I SA/Wa 1425/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-30
Skład orzekający: Monika Sawa, Elżbieta Sobielarska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może zostać uznane za przedwczesne, jeśli wcześniej sąd uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i nakazał organowi ponowną analizę wniosku?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostało uznane za przedwczesne. Sąd wskazał, że uchylenie przez WSA postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i nakazanie organowi ponownej analizy wniosku o przywrócenie terminu, czyniło dalsze orzekanie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu zbędnym. W przypadku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, przedmiot do orzekania w trybie art. 134 K.p.a. mógłby przestać istnieć.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) najpierw odmówiło przywrócenia terminu, a następnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca zaskarżyła postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, wskazując na chorobę syna jako przyczynę opóźnienia. Sąd administracyjny uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, nakazując organowi ponowną analizę wniosku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] stwierdziło uchybienie przez E. M. (dalej jako "skarżąca") terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...].
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dzieci J. M. i A. M. wraz z dodatkami.
Skarżąca w dniu [...] lutego 2019 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z kolei postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, na podstawie art. 134 K.p.a., uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, o czym skarżąca pouczona została przez organ pierwszej instancji. Decyzję z [...] stycznia 2019 r. odebrała ona w dniu [...] lutego 2019 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2019 r. Odwołanie wniesione zostało w dniu [...] lutego 2019 r., a więc 2 dni po terminie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że terminowi do wniesienia odwołania uchybiła z uwagi na chorobę syna. Syn po doznanej w szkole kontuzji nie czuł się dobrze i położył do łóżka. Jako świadoma matka, skarżąca wiedziała, że w takiej sytuacji niepokojące objawy, jak zawroty głowy, czy mdłości, mogą pojawić się w każdej chwili. Wtedy też wezwałaby niezwłocznie pomoc. Konieczna była jednak obserwacja syna. Będąc matką samotnie wychowującą dzieci, nie mogła również powierzyć opieki innej osobie dorosłej. Rodzice skarżącej oraz siostra mieszkają natomiast [...] km od [...] i nie są w stanie pomagać jej w nagłych przypadkach. Znalezienie natomiast innej osoby dorosłej poza gronem rodziny, która podjęłaby się opieki chłopca z ryzykiem wstrząśnienia mózgu było niemożliwe. Nikt nie wziąłby na siebie takiej odpowiedzialności. Skarżąca zauważyła, że niedotrzymanie przez nią terminu nie nastąpiło z jej winy i spowodowane było wypadkiem losowym, a zatem czymś, czego nie mogła przewidzieć i na sytuację taką się przygotować. Następnego dnia wprawdzie syn poczuł się już lepiej, jednak nie na tyle, żeby iść do szkoły, stąd wizyta w szpitalu. Skarżąca zauważyła, że przywrócenie uchybionego terminu jest dla niej bardzo istotne, bowiem decyzja pierwszej instancji odmawia przyznania jej zasiłku, który przeznaczony byłby na potrzeby dzieci, czy to związanych z codziennym utrzymaniem, czy też z niepełnosprawnością najmłodszego syna. Skarżąca wskazała ponadto, że w momencie wydania postanowienia, Sąd Apelacyjny oddalił apelację i podtrzymał wyrok Sądu Okręgowego z [...] czerwca 2018 r., orzekający o rozwiązaniu małżeństwa skarżącej z winy jej męża i ograniczający jego prawa rodzicielskie. Do skargi załączyła również zaświadczenie lekarskie z [...] czerwca 2019 r., z którego wynika, że po doznanym urazie syna w dniu [...] lutego 2019 r. konieczna była stała obserwacja dziecka, w celu wykrycia objawów mogących sugerować zaostrzenie choroby, w tym zagrażających życiu, np. wstrząśnienia mózgu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Po dokonaniu legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzającego uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2019 r., Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, wskazało na daty doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji w dniu [...] lutego 2019 r., co spowodowało otwarcie terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu [...] lutego 2019 r. Skarżąca odwołanie złożyła natomiast w dniu [...] lutego 2019 r.
Jak wynika jednak z akt sprawy, skarżąca wraz z ww. odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wskazując na niezależne od niej okoliczności, które uprawdopodobniły, że opóźnienie w złożeniu odwołania nie nastąpiło z jej winy. Postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] zakończyło się postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] o odmowie przywrócenia tego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1424/19 uchylił jednak postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując na błędną ocenę okoliczności, którymi skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu tego terminu. Sąd nakazał organowi odwoławczemu ponowną analizę wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pod kątem braku jej winy w jego uchybieniu.
Mając na względzie powyższe uwagi, w tym możliwość uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zbędnym może okazać się wydanie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, gdyż w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania może przestanie istnieć przedmiot do orzekania w trybie art. 134 K.p.a.
Przedstawione względy procesowe zadecydowały o uznaniu zaskarżonego postanowienia za przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło