I SA/Wa 1414/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w L. stanowiącą część obecnych działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...] wywłaszczono za odszkodowaniem nieruchomość o pow. [...] m2 położoną w L. obręb [...] ark. Mapy [...] oznaczoną jako działka nr [...] stanowiącą własność B. K. Wywłaszczenia dokonano w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) pod budowę zespołu obiektów A. w L. B. K. wnioskiem z dnia 25 lutego 2008 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w L. stanowiącą część obecnych działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...]. B. K. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] podnosząc, że decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie był on informowany o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym i nie została przeprowadzona rozprawa wywłaszczeniowa. Wskazał również, że nie otrzymał odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a także że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, gdyż budynki Uczelni nie powstały do dnia dzisiejszego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1975 r. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że wywłaszczona nieruchomość została przeznaczona, zgodnie z lokalizacją budowy zespołu obiektów A. w L., ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych Państwa i Miasta L., na cel określony w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Z akt sprawy wynika, że były właściciel został wezwany do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości oraz został powiadomiony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Akta sprawy zawierają opinie biegłych o ustaleniu odszkodowania za działkę nr [...] o pow. [...] m2. Minister wskazał, że w aktach sprawy brak jest protokołu rozprawy, ale zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że były właściciel nieruchomości zapoznał się z opiniami biegłych przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. A zatem Minister Infrastruktury uznał, że zarówno postępowanie w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania nie narusza rażąco przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1975 r. B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz że nieruchomość wywłaszczona nie stała się przedmiotem użytkowania wieczystego A. na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, gdyż wcześniej wniesiono o zwrot nieruchomości. Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie wniosków dowodowych i brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie oraz o zobowiązanie organów administracji do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, ponieważ nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W piśmie z dnia 14 września 2009 r. skarżący ponowił argumenty zawarte w skardze. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ostatecznej Sąd wziął pod uwagę, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postępowanie nadzorcze) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o rozstrzygnięciu przesądza wyłącznie istnienie bądź nieistnienie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] położona w L., stanowiąca część obecnych działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], została wywłaszczona decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...] pod budowę zespołu obiektów A. w L., zgodnie z lokalizacją ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych Państwa i miasta L. A zatem cel wywłaszczenia spełniał przesłanki wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania decyzji, który stanowił, że wywłaszczenie nieruchomości było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Akta sprawy potwierdzają, że wymóg powyższy został dopełniony, bowiem pismem z dnia 16 maja 1974 r. nr [...] Zarząd Inwestycji [...] w L., jako wnioskodawca wywłaszczenia, wystąpił do byłego właściciela z ofertą dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości. Potwierdza to także protokół rokowań, z którego wynika, że były właściciel nie wyraził woli sprzedaży nieruchomości. W związku z tym Zarząd Inwestycji [...] w L. wnioskiem z dnia 8 kwietnia 1975 r. nr [...] wystąpił o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości o ogólnej powierzchni [...] m2, w tym działki nr [...], stanowiącej własność B. K. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o wszczęciu postępowania organ wywłaszczeniowy zawiadamia za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służą na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone. Odpis zawiadomienia wywiesza się na tablicy ogłoszeń urzędu gminy (miejskiego). Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie z dnia 20 października 1975 r. nr [...] B. K. został powiadomiony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia podpisane przez skarżącego (k-73 akt administracyjnych - teczka1). Akta sprawy potwierdzają, że odpis zawiadomienia został wywieszony na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w L. (k-53 - 57). Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Akta sprawy potwierdzają, że wymogi powyższych przepisów zostały także spełnione. W sprawie zostały bowiem sporządzone: opinia biegłego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1974 r. oraz opinia biegłego Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1975 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] o pow. [...] m2. Opinie te zostały opracowane na podstawie Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 1974 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek odszkodowania za wywłaszczany grunt na terenie m. L. oraz Zarządzenia Wojewody L. z dnia [...] listopada 1974 r. nr [...] w sprawie ustalenia przeciętnych kosztów budowy domu [...] na terenie m. L. i województwa l. (k-114 – 117). Przepisy art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przewidywały, iż decyzja o wywłaszczeniu mogła być wydana po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności na podstawie ustalenia, czy objęta wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomość jest wnioskodawcy rzeczywiście niezbędna na cele, dla których wywłaszczenie jest według ustawy dopuszczalne. Minister Infrastruktury uznał, że wprawdzie w aktach sprawy brak jest protokołu rozprawy, jednakże materiał dowodowy potwierdza, że były właściciel nieruchomości zapoznał się przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu z opiniami biegłych. Ustalenia Ministra w tym zakresie nie naruszają zasady wynikającej z art. 7 k.p.a. ustanawiającej podstawową zasadę procesu administracyjnego – zasadę dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, z którą związany jest obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego i wnikliwej jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Dokumenty zgromadzone w trakcie postępowania wywłaszczeniowego potwierdzają, że termin i miejsce rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej zostały ustalone i że skarżący został o tym powiadomiony. Z dokumentu, znajdującego się w aktach sprawy (k-78 i k-116), w istocie wynika, że były właściciel nieruchomości zapoznał się przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu z opiniami biegłych. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności przemawiają za stanowiskiem, iż wymóg art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie został naruszony. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z 12 marca 1958 r. formułuje wymogi, jakie powinna zawierać decyzja o wywłaszczeniu, tj. szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Rację należy przyznać organom administracyjnym, że naruszenie wymogów tego przepisu w rozpoznawanej sprawie nie ma charakteru rażącego. Reasumując, należy stwierdzić, że stanowisko organu administracji i dokonana przezeń ocena prawna w kwestii nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie naruszają art. 156 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie nadzorczej Minister Infrastruktury dysponował materiałem dowodowym umożliwiającym rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącego i wnioski, jakie sformułował na jego podstawie, Sąd uznał za prawidłowe. Wobec zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. wymagane jest bezsporne ustalenie, że przedmiotowa decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a w rozpoznawanej sprawie takich wad organ prawidłowo nie stwierdził. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazać należy, że wykraczają one poza granice rozpoznawanej sprawy. Prawidłowo organ pierwszej instancji wskazał, że sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości została zakończona wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2003 r. sygn. akt II S.A./Lu 1802/01. Nie jest też przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w rozpoznawanej sprawie kwestia zobowiązania organów administracji do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego ze względu na zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.