I SA/Wa 1406/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi gospodarstwo rolne i otrzymuje dotacje unijne oraz rentę, ale ponosi zwiększone wydatki związane z leczeniem psychiatrycznym i utrzymaniem gospodarstwa, może zostać częściowo zwolniony z kosztów postępowania sądowego (wpis od skargi kasacyjnej i opłata kancelaryjna)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca może zostać częściowo zwolniony z kosztów postępowania, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W tym przypadku, mimo posiadania dochodów z gospodarstwa rolnego, dotacji i renty, jego sytuacja finansowa uzasadnia częściowe zwolnienie z opłaty kancelaryjnej, ponieważ koszty postępowania kasacyjnego są w jego możliwościach finansowych, a zwolnienie z opłaty kancelaryjnej zapobiega przekroczeniu akceptowalnego poziomu obciążenia finansowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, po tym jak jego skarga na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego została oddalona przez WSA. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, otrzymuje dotacje unijne i rentę, ale jego sytuacja finansowa jest obciążona kosztami leczenia psychiatrycznego i utrzymania gospodarstwa. Wcześniejszy wniosek o prawo pomocy został częściowo odmówiony.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego z opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego z opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałej części. Prawomocnym postanowieniem z 31 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł w sprawie ze skargi na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] maja 2010 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego (odwoławczego). W związku z tym, że wyrokiem z 7 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie Sądu, J. B. wraz ze skargą kasacyjną od powołanego orzeczenia wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (dotyczących postępowania kasacyjnego oraz opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji z 7 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową wyjaśniając, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Gospodarstwo rolne, z którego się utrzymuje wymaga dużych nakładów wynikających z przebywania skarżącego czasowo w innym miejscu (leczenie psychiatryczne). Skutkuje to zwiększeniem wydatków skarżącego o charakterze doraźnym i brakiem części dochodów (sprzedaż mleka). Z przedstawionego wykazu przychodów i wydatków w ostatnim roku gospodarczym wynika, że dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego wyniósł [...] zł, z tytułu dotacji unijnych – [...] zł, z otrzymywanej renty – [...] zł. Deklarowane koszty poniesione przez skarżącego wynosiły ok. [...] zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m², a także [...] maszyn rolniczych o wartości szacunkowej około [...] zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności poza środkami na niezbędne utrzymanie (prowadzenie prac gospodarczych). Łączne deklarowane zadłużenie wnioskodawcy wynosi [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieuwzględnienie wniosku skarżącego w całości jest spowodowane uznaniem, że sytuacja finansowa wnioskodawcy, ustalona na podstawie złożonego formularza PPF i zawartych w nim oświadczeń nie odpowiada wskazanej wyżej przesłance, zakładającej niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania. Ocena ta została oparta na ustaleniu, że na obecnym etapie sprawy pełne koszty postępowania, do których nawiązuje art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i do których uiszczenia jest zobowiązany skarżący, pozostają częściowo w granicach możliwości finansowych wnioskodawcy, wyznaczonych przez niego na kwotę nie wyższą jednorazowo niż [...] zł. Na skarżącym ciąży aktualnie obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzone uzasadnienie wyroku oddalającego skargę (kwota 100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), stanowiącym, ze wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł, kształtuje się również na poziomie 100 zł. W postępowaniu zakończonym postanowieniem z 31 sierpnia 2011 r. odmowa przyznania prawa pomocy wynikała z uznania, że deklarowana przez wnioskodawcę sytuacja materialna, pozwalająca skarżącemu na partycypowanie w kosztach sądowych w kwocie nie wyższej niż 100 zł, odpowiada obciążeniu, jakie w toczącej się sprawie wyznaczone zostało przepisami określającymi wysokość kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podobne ustalenie poczynić należy także i w obecnej sprawie, wynikającej z ponowionego wniosku, albowiem koszty sądowe łączące się ze wszczęciem postępowania kasacyjnego (złożeniem skargi kasacyjnej) - wyłączając obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej - odpowiadają wysokości dotychczasowej i akceptowanej formy partycypacji skarżącego w postępowaniu przed Sądem I instancji. Niewątpliwie, dochody gospodarstwa rolnego z powodu długiej w nim nieobecności skarżącego pozostają niższe od zakładanej przez wnioskodawcę średniej dochodowości tego gospodarstwa, niemniej z przedstawionych wyjaśnień wynika, że dochody strony, na które składają się tak bezpośrednie przychody z działalności rolniczej, jak i dotacje unijne oraz otrzymywane świadczenie rentowe mogą zostać obciążone w granicach koniecznego utrzymania wnioskodawcy wymienionymi wyżej kosztami wpisu od skargi kasacyjnej. Ocenę tę potwierdza ustanowienie przez skarżącego na własny koszt – bez żądania przyznania w powyższym zakresie prawa pomocy – profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia w imieniu strony skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 grudnia 2011 r. Udzielana pomoc prawna ma z zasady charakter odpłatny, wobec czego korzystanie przez wnioskodawcę z pełnomocnika (adwokata) uprawdopodabnia, że ogólnie deklarowane przez skarżącego środki przeznaczone na "niezbędne utrzymanie", poza opłaceniem pomocy prawnej, mogą również służyć spełnieniu obowiązku wynikającego z art. 230 § 1-2 p.p.s.a. Zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem jest pochodną przyjętych w sprawie ustaleń zakładających, że możliwości finansowe skarżącego pozwalają mu na pokrycie jednorazowo kosztów postępowania w kwocie nie wyższej niż 100 zł. Wobec tego, że w prowadzonej sprawie obowiązek uiszczenia tejże opłaty nałożył się czasowo na wymóg uiszczenia przez wnioskodawcę wpisu od skargi kasacyjnej, zachodzi konieczność zwolnienia skarżącego z jednego z powyżej wskazanych obciążeń, by nie przekraczało ono wyznaczonej wyżej wysokości maksymalnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło