I SA/Wa 1417/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska(spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu wniosku S. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej MOPS w S. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...], decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], przyznał S. D. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną W. D. od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] września 2012 r. w wysokości [...] złotych miesięcznie. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawczyni spełnia wszelkie warunki do przyznania je świadczenia tj. rodzina spełnia kryterium dochodowe a egzekucja zasądzonych alimentów jest bezskuteczna. Następnie na skutek wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wskazując, że stan z dnia wydania tej decyzji nie pozwała na ustalenie S. D. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na W. D., bowiem nie można jej uznać za osobę uprawnioną w świetle obowiązujących przepisów. Organ powołał się w tym zakresie na, zawartą w art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U z 2012 r. poz. 1228 ze zm.), definicję osoby uprawnionej, zgodnie z którą jest to osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Za bezskuteczność egzekucji uważa się zaś egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium wskazało, że z akt sprawy, a zwłaszcza z dołączonego do wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia [...] lipca 2012 r. nie wynika, że egzekucja należności okazała się bezskuteczna. Jasno zaś, z niego wynika, że egzekucja nie jest bezskuteczna. Tym samym organ uznał, że W. D. nie jest osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Uznał zatem, że decyzja Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej z dnia [...] września 2012 r. [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 9 w zw. z art. 2 pkt 2 i 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kolegium podkreśliło, że przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie zależy od uznania administracyjnego. Skoro prawo do świadczenia uzależnione jest od łącznego wystąpienia kilku przesłanek to niespełnienie którejkolwiek z nich, oznacza brak uprawnień do świadczenia. Przyznanie zaś świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę nieuprawnioną powoduje, że jest ona nieważna bowiem rażąco narusza prawa. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. S. D. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie niniejszej sprawy wskazując, że w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. komornik sądowy nie ściągnęła żadnych należności od dłużnika J. D. na rzecz córki W. Tym samym w jej przekonaniu egzekucja była bezskuteczna i ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego było zasadne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że ponownie analizując sprawę wystąpiło do komornika sądowego J. K. o potwierdzenie, czy zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczenia alimentacyjnego, stanowiące dowód w sprawie, jest prawidłowe. Komornik zawiadomiła organ, że przedmiotowe zaświadczenie wystawione było prawidłowo. Wyjaśniła jednocześnie, że w pkt III dotyczącym przyczyn bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazane zostały przyczyny braku całkowitego wyegzekwowania wszystkich wierzytelności, zaś pkt II (egzekucja i należności) wykazujący brak bezskuteczności odnosi się jedynie do wierzytelności alimentacyjnych a więc wierzytelności dochodzonych na rzez wierzyciela alimentacyjnego. Zatem Kolegium uznało, że nie ma podstaw do uznania, że egzekucja świadczeń była bezskuteczna i tym samym W. D. była w okresie od [...] października 2012 r. do [...] września 2013 r. osoba uprawnioną do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. D. W skardze zarzuciła organowi: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 9 w zw. z art. 2 pkt 2 i pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych była skuteczna opierając się wyłącznie na zaświadczeniu z dnia [...] lipca 2012 r. o bezskuteczności świadczeń alimentacyjnych, wydanym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z którego wynika, że egzekucja jest skuteczna w sytuacji, gdy z powołanego przepisu prawa jednoznacznie wynika, że egzekucja jest bezskuteczna gdy w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych a w przedmiotowej sprawie komornik nie wyegzekwował pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych w okresie ostatnich dwóch miesięcy, a tym samym egzekucja była bezskuteczna; - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy a przede wszystkim nie zwrócenie się do Komornika Sądowego o dokładne udzielenie informacji w jakiej wysokości komornik wyegzekwował świadczenia alimentacyjne dłużnika J. D. w okresie poprzedzającym wydanie zaświadczenia i czy wyegzekwowane były w pełni należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych w okresie ostatnich dwóch miesięcy poprzedzających wydanie wyżej wymienionego zaświadczenia. Zdaniem skarżącej organ powierzchownie zbadał sprawę i wydał decyzję odmowną poprzestając jedynie na zawiadomieniu datowanym na dzień [...] lutego 2014 r., z którego nie wynika w jakiej wysokości wyegzekwowano alimenty na rzecz osoby uprawnionej W.D. w okresie poprzedzającym wydanie zaświadczenia i czy wyegzekwowane były w pełni należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych w okresie ostatnich dwóch miesięcy w sprawie W. D. poprzedzających wydanie ww. zaświadczenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2013 r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa". Skargę uznać należało za niezasadną. Przede wszystkim wskazać należy, że podstawę wydania kontrolowanej w trybie nadzorczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzji Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta S. z dnia [...] września 2012 r. stanowił art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U z 2009 r. Nr 1 poz. 7). Zgodnie z tym przepisem świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. W myśl natomiast art. 2 pkt 11 ww. ustawy za osobę uprawnioną rozumie się osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej [...] września 2012 r. uznając, iż organ ten rażąco naruszył przepisy obowiązującego prawa przyznając W. D. (córce skarżącej) jako osobie uprawnionej świadczenie alimentacyjne, gdy tymczasem nie była ona osobą uprawnioną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyż egzekucja komornicza, o której mowa w art. 2 pkt 11 tej ustawy nie była bezskuteczna. Z tą oceną organu należy się zgodzić. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zaświadczenia Komornika przy Sądzie Rejonowym w P. J. K. z dnia [...] lipca 2012 r., egzekucja komornicza alimentów należnych od J. D. okazała się nie być bezskuteczna (patrz pkt II zaświadczenia). Bezskuteczność egzekucji jest zaś, jak wprost wynika z przytoczonego powyżej art. 2 pkt. 11 ustawy, warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skoro egzekucja nie była bezskuteczna to brak było uprawnienia, a zatem decyzja o jego przyznaniu rażąco naruszała przepisy omawianej ustawy i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, co też organ uczynił decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących oparcia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na ww. zaświadczeniu Komornika Sądowego bez dodatkowych wyjaśnień dotyczących kwoty wyegzekwowanych należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych wskazać należy, że nie są one trafne. Przede wszystkim, jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. organ zwrócił się do J. K. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. o potwierdzenie prawidłowości treści wydanego przez nią zaświadczenia z dnia [...] lipca 2012 r. W piśmie z dnia 5 lutego 2014 r. Komornik wyjaśniła, że w pkt II ww. zaświadczenia wskazane zostały przyczyny braku całkowitego wyegzekwowania wszystkich wierzytelności dochodzonych od J. D. Natomiast pkt II zaświadczenia wykazujący brak bezskuteczności, odnosi się jedynie do wierzytelności alimentacyjnych. Z powyższego wprost wynika, zdaniem Sądu, że egzekucja komornicza alimentów od J.D. nie była bezskuteczna. Ponadto podkreślenia wymaga, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie posiada uprawnień do kwestionowania zaświadczeń komorniczych wydawanych na urzędowych drukach, których wzór został określony w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z dnia 9 lipca 2010 r.). Organ związany jest natomiast treścią takiego zaświadczenia. W przypadku więc gdy wynika z niego, tak jak w niniejszej sprawie, że egzekucja komornicza nie jest bezskuteczna, zobowiązany jest do odmowy przyznania omawianego świadczenia. Zaświadczenie takie zaś stanowi integralną część wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego (patrz art. 15 ust. 3 pkt 3 lit. b omawianej ustawy) i nie może być pominięte przez żaden z organów orzekających w sprawie. Uznać zatem należało, że wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie uchybiło w żaden sposób przepisom prawa materialnego ani procesowego, wyjaśniło w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy oraz podjęło prawidłowe rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.