I SA/Wa 1411/16

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia I. przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 20 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz dorosła córka. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na dochód ten składa się zasiłek przedemerytalny otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości [...] zł, wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz dochód córki uzyskiwany z tytułu stażu z Urzędu Pracy w wysokości [...] zł. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m ² o wartości ok. [...] zł oraz działkę w Kobyłce o powierzchni [...] m ² z domem w stanie surowym o wartości około [...] zł. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] zł wnioskodawca oświadczył, że nie posiada. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawca wskazał zakup leków dla siebie i żony w wysokości ok. [...] zł, opłaty za energię elektryczną w wysokości [...] zł, wodę w wysokości ok. [...] zł, wywóz śmieci w wysokości ok. [...] zł, podatek gruntowy w wysokości ok. [...] zł, ubezpieczenie OC samochodu marki [...] z [...] r. w wysokości [...] zł, zakup opału w wysokości ok. [...] zł, opłata za telefon w wysokości ok. [...] zł, oraz koszty utrzymania działki w wysokości ok. [...] zł na rok (w tym opłaty za energię elektryczna, wodę, kanalizację). Wnioskodawca podał, że na wyżywienie i bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza kwotę w wysokości [...]zł. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą ok. [...] zł bez kosztów zakup opału ([...]zł) i ponoszonych wydatków rocznych (ubezpieczenie samochodu, koszty utrzymania działki, czy podatek gruntowy). W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie znajduje się w żadnej ww. sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponuje oraz przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem domu, działki, leczeniem, oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by nie był on w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Wnioskodawca wraz z rodziną posiada stały dochód miesięczny o łącznej wysokości [...] zł netto. Uwzględniając ponoszone przez wnioskodawcę wydatki stałe oraz roczne stwierdzono, że będzie on w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty płynności finansowej przez niego i jego rodzinę. Zaznaczyć należy, że niektóre ze wskazanych wydatków to wydatki roczne lub sezonowe (zakup opału), a zatem nie występują stale, czy w każdym miesiącu. Ponadto, wnioskodawca uiścił wpis sądowy w niniejszej sprawie wynoszący 200 zł, a w chwili obecnej jest zobowiązany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca przy wysokości posiadanych środków finansowych będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, że inne ewentualne pozostałe koszty sądowe takie jak wpis sądowy od skargi kasacyjnej, czy wpis sądowy od zażalenia nie będą wyższe od kwoty 100 zł i mogą się w sprawie pojawić, bądź też nie wystąpić w ogóle, co zależy od działań i wniosków samego wnioskodawcy. Dodać należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § § 1 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.