I SA/Wa 142/13

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. T. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D. T., wnioskiem z dnia 1 lutego 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. T. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dieta w wysokości [...] zł z tytułu pełnienia funkcji ławnika sądowego. Skarżący zaznaczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych oraz że uzyskiwany dochód przeznacza na utrzymanie. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 6 lutego 2013 r. wnioskodawca nadesłał dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej, w tym m.in. wyciąg z rachunku bankowego, z analizy którego wynika, że w dniu [...] grudnia 2012 r. wnioskodawca założył lokatę pieniężną w wysokości [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że D. T. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że skarżący nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Zauważyć jednakże należy, że z nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej wynika, iż skarżący na założonej w dniu [...] grudnia 2012 r. lokacie zgromadzone ma środki pieniężne w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, bez środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacji majątkowej skarżącego nie można utożsamiać z sytuacją osób nieposiadających jakiegokolwiek majątku ani oszczędności. Fakt zgromadzenia środków finansowych we wskazanej wyżej wysokości przemawia za stwierdzeniem, że wnioskodawca nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Przeciwnie, w ocenie referendarza, sytuacja majątkowa skarżącego, posiadającego oszczędności we wskazanej wyżej wysokości, jest dobra i jest on w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że nie ma on nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Jak wskazano instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania i udzielenie prawa pomocy powinno mieć zastosowanie wobec osób ubogich, bez środków do życia. Wnioskodawca do takich osób nie należy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.