I SA/Wa 1420/04
WyrokWSA w Warszawie2005-09-13
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Marek Stojanowski, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, nie uwzględniając zmiany stanu prawnego (wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej) po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie po wejściu w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, powinno było uwzględnić jej przepisy, zgodnie z którymi do spraw niezakończonych stosuje się nowe regulacje. Umorzenie postępowania odwoławczego z powodu braku środków finansowych, podczas gdy skarżącemu przyznano zasiłek okresowy, było nieprawidłowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy k.p.a. i nie zbadał zasadności umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji w świetle obowiązujących przepisów.Stan faktyczny
Skarżący S.K. ubiegał się o zasiłek okresowy. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu braku środków, następnie umorzył postępowanie po otrzymaniu funduszy i przyznaniu zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad uznania administracyjnego i nieuwzględnienie wszystkich złożonych wniosków. WSA uchylił decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Marek Stojanowski asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. odmówił przyznania S.K. zasiłku okresowego w miesiącu grudniu 2003 r., z uwagi na brak środków finansowych na zadania zlecone w budżecie na 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że w dniu podjęcia uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji odmownej w budżecie nie było środków finansowych umożliwiających realizację zadań uznaniowych, a w tym przyznanie pomocy S.K. w formie zasiłku okresowego w miesiącu grudniu 2003 r.
W związku z otrzymaniem funduszy na zadania zlecone fakultatywne, biorąc pod uwagę trudną sytuację S.K., organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] przyznał zainteresowanemu zasiłek okresowy w miesiącu grudniu 2003 r., w wysokości [...] zł na cele zbieżne z tymi, na które uprzednio on się ubiegał i otrzymał decyzję odmowną. Ponadto S.K. dodatkowo otrzymał w miesiącu grudniu 2003 r. pomoc w formie zasiłków celowych w łącznej wysokości [...] zł.
Biorąc pod uwagę, że w miesiącu grudniu 2003 r. niezbędne potrzeby S.K. zostały zaspokojone, prowadzone postępowanie stało się, zdaniem organu pierwszej instancji, bezprzedmiotowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania S.K. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego w miesiącu grudniu 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest do umorzenia postępowania gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialno-prawnego stosunku, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. złożył S.K., wskazując, że składał on do organu pierwszej instancji dwa wnioski. Pierwszy złożył w dniu 21 listopada 2003 r. z prośbą o przyznanie zasiłku okresowego, a drugi w dniu 17 grudnia 2003 r. z prośbą o przyznanie pomocy finansowej na zakup [...]. Pomimo wskazania tego faktu w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie nie odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu. Z uwagi na naruszenie zaskarżoną decyzją zasad uznania administracyjnego, skarżący wniósł o jej uchylenie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Skargę wniesioną w rozpatrywanej sprawie należało uwzględnić, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione.
W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] kwietnia 2004 r. Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 149 ust. 1 tej ustawy, z dniem jej wejścia w życie, tj. z dniem 1 maja 2004 r. decyzje, które zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.) wygasają z mocy prawa, z zastrzeżeniem przewidzianych tą ustawą wyjątków. Podstawę decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. stanowił art. 105 k.p.a. Decyzja ta nie wygasła więc zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. po dniu 1 maja 2004 r., a więc już po utracie mocy obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, powinno mieć na uwadze treść art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., w myśl którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy. Obowiązkiem organu odwoławczego jest uwzględnienie zmiany stanu prawnego sprawy zaistniałego po wydaniu zakwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. powinno więc dokonać oceny prawidłowości umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji w świetle art. 105 § 1 k.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umarzając postępowanie odwoławcze z powodu braku środków finansowych nie odniosło się ani do faktu zmiany stanu prawnego sprawy zaistniałego po wydaniu zakwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji, ani do powołanych przez ten organ powodów umorzenia postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji było przyznanie zasiłku okresowego w miesiącu grudniu 2003 r., w wysokości [...] zł, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] na cele zbieżne z tymi, na które uprzednio zainteresowany ubiegał się z pomocy społecznej i otrzymał decyzję odmowną.
Skoro skrzącemu przyznano zasiłek okresowy w miesiącu grudniu 2003 r., to nie można uznać za prawidłowe twierdzenia organu drugiej instancji, że brak było środków finansowych na przyznanie zasiłku okresowego. Należy mieć również na uwadze, że umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić jedynie wtedy, gdy bezprzedmiotowość postępowania odnosi się jedynie do postępowania odwoławczego. Skutkiem prawnym decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego jest bowiem pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej odwołaniem decyzji. Organ drugiej instancji nie wskazał natomiast przesłanek uzasadniających umorzenie jedynie postępowania odwoławczego.
Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło więc z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 138 § 1 pkt 3 k.p.a., mającym wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ drugiej instancji powinien zbadać zasadność umorzenia przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego na miesiąc grudzień 2004 r., po uprzednim uzupełnieniu akt o powołane w skardze wnioski S.K. w sprawie przyznania pomocy społecznej w miesiącu grudniu oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] o przyznaniu zasiłku okresowego w miesiącu grudniu 2003 r., w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło