I SA/Wa 1424/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-09
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Jolanta Dargas, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy Wojewoda nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących nabycia prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe?Ratio decidendi
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ Wojewoda nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Niewyjaśnione pozostały kluczowe kwestie dotyczące stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, w tym jej własności, posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe oraz ewentualnego zajęcia pod drogę publiczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez spółkę PKP na gruncie Skarbu Państwa. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, wskazując, że działka była zajęta pod drogę publiczną. Minister uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że Wojewoda nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności. Prezydent Miasta zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia prawem użytkowania wieczystego oddala skargę.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia, że grunt położony w [...], oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...]: ark. mapy [...], zapisany w księdze wieczystej Sądu Rejonowego [...] w [...] KW nr [...], stał się z dniem 27 października 2000 r., z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego [...] - obecnie [...] S.A., natomiast budynki i inne urządzenia posadowione na powyższym gruncie stały się z dniem 27 października 2000 r. własnością [...] S.A. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. [...] S.A wystąpiła, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa, stanowiących m.in. działkę nr [...], ark. mapy [...], obręb [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29) – zwanego dalej "rozporządzeniem", art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), art. 2 i 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), odmówił stwierdzenia, iż grunt położony w [...], oznaczony geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...]-[...]: ark. mapy [...], zapisany w księdze wieczystej Sądu Rejonowego [...] w [...] KW nr [...], stał się z dniem 27 października 2000 r., z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego [...] - obecnie [...] S.A., natomiast budynki i inne urządzenia posadowione na powyższym gruncie stały się z dniem 27 października 2000 r. własnością [...] S.A. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa działka zajęta była pod drogę publiczną.
Od powyższej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. odwołanie wniosła [...] S.A., kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, iż przedmiotowa działka gruntu [...] powstała z pierwotnej działki [...], a podział został dokonany w celu wydzielenia działki, na której posadowiony jest przyczółek wiaduktu kolejowego linii [...] – [...]. Wskazano także, że działka zabudowana jest torami i urządzeniami służącymi do prowadzenia ruchu kolejowego.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 34 ustawy jedną z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest przysługiwanie w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa. Niespełnienie tej podstawowej przesłanki powoduje, że nie ma potrzeby badania pozostałych przesłanek, gdyż dopiero łączne ich spełnienie powoduje nabycie prawa użytkowania wieczystego. Zatem w pierwszej kolejności ustaleniom winien podlegać stan prawny działki nr [...].
Z protokołu badania ksiąg wieczystych z dnia [...] lutego 2009 r., znajdującego się w aktach, wynika, że w księdze wieczystej nr [...] nie jest ujawniona działka nr [...], ale jak wskazał geodeta uprawniony: "Natomiast działka [...] z arkusza [...] powinna być ujawniona w niniejszej księdze, ponieważ w wyciągu zmian gruntowych z dnia [...] 01.1995 r. w stanie nowym (karta akt 110) jest wpisana jej powierzchnia [...] m2 i numer [...] ark. [...]".
Organ wskazał, że działka [...] została przeniesiona z księgi wieczystej Nr [...] do księgi wieczystej [...], gdzie Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel, a [...] jako użytkownik wieczysty. Podstawę ujawnienia tych praw stanowiła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]. Powyższą kwestię zupełnie pominął Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., natomiast jej wyjaśnienie może mieć istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ponadto w powołanych księgach wieczystych Nr [...] i nr [...] ujawniona została działka nr [...] z obrębu [...]-[...] o pow. [...] ha, gdy tymczasem z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2009 r. i wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] wynika, iż działka nr [...] posiada powierzchnię [...] ha. W powołanym wykazie zmian danych ewidencyjnych z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzono, iż ,,w KW [...] pod pozycją [...] po zamknięciu KW [...] [...] ujawniona jest powierzchnia [...] ha, w której zawarte są powierzchnie parcel nr [...], [...], [...], [...], które w części lub w całości odpowiadają działkom nr [...], [...], [...]".
