I SA/Wa 1411/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-20

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Daniela Kozłowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, określona w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r., może być uznaniowo kształtowana przez organ administracji publicznej, czy też musi być zgodna z ustawowym limitem 20% wartości mienia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego orzekania ani stosowania zasad słuszności czy współżycia społecznego, a jedynie do badania legalności zaskarżonych decyzji. W obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości, a organy administracji publicznej nie mają możliwości prawnej uznaniowego kształtowania tej wysokości. Dlatego skarga, kwestionująca ustalenie rekompensaty na poziomie 20% wartości mienia, nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżąca S. W. wniosła skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Opolskiego o potwierdzeniu prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Skarżąca domagała się przyznania jej rekompensaty w wysokości 100% wartości mienia, podczas gdy organy administracji przyznały 20% tej wartości, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące krzywdzącego charakteru decyzji i jej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Wojewody Opolskiego z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] orzekającej o potwierdzeniu posiadania przez S. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości C., powiat t. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy: Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] marca 2007 r. potwierdził S. W. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. nieruchomości w miejscowości C., woj. t., ustalił wysokość pozostawionego mienia na kwotę [...] zł, zaś wysokość rekompensaty na kwotę [...] zł, co stanowi 20% wartości pozostawionej nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. W., żądając zmiany decyzji w części dotyczącej wysokości rekompensaty i wnosząc o przyznanie jej rekompensaty w wysokości 100% wartości mienia, wyliczonej na podstawie operatu szacunkowego. Organ odwoławczy na podstawie akt sprawy ustalił, że J. S. pozostawiła w miejscowości C., powiat B. następujący majątek nieruchomy: 3 ha ziemi ornej, 1 ha lasu, dom mieszkalny murowany 12x6 kryty dachówką, stodołę drewnianą 16x8 krytą dachówką, stajnię murowaną, inwentarz żywy: konia, 2 krowy, 2 świnie, 4 owce, inwentarz martwy: sieczkarnię, młynek, warsztat tkacki. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział w G. z dnia [...] lutego 1990 roku sygn. akt Ns [...] dokonano działu spadku po J. S., w ten sposób, że prawo do ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą przyznano na wyłączną własność S. W., która spełnia wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomościami poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy "zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości". Tak więc w obowiązującym stanie prawnym organ administracji publicznej, jakim jest zarówno wojewoda jak również Minister Skarbu Państwa, nie ma możliwości prawnej uznaniowego kształtowania wysokości rekompensaty przysługującej za mienie pozostawione. Na powyższą decyzję - w części dotyczącej ustalenia wysokości rekompensaty -skargę wniosła S. W. W uzasadnieniu własnoręcznie napisanej skargi opisała historię swojej rodziny oraz swoją sytuację materialną. Podała ponadto, że czuje się pokrzywdzona, iż po tylu tragicznych przeżyciach rząd i parlament wydają tak krzywdzące decyzje. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa). Biorąc po uwagę powyższe przepisy należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym. W pierwszej kolejności wskazać należy na charakter uprawnienia do zaliczenia mienia, w szczególności przywołać należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2002 roku (sygn. K 33/02 OTK-A 2002/7/97), w którym uprawnienie do zaliczania mienia określono jako szczególne prawo majątkowe o charakterze publicznoprawnym. Należy jednak zaznaczyć, iż prawo to nie ma charakteru absolutnego, a jego zakres jest regulowany przepisami prawa pozytywnego. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucja RP ograniczenia co do rodzajów nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonych do realizacji uprawnień zabużańskich, natomiast nie stwierdził, że uprawnienia te mają być w pełni ekwiwalentne. Należy jeszcze raz podkreślić, że uprawnienia te są prawem majątkowym o charakterze publicznoprawnym, przy czym jego wysokość musi być określona w rozsądnych granicach uwzględniających racje ekonomiczne państwa, w tym oczekujące na rozwiązanie kwestie reprywatyzacyjne, jak również aspekty społeczne tej sprawy. Obecnie obowiązujące przepisy prawne nie przewidują pełnej ekwiwalentności, a nie zostały przez Trybunał Konstytucyjny zakwestionowane. Tym samym należy uznać za dopuszczalną możliwość ustawowego ograniczenia publicznych praw majątkowych ze względu na możliwości majątkowe państwa podyktowane potrzebami jego bezpieczeństwa, interesem publicznym bądź ochroną innych wartości konstytucyjnych (w tym praw innych osób). Za niezasadne zatem należy uznać te wszystkie zarzuty zawarte w skardze, dotyczące przyznania ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wysokości 100 % jego wartości, w sytuacji, gdy obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują w tym zakresie pełnej rekompensaty. Należy także w tym miejscu podkreślić, że wojewódzkie sądy administracyjne nie mają prawa zastępować organów administracji i orzekać w sprawie merytorycznie ani też przy orzekaniu opierać się na zasadach słuszności oraz zasadach współżycia społecznego, gdyż ich kognicja obejmuje jedynie badanie legalności zaskarżonych decyzji . Z tych względów, zdaniem sądu, organ miał prawo zastosować art. 13 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku, orzekając na jej podstawie jak w zaskarżonej decyzji Biorąc pod uwagę powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło