I SA/Wa 1408/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania J. Z. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu adwokata. W następstwie wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 13 lipca 2011 r., oddalającego skargę J. Z. skierował do Sądu wniosek (w formie oświadczenia na urzędowym formularzu) w którym zwrócił się o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną S., która wymaga stałej opieki męża bowiem cierpi na choroby, które uniemożliwiają jej samodzielną egzystencję (wynika to z dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego). Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie oraz świadczenia otrzymywane przez żonę wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m², dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] arów. J. Z. wyliczył, że ponosi następujące wydatki: [...] zł (opłacenie czynszu), [...] zł – opłacenie gazu, [...] opłacenie energii, [...] zł zakup leków. Łącznie jest to kwota [...] zł. Wnioskodawca nie wykazał, że zatrudnia lub pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności, w tym wydatki. Przed rozpoznaniem wniosku referendarz sądowy pragnie zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego złożonym w tej sprawie i w przedmiotowym zakresie. Poprzedni wniosek z dnia 6 września 2010 r. postanowieniem referendarza sądowego z 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1408/10 został uwzględniony poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 1) oraz odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (pkt 2). Następny wniosek z 7 lutego 2011 r. postanowieniem referendarza sądowego z 25 lutego 2011 r. został rozpoznany odmownie, a w następstwie wniesionego sprzeciwu Sąd postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r. również odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Podkreślić przy tym należy, że prawomocne postanowienie wydane w przedmiocie prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej, bowiem strona nawet jeśli jej poprzedni wniosek został załatwiony negatywnie może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie niniejszej mamy doczynienia z kolejnym wnioskiem skarżącego w zakresie przyznania prawa pomocy. A zatem ocena jego zasadności powinna być dokonana przez pryzmat przesłanek wynikających z treści art. 165 uppsa. Dla ostatecznego rozstrzygnięcia istotne będzie zatem ustalenie czy doszło do istotnej zmiany okoliczności sprawy. Innymi słowy czy aktualna sytuacja majątkowa skarżącego wynikająca ze złożonego oświadczenia majątkowego jest inna, i na ile uległa zmianie w porównaniu do sytuacji majątkowej ujawnionej przy rozpoznawaniu kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Dokonując zatem oceny sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należało, że nie wykazał on, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Na niezmiennym poziomie utrzymują się zarówno ujawnione składniki majątku (dom mieszkanie i nieruchomość rolna), wykazane dochody oraz wyliczone wydatki. Dochód rodziny kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie, zaś wydatki to kwota [...] zł. Nie można zatem uznać, że z wykazanego dochodu przy uwzględnieniu wyliczonych wydatków, mając do dyspozycji kwotę około [...] zł miesięcznie, J. Z. nie jest w stanie wygospodarować wydatków na opłacenie kosztów ustanowienia adwokata. Skoro zatem sytuacja skarżącego nie uległa pogorszeniu w porównaniu do ujawnionej przy rozpoznawaniu poprzednich wniosków brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Referendarz sądowy pragnie również zauważyć, że nie orzekał w zakresie częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, bowiem postanowieniem z dnia 23 września 2010 r., J. Z. został zwolniony od kosztów sądowych. Zwolnienie to rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.