Niewątpliwie dla ustalenia powierzchni nieruchomości zasadnicze znaczenie mają dane z ewidencji gruntów i budynków, jednakże wobec ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej Nr [...] na podstawie zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...] - [...] z dnia [...] listopada 1974 r., nr [...] (które nie zostało załączone do akt przedmiotowej sprawy) oraz migracji ww. księgi [...] Tom [...] Karta [...] w dniu [...] czerwca 1963 r., organ wojewódzki winien wyjaśnić różnicie wskazanych powierzchni oraz podstawy ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa, gdyż warunkuje to prawidłowe oznaczenie przedmiotu postępowania i praw własnościowych Skarbu Państwa.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia potwierdzenie posiadania przez [...] gruntów, o których mowa w § 1, dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez [...]; 2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości); 3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwa [...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem; 4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy; 5) decyzji lokalizacyjnej; 6) pozwolenia na budowę; 7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości; 8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez [...] własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich jak: a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji; b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje; c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji; d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów [...] można dokonać zgodnie z brzmieniem art. 75 Kpa.
Minister zauważył, że organ wojewódzki odmawiając stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego przedmiotowej działki przez [...] S.A. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że wobec faktu, iż na gruncie znajduje się droga publiczna, złożone przez [...] oświadczenie o posiadaniu przez [...] gruntu jest niewystarczające. Zdaniem Ministra, stan posiadania przedmiotowego gruntu winien być badany na dzień 5 grudnia 1990 r., a w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby zajęcie ww. działki w dniu 5 grudnia 1990 r. pod drogę publiczną, który to dopiero fakt wyłączałby możliwość posiadania tej działki przez [...] w tej dacie. Organ wojewódzki wskazał również, że na podstawie dołączonego do wniosku wypisu z rejestru gruntów ustalono, iż przedmiotowa działka zajęta jest pod drogę. Powołując się na pismo Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] maja 2011 r. organ wojewódzki wskazał, że przedmiotowa działka znajduje się w liniach rozgraniczających drogi publicznej [...] i jest administrowana przez Zarząd Dróg Miejskich, zaś ulica [...], na odcinku od ul. [...] do [...], jest drogą wojewódzką, a stosowną kategorię nadano 17 sierpnia 1995 r. Ponadto organ wojewódzki powołał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), na podstawie którego droga nr [...] [...] – [...], przebiegająca przez ulice: [...] (od ul. [...] do [...]), została zaliczona do dróg publicznych o kategorii wojewódzkiej, a na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), przedmiotowa droga została z dniem 1 stycznia 1999 r. zaliczona do kategorii dróg publicznych - dróg wojewódzkich.
Minister zauważył, że organ wojewódzki nie udowodnił, że przedmiotowa działka nr [...] została zajęta pod ww. drogę publiczną. Samo bowiem wskazanie w piśmie Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] maja 2011 r., iż przedmiotowa działka znajduje się w liniach granicznych drogi publicznej ulicy [...] oraz, że działka ta zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2009 r. stanowi użytek drogowy jest niewystarczające do stwierdzenia, że działka ta jest zajęta pod drogę publiczną. W aktach sprawy brak jest dokumentów (w tym dokumentów mapowych) potwierdzających, że przedmiotowa działka znajduje się w liniach rozgraniczających ww. drogi. W aktach sprawy brak jest także dokumentu, na podstawie którego ww. droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych. Jak wskazał Zarząd Dróg Miejskich w [...] w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. zaliczenie nastąpiło 17 sierpnia 1995 r., jednakże w piśmie tym nie został nawet wymieniony akt zaliczający ww. drogę do kategorii dróg publicznych.
Ponadto potwierdzenie zajęcia ww. działki pod drogę publiczną, wojewódzką winno skutkować zapewnieniem w niniejszym postępowaniu czynnego udziału zarządcy tej drogi, którym z mocy art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260) byłby zarząd województwa.
W ocenie Ministra, powyższe kwestie wymagają szczegółowych wyjaśnień, szczególnie, że odwołujący twierdzi, że przedmiotowa działka jest zajęta pod przyczółek wiaduktu kolejowego linii [...] - [...], a także zabudowę torami i urządzeniami służącymi do prowadzenia ruchu kolejowego. Zatem obowiązkiem organu wojewódzkiego jest ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej działki na dzień 5 grudnia 1990 r., a więc ustalenie co na dzień 5 grudnia 1990 r. znajdowało się na przedmiotowej działce.
Z załączonych do akt przedmiotowej sprawy przez [...] S.A.: wyciągu z wykazu środków trwałych, jak również z mapy sytuacyjno - wysokościowej ks rob. Nr [...] nie wynika bezpośrednio, aby przedstawiały one stan na dzień 5 grudnia 1990 r. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) bowiem ocena, czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 Kpa).
Powyższa analiza akt sprawy oraz kwestionowanej decyzji dała podstawę do stwierdzenia, że organ I instancji naruszył ww. przepisy postępowania. W świetle ww. ustaleń Minister uznał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie
Od decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez błędne ustalenie przez Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że działka nr [...] ark. m. [...], obr. [...] o pow. [...] m2, została objęta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]; 2) art. 34 ust. 4 ustawy poprzez brak ustalenia, przez organ odwoławczy wystąpienia negatywnej przesłanki uwłaszczenia. W skardze wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. błędnie wskazał, że działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] o pow. [...] m2, objęta była decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]. W decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. wymieniona jest nieruchomość o podobnych oznaczeniach geodezyjnych, tj. działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] o pow. [...] m2. Z księgi wieczystej Nr [...] została odłączona i przeniesiona do księgi wieczystej o Nr [...] działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] o pow. [...] m2, nie zaś jak twierdzi organ odwoławczy działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] o pow. [...] m2. Ponadto obie nieruchomości różnią się powierzchnią. Działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] wymieniona w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] zajmuje teren o pow. [...] m2, a działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] wymieniona w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] zajmuje teren o pow. [...] m2. Nie istnieje zatem konieczność ażeby Wojewoda [...] wyjaśniał wątpliwości związane m.in. z różnicą w powierzchni przedmiotowej nieruchomości.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej błędnie wywiódł też to, że zarządcą drogi wojewódzkiej nr [...] [...]-[...], zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jest Zarząd Województwa [...], ponieważ zgodnie z przepisem art. 19 ust. 5 tej ustawy w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Na dzień 5 grudnia 1990 r. ulica [...] na odcinku na którym znajduje się działka nr [...], ark. m. [...], obr. [...] posiadała kategorię drogi wojewódzkiej. Zgodnie z obowiązującym na dzień 5 grudnia 1990 r. art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, właściwym organem administracji państwowej w zakresie dróg publicznych kategorii wojewódzkiej był ówczesny Minister Administracji i Gospodarki Przestrzennej, który był m. in. naczelnym organem administracji państwowej w sprawach budowy, modernizacji dróg w granicach miast.
Zdaniem skarżącego, uwłaszczenie na przedmiotowym gruncie narusza prawa osób trzecich. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] została wydana w sposób prawidłowy, [...] S.A. nie Iegitymowało się i nie legitymuje się dokumentami potwierdzającymi przekazanie przedmiotowego gruntu w formie prawem przewidzianej. [...] S.A. jedynie twierdzi, że w dniu 5 grudnia 1990 r. działka nr [...] znajdowała się w jej posiadaniu. Jednakże twierdzenia te pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym przez Wojewodę [...]. Zatem decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. obarczona jest błędami w ustaleniach faktyczno-prawnych i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Z ust. 1 tego przepisu tego wynika, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Z kolei ust. 3 wskazuje, że budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. W ust. 4 wskazano, że nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich.
W niniejszej sprawie istotne jest zatem wykazanie, czy: 1) grunt, którego dotyczy wniosek o uwłaszczenie był gruntem Skarbu Państwa w dacie 5 grudnia 1990 r. i w dacie wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.); 2) czy w dacie 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu Przedsiębiorstwa Państwowego [...]; 3) czy w dacie wejścia w życie ustawy istniały prawa osób trzecich stojące na przeszkodzie uwłaszczeniu wnioskodawcy.
Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie że [...] S.A. wystąpiło o stwierdzenie przez Wojewodę [...] nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ark. mapy [...] o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ul. [...]. Z części załączonych do wniosku materiałów, sporządzonych w 2009 r., wynika, że nieruchomość ta została ujawniona w Kw nr [...], gdzie jako właściciel gruntu w Dziale II wpisany jest Skarb Państwa (Wyciąg z wykazu zmian gruntowych, Wypis i wyrys). Z kolei inne materiały wskazują, że przedmiotowa nieruchomość nie została ujawniona w Kw nr [...], gdzie jako właściciel gruntu w Dziale II wpisany jest Skarb Państwa (Protokół badania ksiąg wieczystych, Odpis zwykły z Kw nr [...]). Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z elektronicznej księgi wieczystej nr [...], sporządzonego według stanu z dnia 18 kwietnia 2013 r. wynika natomiast, że w tej księdze ujawniona jest działka nr [...] o pow. [...] m2 położona przy ul. [...]. W księdze tej jako podstawa wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] S.A. powołana jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...].
Z powyższego wynika, że po pierwsze - przedłożone do sprawy materiały nie obrazują stanu ewidencyjno-prawnego nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w dniu 5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r. Przedłożone materiały dotyczą stanu z 2009 r. i 2013 r., a więc nie są miarodajne dla niniejszej sprawy. Po drugie - w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione rozbieżności pomiędzy stanem wynikającym z ewidencji gruntów, a stanem wynikającym z treści księgi wieczystej nr Kw nr [...], mimo, że wypis z ewidencji gruntów odwołuje się do stanu prawnego z powyższej księgi wieczystej, natomiast księga ta w Dziale I nie zawiera działki nr [...] o pow. [...] m2 przy ul. [...], a zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wpis Skarbu Państwa w Dziale II tej księgi dotyczy gruntu wnioskowanego do uwłaszczenia. Tych kwestii w ogóle nie wyjaśnił Wojewoda [...], ponieważ na ten temat nie ma mowy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. Trafnie natomiast wskazał Minister, że w sytuacji, gdy w ewidencji gruntów figuruje działka nr [...] o pow. [...] m2 celowym byłoby ustalenie jaki dokument był podstawą wpisu do ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako właściciela tejże nieruchomości i czy – a jeżeli tak to do której księgi wieczystej – dokument ten został złożony jako podstawa wpisu Skarbu Państwa w Dziale II.
Nie budzi wątpliwości Sądu to, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie tego, czy PP [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. było posiadaczem gruntu opisanego obecnie jako działka nr [...] o pow. [...] m2, w szczególności nie ustalił, czy w sprawie zachowały się dokumenty o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, potwierdzające fakt posiadania wnioskowanego gruntu przez [...] w powyższej dacie, w szczególności wskazujące, że wówczas na przedmiotowej nieruchomości znajdowała się linia kolejowa [...] – [...], tory, infrastruktura kolejowa. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że z załączonego do wniosku wyciągu z Wykazu środków trwałych Minister jak również mapy sytuacyjno - wysokościowej z dnia 7 lipca 2011 r. nie wynika stan rzeczy istniejący na gruncie na dzień 5 grudnia 1990 r.
Rację ma Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że w niniejszej sprawie nie zostało dokładnie i wszechstronnie wyjaśnione, czy nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] o pow. [...] m2 znajdowała się w dacie 27 października 2000 r. w liniach rozgraniczających drogi publicznej - drogi wojewódzkiej nr [...] [...] – [...], o której mowa w załączniku Nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071). Z pisma z dnia [...] maja 2011 r. Zarządu Dróg Miejskich w [...], wynika, że działka nr [...] ark. mapy [...] znajduje się w liniach granicznych ul. [...], jest zajęta pod drogę publiczną i jest w administracji ZDM. Brak informacji jaki stan rzeczy istniał w dacie 27 października 2000 r. Niejasna jest informacja, że ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] zaliczona została do dróg publicznych 17 sierpnia 1995 r., a kategorię nadano jej 1 stycznia 1999 r., skoro z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 ze zm.) wynika, że zaliczenie drogi do kategorii drogi publicznej wiąże się z jednoczesnym nadaniem drodze określonej kategorii drogi publicznej. Z pisma ZDM w [...] nie wynika jaki akt zaliczał ul. [...] do drogi publicznej, czy było to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, czy inny akt. Nie wiadomo zatem, czy ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] miała w dacie 27 października 2000 r. status drogi wojewódzkiej poprzez to, że znajdowała się w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] [...] – [...] w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Ze stanowiska zarządcy drogi nie wynika też jakie konkretnie elementy drogi w rozumieniu art. 4 pkt 1-4 ustawy o drogach publicznych, w wersji obowiązującej w dacie 27 października 2000 r. istniały na wnioskowanym do uwłaszczenia gruncie. Zgodzić należało się z organem odwoławczym, że gdyby okazało się, że przedmiotowy grunt w dacie 27 października 2000 r. był zajęty pod drogę publiczną kategorii wojewódzkiej, wówczas konieczne byłoby zapewnienie udziału w postępowaniu właścicielowi tejże drogi, którego w granicach Miasta [...] mającego prawa powiatu reprezentuje Prezydent Miasta [...] jako zarządca, ewentualnie upoważniony pracownik zarządu drogi sprawującego trwały zarząd gruntem w pasie drogowym (art. 19 ust. 5, art. 21 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych), a nie jak błędnie wskazał Minister – zarząd województwa.
Z powyższego wynika, że w zaskarżonej decyzji Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 2 Kpa. Decyzja Wojewody [...] została bowiem wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres okoliczności miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących wszystkich przesłanek wymienionych w przepisie art. 34 ust. 1 i 3 ustawy uniemożliwiał naprawienie błędów proceduralnych popełnionych przez organ pierwszej instancji w ramach odwoławczego uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 Kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko Prezydenta Miasta [...], że dla niniejszej sprawy nie miałaby znaczenia decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., [...], jeżeli okazałoby się, że dotyczy ona działki nr [...] z ark. m. [...] o pow. [...] m2. Uszło jednak uwadze skarżącego, że okoliczność ta nie została wyjaśniona w toku niniejszego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę [...], mimo, że Wojewoda ten był autorem wspomnianej wyżej decyzji. Także skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił stanowiska, że działka nr [...] ark. m. [...] o pow. [...] m2 nie jest wymieniona w tej decyzji, a okoliczność tę podniósł dopiero w skardze, przez co nie była ona znana organowi odwoławczemu. Nie można zatem zarzucić Ministrowi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez błędne ustalenie, że działka nr [...] o pow. [...] m2 została objęta decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., [...], skoro organ odwoławczy tego kategorycznie nie stwierdził.
Rację ma natomiast Prezydent Miasta [...], że błędnie Minister wskazał, że zarządcą drogi [...] [...] – [...] jest Zarząd Województwa [...]. Jak zostało wyjaśnione wyżej zarządcą dróg wojewódzkich w granicach miast na prawach powiatu jest prezydent miasta. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd nie mógł odnieść się do zarzutu skargi Prezydenta Miasta [...], który wskazał, że na dzień 5 grudnia 1990 r. ul. [...] na odcinku na którym znajduje się grunt oznaczony obecnie jako działka nr [...] ark. m. [...] posiadała kategorię drogi wojewódzkiej i w związku z tym uwłaszczenie [...] narusza prawa osób trzecich. Skarżący tego stanowiska nie poparł żadnymi dowodami. Takie stanowisko nie ma odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sąd zwraca uwagę, że w piśmie ZDM w [...] z dnia [...] maja 2011 r. wskazano, że ul. [...] została zaliczona do dróg publicznych w 1995 r., a kategorię nadano w 1999 r., jednak informacja ta – co wskazano wyżej - ma charakter zbyt ogólnikowy. Poza tym Sąd zwraca uwagę, że data 5 grudnia 1990 r. nie ma znaczenia dla przesłanki nie naruszania praw osób trzecich, o której mowa w art. 34 ust. 4 ustawy. Skoro w decyzji uwłaszczeniowej stwierdza się nabycie praw z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r., to uwłaszczenie nie może nastąpić z naruszeniem praw innych osób istniejących w tej dacie. Z datą 5 grudnia 1990 r. związana jest przesłanka dotycząca własności gruntu po stronnie Skarbu Państwa i jego posiadania przez [...].
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w niniejszej sprawie Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej naruszył przepis art. 34 ust. 4 ustawy poprzez niewyjaśnienie negatywnej przesłanki uwłaszczenia. Uszło uwadze skarżącego to, że w niniejszej sprawie nie została wyjaśniona podstawowa dla sprawy kwestia, tj. jaki grunt stanowi przedmiot wniosku [...] S.A. Wnioskodawca wnosi o uwłaszczenie prawem użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego obecnie jako działka nr [...] ark. m. [...] o pow. [...] m2, powołując się na materiały sporządzone w 2009 r. i 2011 r. Tymczasem nie wiadomo, czy działka ta istniała w dacie 27 października 2000 r. i jaki był jej status geodezyjno-prawny. Wyjaśnienie tej kwestii będzie dopiero podstawą do prowadzenia dalszych czynności postępowania wyjaśniającego, niewykluczone że także ustalenia, w stosunku do jakiej nieruchomości można mówić o nie naruszaniu praw osób trzecich (jeżeli oczywiście okaże się, że grunt w dacie 5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r. był gruntem Skarbu Państwa i w dacie 5 grudnia 1990 r. był w posiadaniu [...]). Te wszystkie okoliczności musi wyjaśnić Wojewoda [...], ponieważ wykraczają one poza uzupełniające postępowanie dowodowe, o jakim mowa w art. 136 Kpa. Warto dodać, że dla wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy istotne znaczenie mogą mieć także dokumenty dotyczące podziału działki nr [...] m.in. na działkę nr [...], o którym wspomniało [...] S.A. w odwołaniu, co winien mieć na uwadze Wojewoda [...].
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło