I SA/Wa 1408/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. J.Z. wnioskiem z dnia 7 lutego 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaznaczyć należy, że wskazany wniosek z dnia 7 lutego 2011 r. jest kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowym zakresie. Poprzedni wniosek z dnia 6 września 2010 r. rozpoznany został prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1408/10. Przedmiotowym postanowieniem przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 1) oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (pkt 2). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną S., która jest sparaliżowana od 1988 r. i wymaga stałej opieki. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie oraz świadczenia otrzymywane przez żonę wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m², dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] arów. W uzasadnieniu wniosku skarżący zaznaczył, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na utrzymanie i leczenie (około [...] zł miesięcznie). Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Zaznaczyć należy, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został negatywnie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając ponowny wniosek Sąd – stosownie do treści art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ocenia czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do treści art. 165 powołanej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez pojęcie zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu powołanego art. 165 należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Mają na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie kolejnego wniosku J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Przy czym zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że Sąd nie orzekał w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem poprzedni wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowym zakresie został uwzględniony – prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zwolnienie to rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Tym samym brak było podstaw do ponownego orzekania we wskazanym zakresie. W ocenie Sądu składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby odmienną ocenę możliwości poniesienia przez niego kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wynika z oświadczenia zawartego w ponownie złożonym wniosku wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną S., posiadany majątek nadal obejmuje zaś dom, mieszkanie oraz niewielką nieruchomość rolną. Na niezmienionym poziomie pozostaje również wysokość uzyskiwanego przez rodzinę dochodu ([...] zł miesięcznie), nie zwiększyły się też w zasadniczy sposób wykazane we wniosku wydatki. Co prawda w ponownie złożonym wniosku skarżący wskazał, że poza wykazanymi wcześniej miesięcznymi wydatkami związanym z utrzymaniem mieszkania (czynsz – [...] zł, energia – [...] zł, gaz – [...] zł), ponosi również koszty związane z leczeniem ([...] zł miesięcznie). Zdaniem Sądu okoliczność powyższa nie wpływa jednak w zasadniczy sposób na zmianę oceny możliwości finansowych skarżącego. Jak wyżej wskazano łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i nawet przy uwzględnieniu wykazanych dodatkowych wydatków związanych z leczeniem, do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota około [...] zł miesięcznie, z której - w ocenie Sądu - jest on w stanie wygospodarować środki na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W świetle powyższego stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uległa zmianie (pogorszeniu). Do zmiany stanowiska i wydania pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia mogłoby dojść natomiast jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem jego sytuacji materialnej i życiowej. Skoro zatem skarżący nie wykazał nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to brak było podstaw do zmiany wcześniejszego stanowiska i uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.