I SA/Wa 1402/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-12
Skład orzekający: Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy skierowania do domu pomocy społecznej podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczenia tych kosztów. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku staje się zbędne. Jednocześnie, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, sąd powinien go przyznać.Stan faktyczny
Skarżąca S.B. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej. Po oddaleniu jej skargi przez WSA, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1402/16 oddalił skargę S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej.
W tej sytuacji S.B. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną oraz że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada również papierów wartościowych, wierzytelności i innych praw majątkowych. Skarżąca wskazała, że otrzymywaną emeryturę w wysokości [...] miesięcznie przeznacza na pokrycie kosztów pobytu w DPS, gdzie przebywa ze względu na stan zdrowia. W tej sytuacji nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i otrzymywanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło