I SA/Wa 1413/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi I. i S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o odszkodowanie oddala skargę I SA/Wa 1413/04 U z a s a d n i e n i e Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej dawną działkę nr [...], oznaczoną obecnie w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przedstawił następujący stan sprawy. Działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² wywłaszczona została na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1980 r. znak [...] na cele budowy osiedla mieszkaniowego [...]. Decyzją tą na rzecz wywłaszczonych I. i S. małż. J. ustalone zostało również odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż ponowne postępowanie odszkodowawcze w odniesieniu do części wywłaszczonej nieruchomości – działki o powierzchni [...] m² - - jest bezprzedmiotowe. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ponowne rozstrzyganie sprawy odszkodowania za część nieruchomości byłoby dotknięte wadą nieważności jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powołane w odwołaniu zarzuty o niewykonaniu przez organ pierwszej instancji zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 27 czerwca 2003 r., sygn. I SA 3185/01 odnoszące się do konieczności dokonania dodatkowych ustaleń w zakresie miejsca położenia przedmiotowej działki i sposobu jej wykorzystania na cel wywłaszczenia, nie podlegają rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu, gdyż dotyczą innego postępowania, a mianowicie o zwrot tej części nieruchomości. Postępowanie o zwrot nieruchomości zostało umorzone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], w związku ze sprecyzowaniem przez byłych właścicieli roszczeń w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. i S. J. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając jej, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na mocy zaskarżonych decyzji organy odmówiły zwrotu nieruchomości lub wypłaty należnego odszkodowania. Przedmiotowa nieruchomość nie była wykorzystana w sposób określony w decyzji wywłaszczeniowej. Władze gminy doprowadziły do zawarcia ze skarżącymi aktu notarialnego, na mocy którego nastąpiło zrzeczenie się praw i roszczeń o zwrot nieruchomości (nr repertorium [...] z dnia 22 sierpnia 1997 r.). Przedmiotem tego aktu była część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m². W akcie notarialnym brak jest wzmianek o tym, że przed jego sporządzeniem został dokonany podział całej nieruchomości o powierzchni [...] m², zatem należy przyjąć, że oświadczenie to dotyczy jedynie udziału w całej nieruchomości. Wobec tego, że nie wiadomo, która część nieruchomości była przedmiotem aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1997 r. Można zatem przyjąć, że akt o zrzeczeniu się praw i roszczeń o zwrot nieruchomości dotknięty jest poważną wadą, gdyż nie da się określić przedmiotu oświadczenia skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. I SA 3185/01 zawarł jasną i wiążącą dla organów administracji wytyczną zobowiązując władze do jednoznacznego ustalenia, która część działki została objęta aktem notarialnym. Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004 r. w żaden sposób nie odnosi się do tego wyroku uznając, że odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość zostało wypłacone w 1980 r. Argumentacja taka, pomijając fakt zignorowania wytycznych NSA, jest całkowicie błędna. Zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli nieruchomość nie została użyta na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu powinna zostać zwrócona. Kwestia zwrotu przedmiotowej nieruchomości została uregulowana przez zawarcie przez Gminę U. aktu notarialnego, na mocy którego skarżący za odszkodowaniem zrzekli się roszczeń o zwrot nieruchomości o powierzchni [...] m². Przy spisywaniu aktu nie ustalono, która część nieruchomości jest objęta tym oświadczeniem. Pozostałe [...] m² nieruchomości miało stać się przedmiotem podobnego oświadczenia. Do dnia dzisiejszego nie została uregulowana kwestia należnego odszkodowania za [...] m² wywłaszczonej nieruchomości. Argumentacja, że skarżący otrzymali odszkodowanie za [...] m² działki w 1980 r. jest całkowicie bezzasadna, gdyż odpadły przyczyny, dla których była faktycznie wywłaszczona nieruchomość i dopiero po 17 latach zaczęto realizować cel wywłaszczenia. Obecnie jedynym właściwym rozwiązaniem jest wypłata skarżącym odpowiedniego odszkodowania. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając skargę I. i S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości o powierzchni [...] m² z dawnej działki nr [...] o powierzchni [...] m² jest bezprzedmiotowe. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została wywłaszczona decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu [...] z dnia [...] marca 1980 r. W decyzji tej ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł. Wypłata odszkodowania nastąpiła w dniu [...] lipca 1980 r. Odszkodowanie ustalono za całą wywłaszczoną nieruchomość. Treść skargi uprawnia do stwierdzenia, że skarżący nie odróżniają postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości od postępowania o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Jak wynika z akt sprawy za wywłaszczoną nieruchomość o powierzchni [...] m² wypłacone zostało odszkodowanie na podstawie powołanej wyżej decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] marca 1980 r. Nie budzi wątpliwości, że częścią tej nieruchomości była działka o powierzchni [...] m², za którą skarżący domagają się odszkodowania w niniejszym postępowaniu. Sąd administracyjny nie ma podstaw do oceny aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ocenie Sądu podlegają tylko decyzje Prezydenta W. i Wojewody [...] dotyczące umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania. W związku z tym nie zajmował się treścią tego aktu, z którego skarżący wywodzą swoje uprawnienia do ponownego ustalenia odszkodowania. Należy także stwierdzić, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2003 r., sygn. I SA 3185/01 nie wiąże w rozpatrywanej sprawie, bowiem dotyczy innego postępowania – o zwrot nieruchomości, a nie o ustalenie odszkodowania za działkę o powierzchni [...] m². Przepisy powołane w skardze ani inne nie przewidują możliwości ponownego ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została rozstrzygnięta w ramach orzekania o całej wywłaszczonej nieruchomości i odszkodowaniu za nią powołaną wcześniej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1980 r. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje powyższa decyzja nie ma podstaw do orzekania ponownie w tym przedmiocie, także wtedy, gdy zdaniem skarżących decyzja ta była krzywdząca i nie uwzględnia złożonego przez nich później cywilnoprawnego oświadczenia. Ponowna decyzja w zakresie odszkodowania byłaby dotknięta wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tej sytuacji uzasadnione było umorzenie postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).