I SA/Wa 1406/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesiła postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...]. Organy ustaliły następujący stan faktyczny i prawny. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. twierdząc, że postępowanie o wznowienie postępowania jest bezprzedmiotowe, bowiem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła powyższą decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2017/09 decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej uchylił podnosząc, iż organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji, dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa. W ocenie sądu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wykazała, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy ograniczając się jedynie do rozważenia potrzeby zawieszenia niniejszego postępowania. Ponownie rozpatrując odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zawiesiła postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż pismem z dnia [...] maja 2011 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. nie zostało zakończone. W związku z powyższym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała za konieczne zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji. W ocenie organu II instancji nie może toczyć się równocześnie postępowanie o stwierdzenie nieważności i postępowanie wznowieniowe w tym samym przedmiocie. Skargę na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. B. zarzucając mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i niezasadne zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej zostało zawieszone do czasu przedłożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po W. B. Skarżący podał, że takie postępowanie nie toczy się. Skarżący uważa za niezgodną z prawem sytuację, gdy organy administracji zawieszają postępowania, w rezultacie czego żadne z nich się nie toczy. Zdaniem skarżącego, jeżeli Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uważa, iż strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania komunalizacyjnego powinna przedłożyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, to postępowanie niniejsze winna ewentualnie zawiesić do tego czasu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Z przedstawionego opisu przebiegu postępowania wynika, że w sprawie niniejszej mamy do czynienia z tzw. zbiegiem dwóch nadzwyczajnych postępowań administracyjnych prowadzonych w odniesieniu do jednej decyzji administracyjnej, a mianowicie w odniesieniu do decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Równolegle bowiem jest prowadzone postępowanie przed Wojewodą [...], a następnie przed Krajową Komisją Uwłaszczeniową jako organem odwoławczym w trybie wznowieniowym i w trybie nieważnościowym przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do tej samej decyzji. Uruchomienie trybu wznowieniowego i trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje odmienne następstwa dla weryfikowanej decyzji i sprawy administracyjnej . Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wykazanych wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, wyliczonymi w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc) (por. J. Borkowski [w: J.B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H.Beck Warszawa 1996, s. 699). Wobec tego, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Następstwem prawnym bowiem stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, gdyż stwierdzenie nieważności oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego. W tej sytuacji zachodzi konieczność zawieszenia postępowania wznowieniowego. W przedmiotowej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zasadnie zawiesiła postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Wojewoda [...] bowiem zaskarżoną do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej decyzją z dnia [...] marca 2009 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na to, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja o umorzeniu postępowania wznowieniowego została podjęta przedwcześnie, przed ostatecznym i prawomocnym załatwieniem sprawy nieważnościowej. Dopóki bowiem sprawa o stwierdzenie nieważności nadal była w toku (nie rozpatrzony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie było podstaw do oparcia rozstrzygnięcia w sprawie o wznowienie na wyniku postępowania nieważnościowego, gdyż skutek w postaci ostatecznego wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego jeszcze nie zaistniał. Jak wynika z pisma Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 2001 r. nie zostało zakończone. Fakt zawieszenia tego postępowania wbrew zarzutom skargi nie może stanowić przeszkody do zawieszenia postępowania wznowieniowego, gdyż jak wskazano wyżej dopóki nie zapadnie decyzja ostateczna w sprawie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji kwestionowanej również w postępowaniu wznowieniowym, postępowanie wznowieniowe winno być zawieszone. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.