I SA/Wa 140/14

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania M. P. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, skarżący M. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] i [...]. Źródłem utrzymania rodziny są emerytury [...] skarżącego w wysokości [...] zł i [...] zł oraz dochód z gospodarstwa [...] o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca ujawnił, że posiada dom o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że dysponuje małym dochodem, który w dużej mierze przeznacza na koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa i na opłaty związane ze [...], które w skali miesięcznej wynoszą około [...] zł. Rozpoznając złożony wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (o co wnioskuje M. P.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek istnieją podstawy do jego częściowego uwzględnienia, to znaczy do zwolnienia M. P. od uiszczenia wpisu od skargi i odmowy zwolnienia od uiszczenia kosztów w pozostałym zakresie, jak również do przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, którego wysokość wyniesie 200 zł (vide wezwanie do wpisu z k- 21). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, iż zasadą jest, że przyznanie prawa pomocy powinno być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. W przypadku skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że jego sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Rodzina co miesiąc uzyskuje stały dochód, ma również zabezpieczone potrzeby bytowe, brak jest zatem podstaw do uznania, że strona i jego bliscy pozostają w ubóstwie. To uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawcy ze wszystkich kosztów sądowych. Z uwagi jednak na ujawnione wydatki, referendarz sądowy uznał, że jednorazowe uiszczenie najwyższej opłaty spośród wszystkich kosztów sądowych, to jest wpisu od skargi w wysokości 200 zł mogłoby stanowić znaczne obciążenie dla jego budżetu. A skoro od uiszczenia wpisu uzależnione jest rozpoznanie skargi, to odmowa zwolnienia od wpisu de facto pozbawiałaby stronę możliwości rozpoznania skargi przez sąd – zasadne jest zwolnienie skarżącego z kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu. Pozostałe koszty, zdecydowanie niższe od kwoty wpisu, ponadto rozłożone w czasie (na etapie całego postępowania sądowego) pozostają w zakresie zdolności finansowych M. P.. Odnosząc się do tej części wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa rodziny, w tym ujawnione dochody wskazują, że również opłacenie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika również pozostaje poza możliwościami finansowymi skarżącego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.