I SA/Wa 1422/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-25

Skład orzekający: Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności sporządzenia nowego operatu szacunkowego, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 2 K.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności sporządzenia nowego operatu szacunkowego. W sytuacji, gdy operat szacunkowy stracił ważność, a jego aktualność nie mogła zostać potwierdzona ze względu na upływ czasu i zmiany przepisów, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że konieczne jest przeprowadzenie nowego postępowania wyjaśniającego, co uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Polskiego Związku Działkowców od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju, która uchyliła decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową. Wojewoda umorzył postępowanie dotyczące odszkodowania za prawo własności, ustalił odszkodowanie za prawo użytkowania na rzecz PZD i zobowiązał Prezydenta Miasta do wypłaty. Minister uchylił tę decyzję, wskazując na utratę ważności operatu szacunkowego, który był podstawą ustalenia odszkodowania, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw Polskiego Związku Działkowców od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Polskiego Związku Działkowców z siedzibą w W. od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania oddala sprzeciw. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...], na skutek odwołania Polskiego Związku Działkowców w Warszawie Okręg [...] (dalej jako "skarżący"), uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] października 2017 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] (dalej jako "Wojewoda") decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa odcinka drogi od ul. [...] do ul. [...] w G. – I etap zachodniej części obwodnicy miasta klasy [...] – budowa obwodnicy". Decyzja objęła m.in. nieruchomość położoną w gminie G., obręb [...], oznaczoną jako dz. nr [...] o pow. [...] ha (powstała w wyniku podziału dz. nr [...]) i dz. nr [...] o pow. [...] ha (powstała w wyniku podziału dz. nr [...]), która stała się własnością Województwa [...] z dniem [...] marca 2016 r., tj. z datą uzyskania przez ww. decyzję waloru ostateczności. Wojewoda decyzją z [...] października 2017 r. umorzył postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za prawo własności przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność Gminy G. (pkt I); ustalił odszkodowanie za ograniczone prawo rzeczowe, tj. prawo użytkowania nieruchomości w kwocie [...] zł na rzecz stowarzyszenia ogrodowego – Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] z siedzibą w K. (pkt II); zobowiązał do wypłaty odszkodowania Prezydenta Miasta [...], jako zarządcę drogi wojewódzkiej w mieście na prawach powiatu (pkt III). W uzasadnieniu pkt I decyzji organ wskazał, że oświadczeniem z [...] czerwca 2016 r., uzupełnionym pismami z [...] lipca 2016 r. i [...] grudnia 2016 r. Gmina G. zrzekła się odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości na rzecz województwa, a zatem postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za prawo własności stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało jego umorzeniem. W odniesieniu do pkt II decyzji organ zauważył, że Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] potwierdził nabycie z dniem [...] stycznia 2014 r. przez skarżącego prawa użytkowania m.in. dz. nr [...] i nr [...], zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2016 r. Zgodnie z art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1496), powoływanej dalej jako "specustawa", odszkodowanie za nieruchomości przysługuje dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługują do nieruchomości ograniczone prawa rzeczowe. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1g specustawy w przypadku, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy rodzinnych ogrodów działkowych ustanowionych zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, podmiot, w którego interesie nastąpi likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego lub jego części, zobowiązany jest: 1) wypłacić działkowcom - odszkodowanie za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działkach; 2) wypłacić stowarzyszeniu ogrodowemu - odszkodowanie za stanowiące jego własność urządzenia, budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu; 3) zapewnić grunty zastępcze na odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego. Mając na uwadze powyższe, na potrzeby niniejszego postępowania rzeczoznawca majątkowy P. T. sporządził operat szacunkowy z [...] czerwca 2016 r. określający wartość odtworzeniową nieruchomości. W wyniku złożonych przez skarżącego zastrzeżeń w zakresie wyceny prawa użytkowania gruntu, biegły przedłożył nowy operat z [...] listopada 2016 r., określający wartość prawa własności na kwotę [...] zł, wartość prawa użytkowania na kwotę [...] zł, wartość składników budowlanych w postaci ogrodzenia z siatki oraz furtek z siatki na kwotę [...] zł, wartość sieci energetycznej eN i sieci energetycznej -oświetlenia na kwotę [...] zł, zaś wartość bramy stalowej pełnej oraz sieci wodociągowej na kwotę [...] zł. W ocenie organu, operat ten jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, tj. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), a także z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 1147 ze zm.), zawiera uzasadnienie dokonanego wyboru podejścia i metody wyceny, zestawienie metodologiczne oraz wnioski biegłego dotyczące określenia wartości nieruchomości, a zatem mógł stanowić podstawę do określenia wartości rynkowej gruntu i w konsekwencji ustalenia należnego odszkodowania. Organ wskazał również, że przy ustalaniu odszkodowania nie uwzględniono części składowych nieruchomości w postaci składników budowlanych, bowiem pismem z [...] czerwca 2017 r. Zarząd Dróg Miejskich w G. poinformował, że odtworzy infrastrukturę przeznaczoną do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i niezbędną do funkcjonowania w dotychczasowy sposób niezlikwidowanej części rodzinnego ogrodu działkowego, zaś skarżący z uwagi na powyższe, pismem z [...] czerwca 2017 r. wniósł o nieuwzględnianie w decyzji odszkodowawczej oszacowanych składników budowlanych. W tej sytuacji w decyzji odszkodowawczej uwzględniono jedynie wartość prawa użytkowania w wysokości [...] zł. Odnośnie do kwestii przyznania gruntu zastępczego, o którym mowa w art. 18 ust. 1g pkt 3 specustawy organ zauważył, że w niniejszej sprawie doszło jedynie do częściowej likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego. Obowiązek inwestora do zapewnienia gruntów zastępczych pod urządzenie ogrodu działkowego w postaci jego odtworzenia w innym miejscu, ma natomiast zrekompensować utratę praw do nieruchomości przez Polski Związek Działkowców. W przedmiotowej sprawie za utratę ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości organ ustalił odszkodowanie. W tej sytuacji przyznanie gruntu zastępczego na odtworzenie części ogrodu, stanowiłoby zobowiązanie ponad wartość szkody wynagrodzonej odszkodowaniem za ograniczone prawo rzeczowe. Z uwagi na powyższe odstąpiono od zobowiązania Prezydenta Miasta [...] do zapewnienia gruntu zastępczego. W uzasadnieniu pkt III decyzji wskazano, że w granicach miasta na prawach powiatu, zarządcą wszystkich dróg (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych) jest prezydent miasta. W tej sytuacji, to on zobowiązany został do wypłaty odszkodowania ustalonego niniejszą decyzją. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił Wojewodzie ustalenie odszkodowania w oparciu o wysokość czynszu dzierżawnego według stawek wynikających z zarządzenia Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2014 r. nr [...]. W zaskarżonym rozstrzygnięciu pominięto ponadto rozliczenie za stanowiące własność skarżącego urządzenia, budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu oraz niezapewnienie gruntów zastępczych na odtworzenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] maja 2019 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", uchylił decyzję Wojewody z [...] października 2017 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o operat szacunkowy z [...] listopada 2016 r. Przepis at. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", stanowi natomiast, że operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Stosownie zaś do art. 156 ust. 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat ten może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Cytowana treść ww. przepisu nadana została ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1509), powoływanej dalej jako "ustawa nowelizująca", zaś zgodnie z art. 4 ust. 5 tej ustawy, do potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy dokonywanego po dniu jej wejścia w życie, stosuje się przepis art. 156 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu nadanym tą ustawą. Skoro zatem w niniejszej sprawie operat szacunkowy sporządzony został w dniu [...] listopada 2016 r., to na dzień rozpoznawania odwołania nie mógł on być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, bowiem nie można było potwierdzić jego aktualności. Z uwagi na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego koniecznym stało się uchylenie decyzji