I SA/Wa 141/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez B.D. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z[...] października 2015 r. umorzył postępowanie z wniosku B.D. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja Wojewody została odebrana przez pełnomocnika strony do doręczeń - I.M.- 2 listopada 2015 r., co wynika z adnotacji wraz z własnoręcznym podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji. B.D. 11 listopada 2015 r. nadała na terenie Wielkiej Brytanii odwołanie od decyzji Wojewody z [...] października 2015 r. Przesyłka z odwołaniem nie została przekazana polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jak wynika z adnotacji na kopercie w dniu 13 listopada 2015 r. przesyłkę przejęła firma kurierska [...] . Odwołanie zostało doręczone Wojewodzie [...] 17 listopada 2015 r., przy czym na kopercie widnieje pieczęć organu z adnotacją "złożono osobiście". Minister Skarbu Państwa wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak stanowi art. 57 § 5 pkt 2 kpa, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jeżeli pismo zostało wniesione w zagranicznym urzędzie pocztowym, to za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać należy datę przekazania tej przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt: I SA/Wa 2605/14). Minister podkreślił, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 2015 r. została odebrana przez pełnomocnika do doręczeń strony- I.M. - 2 listopada 2015 r., co wynika z adnotacji wraz z własnoręcznym podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji. Od tego dnia należy liczyć 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania, a zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania od powyższej decyzji był 16 listopada 2015 r. Z prezentaty organu na odwołaniu wynika zaś, iż odwołanie strony zostało złożone osobiście 17 listopada 2015 r. Przesyłka z odwołaniem została nadana w Wielkiej Brytanii, jednakże nie doszło do przekazania przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W związku z tym za datę wniesienia odwołania uznaje się datę wpływu odwołania do Wojewody [...] tak, jak ma to miejsce w przypadku osobistego złożenia pisma w organie. Minister podkreślił, że termin z art. 129 § 2 kpa jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, iż czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Natomiast zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Minister zauważył, iż organ odwoławczy obowiązany jest, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania zbadać, czy zostało ono wniesione w przewidzianym w ustawie terminie. W sytuacji stwierdzenia, że zostało ono wniesione po terminie organ obowiązany jest, stosownie do treści art. 134 kpa, stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpoznanie sprawy na podstawie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa. Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z 1 grudnia 2015 r. skargę wniosła B.D.. Skarżąca zarzuciła, że w decyzji Wojewody nie poinformowano jej jakie są dokładne wymagania odnośnie sposobu doręczania listu z odwołaniem. O powyższym powzięła wiadomość dopiero z postanowienia Ministra. Skarżąca wskazała, że decyzja Wojewody [...] została odebrana przez jej pełnomocnika 2 listopada 2015 r. Odwołanie nadała w L. 11 listopada 2015 r. poprzez oficjalną brytyjską placówkę pocztową [...] . Tego samego dnia o godz. 23.34 przesyłka z odwołaniem była już na lotnisku H. , w drodze do Polski. Następnego dnia rano - 12 listopada 2015 r. przesyłka została przekazana przez R. do Polski. Tak wiec od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi do daty przekazania przez R. przesyłki z odwołaniem polskiej placówce pocztowej minęło 10 dni. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, że postępowanie odwoławcze jest regulowanym przez prawo procesowe ciągiem czynności podejmowanych przez organ odwoławczy. Ciąg czynności procesowych postępowania odwoławczego można podzielić na trzy podstawowe stadia: postępowanie wstępne, postępowanie rozpoznawcze i stadium podjęcia decyzji. W postępowaniu wstępnym organ bada czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu (art. 134 kpa). Wynik tych czynności przesądza o bycie prawnym pozostałych stadiów postępowania odwoławczego. Przy czym w razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu, czynności pozostałych stadiów nie mogą być przez organ odwoławczy podjęte. Zatem w razie wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu organ odwoławczy obowiązany jest wszcząć postępowanie przez podjęcie czynności postępowania wstępnego. Formę zakończenia postępowania wstępnego jednoznacznie określa art. 134 kpa. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne. Trafnie zatem wskazał Minister Skarbu Państwa, że przepis ten nakłada na organ odwoławczy obowiązek zbadania, czy wniesione przez stronę odwołanie zostało złożone w terminie ustawowym, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 2015 r. została doręczona ustanowionemu przez skarżącą pełnomocnikowi do doręczeń w kraju - w dniu 2 listopada 2015 r. (zgodnie z art. 40 § 4 kpa), a więc termin do wniesienia odwołania, jak słuszne zauważył organ, upłynął z dniem 16 listopada 2015 r. (poniedziałek). Bezsporne jest, że skarżąca pismem nadanym w brytyjskiej placówce pocztowej 11 listopada 2015 r. wniosła do Ministra Skarbu Państwa, za pośrednictwem Wojewody [...], odwołanie. Przesyłka zawierająca odwołanie nie została przekazana polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Jak wynika z adnotacji na kopercie przesyłki, w dniu 13 listopada 2015 r. przesyłkę przejęła firma kurierska [...]. Natomiast odwołanie wpłynęło do Wojewody [...] 17 listopada 2015 r. Na przesyłce widnieje adnotacja, że złożono ją osobiście. Podnieść należy, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego, operatorem wyznaczonym jest operator obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Status operatora wyznaczonego w stanie prawnym, w jakim nastąpiło nadanie odwołania i wydania zaskarżonego postanowienia miała Poczta Polska S.A. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Jak wynika natomiast z art. 192 ustawa weszła w życie 1 stycznia 2013 r. Jak słusznie zauważył organ przesyłka nie została przekazana polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego lecz firmie kurierskiej. W przypadku innych operatorów niż Poczta Polska S.A., dla zachowaniu terminu decydująca była data wpływu pisma do organu. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że nie została należycie pouczona "co do sposobu doręczania listu z odwołaniem". Stosownie do art. 107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać m. in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. W tym zakresie skarżąca została prawidłowo pouczona przez Wojewodę [...]. Przepis art. 107 § 1 kpa nie nakłada na organ obowiązku pouczania o zasadach doręczenia przesyłek zagranicznych. Natomiast brak wiedzy na temat operatora wyznaczonego nie jest okolicznością nie do przezwyciężenia. Sąd stwierdza, iż wobec treści art. 57 § 5 pkt 2 kpa ustalenie, który z operatorów pocztowych posiada status operatora wyznaczonego, mieści się w granicach należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.