I SA/Wa 1401/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. Z., M. Z., M. Z., M. R., B. K., H. Sp. z o.o. sp. komandytowo-akcyjna z siedzibą w W., M. K. i B. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. odrzuca skargę M. Z., M. Z., M. R., B. K., H. Sp. z o.o. sp. komandytowo-akcyjnej z siedzibą w W., M. K. i B. K.; 5. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. Z., kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. Ż., M. Ż., M. Ż., M. R., B. K., M. K., B. K. i H. Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna (dalej jako "skarżący") pismem z 7 sierpnia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 441/15, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obok [...]), ozn. jako "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w wysokości trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w miesiącu poprzednim, o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania. Do skargi załączono, wystosowane do organu przez M. Ż. w imieniu własnym, wezwanie z 10 lipca 2017 r. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykonanie ww. wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z 25 marca 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu. Organ zwrócił również uwagę na okoliczność, że do rozpoznania pozostaje wiele starszych wniosków o odszkodowanie, niż ten złożony przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z cytowanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu, w przypadku skarżących M. Ż., M. Ż., M. R., B. K., M. K., B. K. i H. Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna, nie została spełniona druga z ww. przesłanek, bowiem nie wezwali oni organu do wykonania wyroku sądu. Z załączonego do skargi pisma z 10 lipca 2017 r. (którego oryginał znajduje się w aktach administracyjnych sprawy) wynika bowiem, że z wezwaniem do wykonania wyroku z 1 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 441/15 wystąpił jedynie M. Ż. wskazując, że czyni to w imieniu własnym. Wezwania tego w żaden zatem sposób nie można potraktować jako pisma wniesionego również w imieniu pozostałych skarżących. W aktach administracyjnych brak jest przy tym innego wezwania, skierowanego bądź osobiście przez skarżących, bądź w ich imieniu przez ustanowionego pełnomocnika. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skargę tę odrzucił. Za uzasadnioną Sąd uznał natomiast skargę M. Ż., w przypadku którego obie przesłanki z przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a. zostały spełnione. Jak wskazano powyżej, M. Ż. wezwał organ do wykonania wyroku z 1 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 441/15, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 1 grudnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 2 marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-75 akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 441/15). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 2 czerwca 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do 25 stycznia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 1 grudnia 2015 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że postanowieniem z [...] września 2017 r. przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. W szczególności zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Po otrzymaniu w dniu 2 marca 2016 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie organ przez okres ponad 18 miesięcy nie podjął działań uzasadniających zwłokę, nie gromadził dokumentacji niezbędnej do oceny, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również nie informował skarżących o przyczynach zwłoki, a następnie postanowieniem z [...] września 2017 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, tym bardziej biorąc pod uwagę specyfikę postępowań dotyczących gruntów [...]. W tym zatem zakresie przedmiotowa skarga podlegała oddaleniu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 4 sentencji, natomiast na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 5 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.