organu pierwszej instancji bez konieczności odnoszenia się do zarzutów odwołania. Niemniej jednak organ zauważył, że w jego ocenie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut pominięcia w rozstrzygnięciu odszkodowawczym rozliczenia za stanowiące własność skarżącego urządzenia, budynki i budowle przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki. Jak bowiem wynika z akt sprawy na przedmiotowej działce znajdowało się ogrodzenie oraz furtki z siatki, sieć energetyczna, siec wodociągowa oraz sieć oświetleniowa. W oparciu o treść pisma skarżącego z [...] czerwca 2017 r., z którego wynika, że ww. składniki zostaną odtworzone przez Zarząd Dróg Miejskich w G., Wojewoda pomniejszył odszkodowanie o wartość ogrodzenia i przyznał odszkodowanie odpowiadające jedynie wartości użytkowania. Odnosząc się natomiast do kwestii nieprzyznania gruntów zastępczych, organ zauważył, że art. 18 ust. 1g specustawy należy powiązać z art. 12 ust. 4a w zw. z art. ust. 4f i 4d, a więc nie można traktować go jako przepisu nakładającego na podmiot realizujący inwestycję drogową niejako dodatkowego obowiązku, w stosunku do obowiązku wypłaty odszkodowania z tytułu nabycia prawa własności, czy też, jak to ma miejsce w obecnym przypadku, z tytułu wygaszenia ograniczonego prawa rzeczowego. Przyjęcie poglądu odwrotnego prowadziłoby do sytuacji, że w każdym przypadku, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczyłaby rodzinnych ogródków działkowych, inwestor musiałby zapłacić niejako podwójne odszkodowanie: po pierwsze w formie pieniężnej, po drugie w formie zapewnienia gruntów zastępczych na odtworzenie ogrodu. W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciwie od powyższej decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niewyjaśnieniu okoliczności, z jakiego powodu nie doszło do zapewnienia gruntu zastępczego na odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego, podczas gdy obowiązek ten, wynikający z art. 18 ust. 1g pkt 3 specustawy, jest obowiązkiem charakterystycznym w przypadku likwidacji ogrodu działkowego na cele wskazane w ww. ustawie i jako taki powinien być realizowany w pierwszej kolejności, a dopiero gdy nie ma takiej możliwości, możliwe jest zastosowanie substytutu tego świadczenia w postaci odszkodowania zapewniającego nabycie przez skarżącego gruntu zamiennego na własną rękę, np. w innej miejscowości; 2) art. 18 ust. 1h w zw. z art. 18 ust. 1g pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 4a w zw. z art. 12 ust. 4f i 4d specustawy poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego będącego wynikiem nieprawidłowego przyjęcia, że jednoczesne zastosowanie ww. przepisów prowadziłoby w każdym przypadku do tego, że inwestor musiałby zapłacić niejako podwójne odszkodowanie: raz w formie pieniężnej, zaś drugi raz w formie zapewnienia gruntów zastępczych; 3) art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczenie, albowiem wytyczne organu odwoławczego w kwestii ustalenia odszkodowania za infrastrukturę ogrodową i przyznania gruntu zamiennego, pozbawiają na przyszłość skarżącego możliwości odtworzenia ogrodu działkowego dla działkowców pozbawionych swoich działek, odpowiadającego standardom ogrodu zlikwidowanego, tj. co najmniej w postaci nieruchomości ogrodzonej, na której zainstalowane byłyby sieć wodociągowa oraz elektryczna. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący przywołał argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie i wskazał, że art. 138 § 2 K.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek wskazania, jakie okoliczności organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Konstrukcja tego przepisu nie jest więc kategoryczna, zaś celem regulacji jest pouczenie (poinstruowanie) organu, któremu sprawa jest przekazywana, na jakie okoliczności winien zwrócić szczególną uwagę, co też Minister Inwestycji i Rozwoju uczynił. Nie można jednak podzielić zdania skarżącego, że wytyczne zawarte w decyzji kasacyjnej powodują, że przesądzona jest treść przyszłego rozstrzygnięcia. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 K.p.a., to organ pierwszej instancji będzie władny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest sprzeciw od decyzji, którą organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, uchylił decyzję Wojewody z [...] października 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 K.p.a., a w konsekwencji sprzeciw należało uznać za niezasadny. W myśl art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sytuacja taka występuje wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego albo gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 K.p.a., albo powstała konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ze względu na zmianę stanu faktycznego. W niniejszej sprawie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z uwagi na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 156 ust. 3 u.g.n., operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Co przy tym istotne, art. 156 ust. 4 u.g.n. począwszy od 22 września 2004 r. przewiduje potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, to jednak od 1 września 2017 r. ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie czasowego ograniczenia możliwości wykorzystania operatu szacunkowego po potwierdzeniu jego aktualności. I tak, art. 156 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2017 r. stanowi, że operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. W rozpoznawanej sprawie operat szacunkowy sporządzony został przez rzeczoznawcę majątkowego posiadającego stosowne uprawnienia w tym zakresie, w dniu [...] listopada 2016 r. Organ pierwszej instancji decyzję ustalającą odszkodowanie za przedmiotową działkę wydał w dniu [...] października 2017 r. Minister Inwestycji i Rozwoju odwołanie skarżącego od powyższej decyzji rozpoznawał już natomiast po wejściu w życie ustawy nowelizującej. W tej sytuacji zastosowanie znalazł art. 4 ust. 5 tej ustawy, z którego wynika, że do potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem 1 września 2017 r., dokonywanego po tym dniu stosuje się art. 156 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Wobec tego w realiach niniejszej sprawy, sporządzony operat szacunkowy był ważny jedynie przez okres 12 miesięcy od daty sporządzenia, tj. do [...] listopada 2017 r., z tym, że po potwierdzeniu aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego mógłby być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony jedynie przez okres kolejnych 12 miesięcy (do [...] listopada 2018 r.). W efekcie powyższego, w dacie orzekania przez organ odwoławczy, w istocie nie istniała już możliwość potwierdzenia aktualności sporządzonego na poczet niniejszej sprawy operatu szacunkowego. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została bowiem w dniu [...] maja 2019 r., tj. po upływie 1,5 roku od momentu wpływu akt sprawy wraz z odwołaniem skarżącego. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie istniała możliwość potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego z [...] listopada 2016 r. z uwagi na wcześniejszą utratę jego ważności, konieczne było uchylenie decyzji Wojewody z [...] października 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi ze wskazaniem na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, co leży w gestii organu pierwszej instancji. W sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość, choć opinia biegłego może być uzupełniona w trybie art. 136 K.p.a., to jednak ponowne przeprowadzenie tego dowodu oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Operat szacunkowy wpływa bowiem bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 564/09; https://cbois.nsa.gov.pl). Dostrzegając konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy nie musiał odnosić się w swej decyzji do meritum sprawy i związanych z nim zarzutów zawartych w odwołaniu, a zatem do kwestii ustalenia odszkodowania również za składniki budowlane służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu działkowego, jak i ewentualnego przyznania gruntu zastępczego. Powyższe żądania skarżącego będą bowiem rozpatrywane przez Wojewodę w ponownie prowadzonym postępowaniu, po uzyskaniu nowego, aktualnego operatu szacunkowego ustalającego wartość przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji, mimo że organ odwoławczy przedstawił swoje stanowisko odnośnie do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, to jednak organ pierwszej instancji kwestie te rozstrzygał będzie w nowowydanej decyzji, w myśl zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Mając powyższe na uwadze organowi odwoławczemu nie można zarzucić naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podstawą bowiem wydania decyzji kasacyjnej w niniejszej sprawie była konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, nie zaś nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji żądań strony skarżącej. Z powyższych względów Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie się do kwestii spornych poruszonych w skardze wniesionej na decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zasadność żądań skarżącego zostanie bowiem poddana ocenie organu pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu odszkodowawczym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło