I SA/Wa 1408/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. Z. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku wg właściwości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. D. Z. wnioskiem z dnia 7 listopada 2008 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1408/08 odrzucającego jej skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] w przedmiocie przekazania wniosku wg właściwości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie jest wstanie pokryć kosztów obrońcy z wyboru. Jest osobą w wieku [...] lat, wdową, a jej miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. [...] złotych. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest renta rodzinna w kwocie [...] złotych brutto. Nie posiada ona żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radca prawnym. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej, pismem Sądu z dnia [...] listopada 2008 r., wezwano D. Z. do złożenia w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy następujących dokumentów: - dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez wnioskodawczynię dochód - wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku, - oświadczenia lub dokumentów wskazujących wysokość miesięcznie ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wydatków. Jednocześnie wobec wątpliwości powstałych na tle zapisów zawartych w formularzu wniosku odnośnie posiadanego przez nią majątku (brak wpisów w rubryce 7) wezwano skarżącą do wyjaśnienia na podstawie jakiego tytułu zamieszkuje obecnie w mieszkaniu przy ul. [..] w M. (wynajem, własność, spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, a jej wydatki związane z zakupem żywności, lekarstw, ubrań środków czystości wynoszą w skali miesiąca ok. [...] złotych. Pozostałe wydatki udokumentowała kopiami następujących dokumentów: rachunków za energię elektryczną za miesiące od grudnia 2008 r. do luty 2009 r. (na kwotę [...] za grudzień i [...] złotych za pozostałe miesiące), faktury z gaz ([...] złotych za ostatni kwartał 2008 r. ), potwierdzenia opłaty polisy na życie ([...] złotych), książeczki opłat RTV ([...] złotych miesięcznie), odcinka polecenia zapłaty raty kredytu ( [...] złotych), zawiadomienia o wysokości należnego czynszu ([...] złotych miesięcznie). Ponadto skarżąca przedłożyła odcinek otrzymywanej renty potwierdzający uzyskiwany dochód w kwocie [...] złotych brutto ([...] złotych netto) oraz umowę użyczenia mieszkania przy ul. [...] w M., z której to umowy wynika, że skarżąca ponosi wszelkie koszty z tytułu korzystania z tego mieszkania. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie D. Z. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołane ustawy. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie D. Z. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów ustanowienia adwokata leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Skarżąca posiada stałe i regularne źródło dochodów w postaci renty rodzinnej w kwocie [...] złotych miesięcznie. Niezbędne, udokumentowane miesięczne wydatki skarżącej obejmujące koszty utrzymania mieszkania, opłacenia polisy na życie, spłaty kredytu wynoszą ok. [...] złotych ([...] czynsz + [...] średni koszt energii , + [...] gaz + [...], abonament RTV + [...] rata + [...] polisa). Przyjmując nawet, że pozostałe wydatki na wyżywienie, leki, środki czystości itp. kształtują się obecnie na deklarowanym przez stronę poziomie [...] złotych miesięcznie, to stwierdzić należy, że poniesienie przez nią kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika nie stwarza po jej stronie zagrożenia powstania uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania - co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżąca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. Takiego barku możliwości strona nie wykazała, ograniczając się jedynie do ogólnego wskazania na ponoszone przez siebie koszty. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.