I SA/Wa 1411/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-13
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury i wynajmu, spłaca dwa kredyty, ma liczne zadłużenia i inne zobowiązania, wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała i obszernie udokumentowała trudną sytuację materialną, która kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze wysokość posiadanego dochodu, który w całości jest przeznaczany na spłatę kredytów, bieżące utrzymanie, leczenie oraz posiadane zadłużenia, stwierdzono, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych ani kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i wynajmu, spłaca dwa kredyty, posiada liczne zadłużenia i inne zobowiązania. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie po otrzymaniu dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, ocenił sytuację materialną wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu postanawia : przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu
17 września 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku
o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury i wynajmu o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest osobą starszą
([...] lat), a jej jedynym stałym dochodem jest emerytura w wysokości około [...] zł pomniejszona od kilku lat z tytułu spłaty należności [...]. Wnioskodawczyni oznajmiła, że spłaca dwa kredyty [...]. Wskazała, że pozostała jej do spłaty kwota w wysokości [...] CHF oraz kwota w wysokości [...] zł. Dodała, że posiada karty płatnicze oraz drobne kredyty [...] w złotówkach. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie może wybrnąć z zadłużeń, a wysokie opłaty eksploatacyjne i koszty utrzymania mieszkania przekraczają jej możliwości finansowe.
Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni [...] m ² obciążony [...] i przekazany aktem notarialnym synowi w zarząd, mieszkanie o powierzchni [...] m ² które otrzymała w spadku po matce, oraz jest współwłaścicielką wraz z synem [...] – letniego samochodu o wartości około [...] zł. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oznajmiła, że nie posiada.
Jako inne dodatkowe informacje o swoim stanie majątkowym wnioskodawczyni wskazała obciążenie [...], kredyty, spłatę drobnych kredytów w tym kart płatniczych. Wnioskodawczyni dodała, że jest osobą schorowaną.
Zarządzeniem z dnia 18 września 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie :
1) z jakiego tytułu prowadzone są wobec wnioskodawczyni [...],
2) o jaką kwotę miesięcznie pomniejszona jest emerytura wnioskodawczyni z tytułu spłat należności [...],
3) kiedy i na jaki cel wnioskodawczyni zaciągnęła dwa kredyty [...] w tym jeden we frankach szwajcarskich, a drugi w złotych polskich,
4) ile wynoszą miesięczne raty spłaty obu kredytów i kiedy upływa termin całkowitej ich spłaty,
5) w jakiej wysokości wnioskodawczyni posiada zadłużenie na kartach bankowych oraz z tytułu innych drobnych kredytów, należało wskazać wysokość posiadanego zadłużenia oraz wysokość miesięcznych rat spłaty ww. kredytów,
6) czy wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, czy też wspólnie z synem, a jeśli tak, należało podać wysokość dochodów uzyskiwanych przez syna, bądź innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wskazać tytuł z jakiego uzyskiwane są dochody przez syna bądź innych członków rodziny (np. z tytułu zatrudnienia, prac dorywczych, sezonowych, prowadzenia działalności gospodarczej, itp.),
7) czy wnioskodawczyni partycypuje w kosztach utrzymania domu o powierzchni [...] m ² , czy też koszty te ponosi w całości syn wnioskodawczyni, w przypadku partycypowania w kosztach należało podać wysokość oraz rodzaj ponoszonych kosztów (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych, płynnych, telefon, itp.),
8) czy wnioskodawczyni partycypuje w kosztach utrzymania samochodu, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości,
9) orientacyjnej kwoty jaką miesięcznie wnioskodawczyni przeznacza na leczenie i zakup lekarstw,
10) orientacyjnej kwoty jaką wnioskodawczyni przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych).
Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do nadesłania kserokopii decyzji organu emerytalno-rentowego lub kserokopii odcinka potwierdzającego wysokość otrzymywanej emerytury w miesiącu sierpniu 2015 r. oraz kserokopii wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawczyni wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji z dwóch ostatnich miesięcy, bądź oświadczenia, że wnioskodawczyni nie posiada żadnych rachunków bankowych.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 5 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych informacji wynika, że emerytura wnioskodawczyni jest pomniejszona o kwotę ok. [...] zł i wynosi [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zaciągnęła dwa kredyty [...] w tym jeden we frankach szwajcarskich w 2007 r. Wysokość miesięcznej raty tego kredytu wynosi [...] CHF, a do spłaty pozostała wnioskodawczyni jeszcze kwota w wysokości [...] CHF z terminem spłaty do [...].07.2028 r. Drugi kredyt [...] wnioskodawczyni zaciągnęła w złotych polskich w 2009 r. z miesięczną raty spłaty kredytu wynoszącą [...] zł. Wnioskodawczyni oznajmiła, że do spłaty pozostało jej jeszcze około [...] zł, a termin spłaty kredytu upływa z dniem [...].05.2031 r. Wnioskodawczyni dołączyła harmonogramy spłaty obu kredytów. Oświadczyła, że obydwa kredyty zostały zaciągnięte na remonty, w tym kredyt we frankach szwajcarskich został częściowo wzięty na spłatę wcześniejszego kredytu remontowo-budowlanego w Banku [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że drobne kredyty [...] i katy płatnicze zaciągnęła w [...] S.A. na skutek niemożności spłaty poprzednich kredytów. Wnioskodawczyni wskazała, że poprzedni kredyt spłaca następnym zaciągniętym kredytem i tak powstaje piramida zadłużenia. Wnioskodawczyni dołączyła kopie harmonogramów spłat posiadanych kredytów i kart płatniczych. Oświadczyła, że zostało jej jeszcze do spłaty około [...] zł. Podała, że od 2013 r. nie partycypuje w kosztach utrzymania domu o powierzchni [...] m ², ani nie czerpie żadnych zysków, gdyż dom przekazała aktem notarialnym synowi. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie partycypuje także w kosztach utrzymania samochodu, którego jest współwłaścicielką razem z synem, gdyż koszty te ponosi syn. Wnioskodawczyni podała, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza kwotę w wysokości około [...] zł, zaznaczając, że w okresie zimowym koszty wzrastają podwójnie z uwagi na ogrzewanie mieszkania gazem. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada na kontach bankowych żadnych oszczędności ani wpływów, gdyż wszelkie wpływy są zajęte przez [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że z uwagi na rekonwalescencję po wypadku, który miał miejsce w dniu [...] września 2015 r. nie była w stanie odebrać z banku wyciągów bankowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że przeciwko niej prowadzone są [...] z tytułu spłaty karty płatniczej z Banku [...], gdzie do spłaty pozostało jeszcze [...] zł., na rzecz Skarbu Państwa – [...], gdzie do zapłaty pozostało jej jeszcze około [...] zł, na rzecz [...] za instalację gazową, gdzie do spłaty pozostało ok. [...] zł plus odsetki, tytułem zapłaty za pełnomocnika powoda oraz z tytułu rozłożenia na raty opłaty za gaz w sezonie zimowym o łącznej wysokości ok. [...] zł, plus inne zaległe płatności tytułem spłaty kart bankowych i zadłużeń z ubiegłych lat.
Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawczyni dołączyła obszerną dokumentację potwierdzającą jej sytuację finansową, w tym posiadane kredyty i zadłużenia, harmonogramy spłaty kredytów, zawiadomienia o wszczęciu przeciwko niej egzekucji, protokoły zajęcia ruchomości, wezwania do zapłaty, pozwy o zapłatę, wezwania do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury na wniosek wierzyciela – banku, zawiadomienie współwłaściciela o zajętych ruchomościach.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała i obszernie udokumentowała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest bowiem niewątpliwie trudna. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz dochodu z tytułu wynajmu w wysokości [...] zł. W sumie miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł netto miesięcznie.
Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni ponosi koszty spłaty dwóch kredytów [...] o łącznej wysokości [...] zł. ([...] CHF – tj. około [...] zł + [...] zł spłata kredytu w złotych). Ponadto, wnioskodawczyni przeznacza miesięcznie kwotę w wysokości około [...] zł na bieżące potrzeby życia codziennego oraz około [...] zł na leczenie. Ze względu na niespłacenie w terminie posiadanych zobowiązań finansowych przeciwko wnioskodawczyni prowadzone są liczne [...] np. z tytułu spłaty karty płatniczej z Banku [...], gdzie do spłaty pozostało jeszcze [...] zł., na rzecz Skarbu Państwa – [...], gdzie do zapłaty pozostało jeszcze około [...] zł, na rzecz [...] za instalację gazową, gdzie do spłaty pozostało jeszcze ok. [...] zł plus odsetki, tytułem zapłaty za pełnomocnika powoda oraz z tytułu rozłożenia na raty opłaty za gaz w sezonie zimowym w wysokości ok. [...] zł, oraz z tytułu innych zaległych płatności związanych ze spłatą kart bankowych i zadłużeń z ubiegłych lat.
Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości posiadanego dochodu, który w całości jest przeznaczany na spłatę posiadanych kredytów i bieżące utrzymanie, w tym leczenie oraz przy posiadanym zadłużeniu nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Uznano, że poniesienie powyższych kosztów przekracza obecne możliwości finansowe wnioskodawczyni.
Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw.
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło