, że nakładka asfaltowa na przedmiotowych działkach została położona przed 31 grudnia 1998 r.
Dokumenty te, w ocenie organu, stanowią dowód sprawowania władztwa publicznego nad ul. [...] w C.
Zatem organ uznał, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną oraz że sprawowane było nad nią władztwo publicznoprawne.
Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożyli E.W., K.M. i Z.M.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października
1998 r., poprzez błędne jego zastosowanie w opisanym stanie faktycznym,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzygnięciu sprawy całego materiału dowodowego,
- naruszenie art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantującego skarżącym ochronę prawa własności oraz dziedziczenia.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że nie sposób zgodzić się z organem, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Według skarżących mapa w skali 1:500 nie odzwierciedla prawidłowego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. Prawidłową mapą obrazującą stan faktyczny na ten dzień winien być plan sytuacyjny z dnia [...] października 1961 r. dotyczy podziału realności objętej lwh – [...] w gm. kat C. powiat B. w skali 1:2880. Przedstawiony w planie sytuacyjnym stan prawny i stan ewidencyjny działki [...] obowiązywał do dnia [...] maja 2001 r., kiedy to decyzją Burmistrza C. nr [...] z [...] maja 2001 r. został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości polegający na wydzieleniu działek [...] oraz [...] zajętych pod ulicę [...]. Dowodem na to, jest zaświadczenie nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wydane przez Burmistrza C. dotyczące stanu prawnego nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżący podnieśli, że w dniu 31 grudnia 1998 r. istniała nieruchomość nr [...] o powierzchni [...] m2 obciążona jedynie prawem przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] oraz nr [...]. Powyższe wynika z księgi wieczystej - a Minister Infrastruktury nie wziął tego dowodu pod uwagę. Skarżący podnieśli, że ich spadkodawcy nabyli nieruchomość obciążoną służebnością. Jednakże w ich ocenie nie może to automatycznie oznaczać, że teren ten staje się drogą publiczną zwłaszcza, że służebność dotyczyła wyłącznie dojazdu do drogi publicznej – działki nr [...]. Skarżący podali, że Burmistrz Miasta C. w piśmie nr [...] z [...] grudnia 2004 r. stwierdził, iż działka nr [...] uwidoczniona w w/w planie sytuacyjnym jako droga nie stanowiła drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Tak więc, zdaniem skarżących, nie jest zasadne twierdzenie, iż nieruchomość obciążona jedynie służebnością, mającą umożliwić przedostanie się do drogi publicznej zostaje "przypisana" do kategorii dróg publicznych o znaczeniu lokalnym, a nieruchomość nr [...], będąca drogą (co wynika z Ewidencji Gruntów do 1961 r., do dnia dzisiejszego – figuruje jako droga) do takiej kategorii nie została zaliczona. Skarżący podnieśli, że sporne działki nie pozostawały 31 grudnia 1998 r. we władztwie Gminy C. W ocenie skarżących ustalenie, czy dana nieruchomość lub jej odcinek była w tym dniu drogą publiczną winno być dokonane na podstawie stosownego aktu organu naczelnego, wojewódzkiego lub gminnego (z uwzględnieniem zmian kompetencji organów, jakie miały miejsce na przestrzeni dotychczasowych lat).
Przywołana uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia ul. [...] do kategorii dróg gminnych oraz lokalnej miejskiej – po zmianach kompetencji organów – winna być zastąpiona uchwałą Rady Gminy C.
Skarżący powołali się na przepisy art. 7 i 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i wskazali, że w dniu złożenia wniosku tj. 10 marca 2010 r. ul. [...] nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych. Skarżący zarzucili, że nie można uznać, że Gmina włada sporną nieruchomością skoro to skarżący opłacają podatek do tej nieruchomości.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organy prawidłowo powołały treść tego przepisu i wskazały, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby mógł być on zastosowany.
Bezsporne jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe działki stanowiły własność osób fizycznych: S.P. oraz Z.M., M.P. i E.W. Wynika to z odpisu księgi wieczystej i postanowień spadkowych, powołanych przez organy, a których odpisy znajdują się w aktach sprawy.
Wskazać należy, że żaden przepis ustawy z 13 października 1998 r., w tym również art. 73, nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. O tym, jakie drogi są drogami publicznymi, rozstrzygają przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z brzmieniem art. 1 powyższej ustawy, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych. Jak słusznie wskazały organy, zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych.
Minister Infrastruktury zasadnie wskazał, że nieruchomość stanowiąca działki nr [...] i nr [...] zajęta była pod drogę publiczną – ul. [...] w C. Droga ta była zaliczona do kategorii dróg publicznych – lokalnych uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] marca 1987 r. – załącznik nr [...], poz. [...]. Zgodnie z art. 103 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, drogi lokalne stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Działki nr [...] i nr [...] położone były w granicach pasa drogowego, co wynika z mapy ewidencyjnej w skali 1: 500 wg stanu na dzień 31 grudnia 1998r. (k. 46 akt adm.)
Niezasadne są zarzuty skargi, że sporne działki nie stanowiły drogi publicznej, gdyż w ocenie skarżących zaliczenie do odpowiedniej kategorii dróg powinno nastąpić z uwzględnieniem zmian kompetencji organów jakie miały miejsce na przestrzeni lat, a wobec tego zaliczenie drogi do kategorii drogi lokalnej lub gminnej powinno nastąpić w drodze uchwały Rady Gminy C. Otóż aby możliwe było nabycie przez gminę lub Skarb Państwa w trybie art. 73 ust 1 ustawy z 13 października 1998 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nieruchomość ta musi stanowić drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., wobec czego zaliczenie do określonej kategorii musi nastąpić przed tą datą. W niniejszej sprawie zaliczenie miało miejsce [...] marca 1987 r. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych - w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] marca 1987 r. tj. w dacie podjęcia uchwały o zaliczeniu - zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej. Tak też się stało w niniejszej sprawie, gdyż uchwałą nr [...] z [...] marca 1987 r. Wojewódzka Rada Narodowa w K. zaliczyła ul. [...] do kategorii dróg lokalnych. A więc, wbrew twierdzeniom skargi, o zaliczeniu orzekał organ uprawniony. W niniejszej sprawie niezrozumiałe było powoływanie się przez skarżących na art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, gdyż przepis ten dotyczy dróg nie zaliczonych do żadnej kategorii, a przed 1 stycznia 1999 r. dotyczył dróg zakładowych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.
Wadliwe jest również stanowisko skarżących, że mapą obrazującą prawidłowy stan nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. jest plan sytuacyjny z 1961 r. obowiązujący do 2001 r. t.j. do czasu wydania decyzji o podziale nieruchomości i wydzieleniu działek nr [...] i nr [...]. Plan sytuacyjny z 1961 r., co najwyżej, mógł określać stan faktyczny nieruchomości na tę datę, a nie na dzień 31 grudnia 1998 r. Natomiast z decyzji Burmistrza C. z [...] marca 2001 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nr [...] wynika, że działki nr [...] i nr [...] zajęte są pod drogę publiczną. Wprawdzie w dniu 13 grudnia 1998 r. działki te stanowiły część działki nr [...] i nie były oznaczone nr [...] i nr [...], jednakże mimo ich niewyodrębnienia geodezyjnego w dniu 31 grudnia 1998 r., a dopiero po tej dacie, stanowiły one część tego samego mienia, tylko inaczej oznaczonego w ewidencji gruntów. Zmiana oznaczeń ewidencyjnych nieruchomości nie oznacza, że nieruchomość taka automatycznie traci status mienia podlegającego przepisowi art. 73 ust. 1 ustawy. Natomiast deklaratoryjna decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie wyżej wskazanego przepisu w dniu [...] marca 2011 r. musi określać nieruchomości według ewidencji z daty wydania decyzji. Dlatego prawidłowe jest zaświadczenie Burmistrza C. z [...] marca 2007 r. (k. 7 akt sądowych), że w dniu 31 grudnia 1998 r. w ewidencji gruntów ujawniona była działka nr [...], a nie działki [...] i nr [...], gdyż te ostatnie zostały wydzielone w 2001 r. Wbrew twierdzeniom skargi, z przyczyn wyżej wskazanych, dokument ten nie jest dowodem podważającym prawidłowość zaskarżonej decyzji. Również dowodem takim nie jest powołane w skardze pismo zastępcy Burmistrza C. z 6 grudnia 2004 r. (k.9 akt sądowych), albowiem dotyczy ono działki nr [...], a sporne działki wydzielone zostały z działki nr [...].
Stwierdzenie skargi, że obciążenie nieruchomości służebnością (przejazdu, przechodu i przegonu) spowodowało automatycznie zakwalifikowanie nieruchomości do drogi publicznej, jest wadliwe i nie ma najmniejszego związku z wywodami zawartymi w decyzji. Jak wyżej wskazano, o tym czy droga jest drogą publiczną decyduje zaliczenie jej do kategorii dróg publicznych. Obciążenie nieruchomości służebnością nie ma znaczenia dla takiego zaliczenia oraz do wydania decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy.
Należy zauważyć, że skarżący wbrew oczywistym dowodom, a także swoim wcześniejszym stanowiskom przedstawionym w innych postępowaniach i czynnościach prawnych twierdzą, że sporne działki nie stanowią drogi publicznej. Otóż w sprawie [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym w P. z powództwa E.W., M.P. i Z.M. przeciwko Gminie C. o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości powódki domagały się zasądzenia odpowiedniej kwoty właśnie z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną i korzystania z niej przez Gminę. W piśmie procesowym z 18 grudnia 2008 r. powódki pisały: "Działki nr [...] oraz [...] zostały zajęte przez pozwaną pod ul. [...] w C. (...). Na podstawie uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. ul. [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich."
Natomiast w akcie notarialnym z [...] lipca 2001 r. – umowie darowizny części spadku, działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości skarżący oraz uczestniczka postępowania, a także S.P., zgodnie oświadczyli, że działki nr [...] i nr [...] są zajęte pod drogę publiczną – ul. [...] i z mocy art. 73 ustawy przeszły na własność gminy. W tej sytuacji stanowisko skarżących, że wyżej wskazane działki nie stanowią drogi publicznej pozostaje w sprzeczności zarówno z dowodami zebranymi w sprawie, jak i wcześniejszymi twierdzeniami stron.
Prawidłowo organy ustaliły, że Gmina C. sprawowała władztwo publicznoprawne nad nieruchomością, polegające na wykonywaniu prac konserwacyjnych, remontów nawierzchni, modernizacji drogi, odśnieżania i oczyszczania. Potwierdzeniem tego są załączone do akt administracyjnych dokumenty: uchwała Zarządu Miasta C. z [...] listopada 1998 r. w sprawie prowadzenia akcji zimowej na terenie gminy w roku 1998/1999 i załącznika do tej uchwały – Miasto strefa III, w którym ul. [...] wymieniona jest jako w II kolejności odśnieżania, specyfikacji zamówienia na wykonanie nawierzchni asfaltowej z 1996 r., oświadczenia Burmistrza C. z 26 maja 2010 r. O władaniu nieruchomością przez Gminę przemawia również stanowisko powódek w sprawie [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym w P. przeciwko Gminie C. o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez pozwaną Gminę oraz wyrok Sądu częściowo uwzględniający powództwo (do 31 grudnia 1998 r.). Oznacza to, że powódki, (a obecnie strony postępowania sądowoadministracyjnego) miały świadomość wykonywania władztwa przez Gminę na nieruchomości stanowiącej drogę publiczną.
Podsumowując stwierdzić należy, że prawidłowo organy wskazały, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Wobec tego zarzuty skargi, że organy naruszyły wyżej wskazany przepis prawa materialnego oraz, że nie wyjaśniły stanu faktycznego i wszystkich okoliczności sprawy, jest nietrafny. Nie można pomijać tego, że obowiązkiem organu jest badanie nie wszystkich okoliczności podniesionych przez strony, lecz wyłącznie okoliczności istotnych z punktu widzenia normy prawa materialnego. W niniejszej sprawie takie istotne okoliczności zostały wyjaśnione. Organ zgromadził niezbędne dowody do wydania rozstrzygnięcia. Wobec tego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, są chybione.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisu art. 64 Konstytucji RP. Wszystkie konstytucje obowiązujące w różnych państwach świata, a nie tylko w Polsce, dają wyraz ograniczonemu charakterowi prawa własności. Wprawdzie w prawie konstytucyjnym wskazuje się na istnienie silnego związku prawa własności z prawem dziedziczenia, jednakże zwraca się uwagę, że prawa te jako przynależące do grupy praw ekonomicznych, podlegają słabszej ochronie niż prawa osobiste czy polityczne. Zakres dopuszczalnych ograniczeń prawa własności wskazuje art. 64 ust. 3 Konstytucji, który legalizuje ustawodawcze ograniczenia prawa własności. Taka sytuacja występuje w art. 73 ust 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, który to przepis ma charakter wywłaszczeniowy. Równocześnie ustawodawca przewidział odszkodowanie za nieruchomości, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 73 ust 2,4 i 5 ustawy), zakreślając pięcioletni termin na składanie wniosków o odszkodowanie ( art. 73 ust 4 ustawy). Jeżeli więc adresaci tych przepisów ustawowych (byli właściciele lub ich spadkobiercy) przez tak długi okres czasu nie dochodzili przysługujących im roszczeń, to nie można obecnie stawiać zarzutów, że przepisy ustawowe w tym zakresie naruszają Konstytucję z 1997 r.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku - z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło