I SA/Wa 1416/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2009 r. oddalił skargę S.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]. Od powyższego wyroku S.M. - reprezentowany przez adwokata A. T., wniósł pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. skargę kasacyjną, do której dołączył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż w chwili obecnej sam prowadzi gospodarstwo domowe i gospodarstwo rolno-leśne oraz wskazał na wysokie koszty utrzymania domu, lasu jak też dojazdy do pracy. Skarżący podał, że jest właścicielem dwóch domów o pow. [...] m2 oraz [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha i samochodu osobowego o wartości [...] Euro. Nie otrzymuje dopłat z Unii Europejskiej, a jego miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia wynosi ok. [...] złotych. Postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oceniając, iż przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków pieniężnych jest on wstanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one w istocie do wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych. Od postanowienia referendarza sądowego, w terminie przewidzianym w art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a) pełnomocnik S.M. wniósł sprzeciw podnosząc, że nieruchomości które skarżący posiada nie są źródłem dochodu, lecz generują znaczne koszty ich utrzymania. W tych zaś warunkach mimo wskazywanego w oświadczeniu dochodu nie jest on w stanie ponieść należnych w sprawie kosztów. W tym stanie rzeczy celem zbadania i oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego, pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Sąd zwrócił się , w trybie art. 255 p.p.s.a., do pełnomocnika strony o przedłożenie w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód, wysokość ponoszonych wydatków, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz zaświadczenia z właściwego urzędu gminy określającego rodzaj i wielkość posiadanych przez skarżącego nieruchomości oraz wskazującego czy z nieruchomości tych osiągany jest dochód. Wezwanie to (doręczone pełnomocnikowi w dniu 23 kwietnia 2010 r.) do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie podnieść należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę w zwrotem "wykaże". To wnioskodawca zatem jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Tymczasem w badanej sprawie S.M. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przede wszystkim nie przedstawił on, mimo wezwania Sądu, pełnej informacji pozwalającej na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej, w tym tak istotnych z tego punktu widzenia dokumentów jak dokumenty dotyczące uzyskiwanego dochodu, wyciągi z rachunków bankowych, czy dokumenty potwierdzające rzeczywistą wielkość i rodzaj posiadanych nieruchomości. Nie podał również jakiego rodzaju i w jakiej wysokości ponosi wydatki w związku z prowadzonym gospodarstwem domowym. Brak tych podstawowych informacji, w oparciu o które dokonać można oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy oznacza, że nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób bowiem wywieść, w oparciu o zawarte we wniosku fragmentaryczne dane dotyczące jego sytuacji materialnej, że poniesienie przez niego należnych w sprawie kosztów procesu (obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100,00 złotych) może stwarzać realne zagrożenie dla jego ekonomicznej egzystencji. Ocena ta jest tym bardzie uzasadniona, że w świetle danych ujawnionych we wniosku skarżący nie należy do osób ubogich. Posiada on bowiem stały i regularny dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie ok. [...] złotych miesięcznie. Jest również właścicielem znacznej nieruchomości rolno-leśnej ([...] ha) oraz dwóch domów. Wprawdzie skarżący wskazuje na "wysokie koszty utrzymania domu, lasu jak też dojazdów do pracy", jednakże w oparciu o tak lakoniczne określenie ponoszonych wydatków nie sposób stwierdzić, że poniesienie w tych warunkach należnych w sprawie kosztów sądowych mogło by spowodować uszczerbek w jego niezbędnych kosztach utrzymania – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.