I SA/Wa 1426/10

WyrokWSA w Warszawie2011-06-03

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Dorota Apostolidis, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa (sfałszowanie dowodu) i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa (nowe okoliczności faktyczne), został prawidłowo rozpatrzony przez organy administracji, jeśli strona nie przedstawiła orzeczenia potwierdzającego sfałszowanie dowodu, a nowe okoliczności faktyczne (wydzierżawienie nieruchomości) nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, brak jest podstaw do wznowienia, gdy strona nie przedstawiła orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu. Natomiast w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wydzierżawienie nieruchomości po dacie wydania decyzji ostatecznej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, która istniała w dacie wydania decyzji, co uniemożliwia wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Strona T.P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. Twierdziła, że dowody były fałszywe oraz że pojawiły się nowe okoliczności, takie jak prace na działce i jej wydzierżawienie pod cele rekreacyjno-gastronomiczne. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, wskazując na brak dowodów potwierdzających sfałszowanie dowodów oraz na fakt, że wydzierżawienie nieruchomości nastąpiło po dacie wydania decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...]. Decyzja Ministra Infrastruktury została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] września 2000 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w S., oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2000 r. złożył T.P., w konsekwencji której Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1910/00, oddalił skargę jako niezasadną. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w wydanej na potrzeby postępowania opinii biegły wyraził stanowisko, iż teren wywłaszczonej działki nr [...] jest objęty robotami ziemnymi w trakcie budowy [...], a tym samym wykorzystany na cel wywłaszczenia. Stanowi on nieodłączny element [...] jako osypka prawego skrzydła [...] o funkcji ochrono-izolacyjnej dla budowli hydrogeologicznej oddziaływującej permanentnie na przylegające do zbiornika wodnego nieruchomości i jest niezbędny do należytego funkcjonowania i eksploatacji [...] ze względów strategiczno-obronnych oraz niezbędny pod planowane inwestycje modernizacyjne Zespołu Elektrowni [...]. Wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. T.P. wystąpił, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 Kpa, o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. Ponadto powołał się na okoliczności, które miałyby odpowiadać przesłance określonej w art.145 § 1 pkt 5 Kpa. Uzasadniając swój wniosek wyjaśnił, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w celu budowy [...] w S. Działka ta znalazła się we władaniu Zakładu Elektrowni [...]. Pomimo upływu czasu na działce tej nieprzeprowadzono żadnych prac związanych z realizacją celów, na jakie działka została wywłaszczona. Podniósł, że w maju 2009 r. będąc w okolicach przedmiotowej nieruchomości stwierdził, iż trwają na niej prace polegające na usuwaniu zakrzaczeń i działka jest przygotowywana pod inwestycję. Wskazał, że ustalił również, iż ZE [...] wydzierżawił działkę podmiotowi prywatnemu, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przeznaczy ją na cele rekreacyjno – gastronomiczne. Zdaniem T.P. prowadzi to do wniosku, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna dla celów realizowanych przez ZE [...]. W związku z powyższym, w jego ocenie, w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne. Według niego od momentu wywłaszczenia działka ta nie była w żaden sposób przez ZE [....] użytkowana, o czym świadczą znajdujące się tam zakrzaczenia, a miała przecież stanowić strefę przybrzeżną zbiornika wodnego. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., nr [...], na podstawie art.145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie zwrotu działki nr [...] położonej w S., zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...]. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, zaś zgodnie z przyjętym w orzecznictwie administracyjnym poglądem, sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] października 2009 r., nr [...] wystąpiono do wnioskodawcy o przesłanie orzeczenia sądu lub innego właściwego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu, co podnosił wnioskodawca we wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. T.P. oświadczył, że nie posiada żadnych orzeczeń sądów albo innych organów stwierdzających sfałszowanie dowodu. Ponadto Wojewoda wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania T.P. uzasadniał również tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody nie znane organowi, który wydawał decyzje, tj. zaistniały przesłanki z art.145 § 1 pkt 5 Kpa. Nowymi okolicznościami faktycznymi są, jak twierdzi, T.P., trwające na działce prace polegające na usuwaniu zakrzaczeń i wydzierżawienie działki przez ZE [...]. Odnosząc się do tej przesłanki Wojewoda podniósł, iż wydzierżawienie terenu nie zmienia jego charakteru. Dzierżawa może być w każdym czasie wypowiedziana, więc gwarantuje Zespołowi Elektrowni [...] S.A. korzystanie z przedmiotowego terenu w każdym czasie w celach prowadzenia swojej działalności eksploatacyjnej związanej z obiektami hydrotechnicznymi, m.in. za pomocą urządzeń i sprzętu znajdujących się na przedmiotowym terenie, który jest monitorowany w sposób ciągły ze względów bezpieczeństwa. Ponadto te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane Wojewodzie, w dniu wydawania decyzji z dnia [...] września 2000 r. Od powyższej decyzji T.P. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Minister wskazał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jest dopuszczalne w sytuacji łącznego spełnienia warunków w postępowaniu dowodowym zakończonym decyzją ostateczną, tj.: miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, zostało to stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. W rozpoznawanej sprawie T.P. nie przedstawił żadnego prawomocnego orzeczenia sądu lub właściwego organu dotyczącego sfałszowania dowodów, będących podstawą wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. Samo zaś przeświadczenie strony nie stanowi, na gruncie art. 145 §1 pkt 1 Kpa, podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej. Z kolei stosownie do art.145 § 1 pkt 5 Kpa wznawia postępowanie jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności lub dowody są nowe, a nadto są istotne dla sprawy, 2) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, 3) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody nieznane były organowi. W niniejszej sprawie nową okolicznością, nieznaną organowi miało być według wnioskodawcy zawarcie przez Zespół Elektrowni [...] S.A. umowy dzierżawy, której przedmiotem była działka nr [...]. Jak wynika z pisma Zespołu Elektrowni [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Spółka zawarła umowę dzierżawy w dniu [...] września.2009 r., natomiast na mocy aneksu z dnia [...] marca 2009 r. umowa objęła również sporną działkę nr [...]. W związku z powyższym, nowa okoliczność faktyczna, nie istniała w dacie wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] września 2000 r., w konsekwencji czego brak jest także przesłanek do uchylenia kwestionowanej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.P. Skarżący nie sprecyzował bliżej zarzutów skargi, podniósł jedynie, że o zwrot wywłaszczonej działki Nr [...] ubiega się od 15 lat. Wniosek o zwrot działki złożył w dniu [...] grudnia 1995 r. Według niego dotychczasowe rozstrzygnięcia organów administracji państwowej obu instancji są chybione, nieprawdziwe i nierzetelne oraz niewiarygodne. Ponadto podniósł, że wielokrotne rozpoznawanie sprawy przez organy administracji oraz Sądy Administracyjne dawały podstawę do wątpliwych i błędnych rozstrzygnięć, oraz nie brano wszystkich okoliczności niezbędnych, a tak istotnych dla sprawy. W każdym rozstrzygnięciu istnieją rozbieżności co do władania działką. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji i wydanie postanowienia o zwrocie działki skarżącemu, gdyż wywłaszczona działka nigdy od 15 lat nie spełniała roli na jaki cel była wywłaszczona, tj. jako niezbędna dla ZE[...] w S. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Zdaniem Sądu zarzuty skargi są całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione. Wady z art. 145 § 1 Kpa są istotnymi wadami postępowania. Mogą spowodować więc wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej tak też Wojewoda uczynił. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 Kpa wykładnia przesłanek z art. 145 § 1 Kpa winna mieć charakter zwężający. Jak słusznie wskazały organy obu instancji badając przesłankę z art .145 § 1 pkt 1 Kpa sfałszowanie dowodu musi znaleźć potwierdzenie w orzeczeniu sądu lub innego organu (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1991 r., II SA 640/91, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 66, s. 140, gdzie Sąd wskazał, że "Wznowienie nie mogło nastąpić, ponieważ ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji"; por. też wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r., I SA 1123/99, Lex nr 55743). Ponadto Sąd zauważa, że z uwagi na szerokie pojęcie dowodu, wynikające z art. 75 § 1 Kpa fałsz dowodu może przejawiać się nie tylko w fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków i opiniach biegłych, ale też w fałszu innych dowodów. Dowodem nie jest jednak wyjaśnienie stron (por. niepublikowany wyrok NSA z dnia 2 lipca 1997 r., SA/Łd 3192/95). Konieczne jest również, aby na podstawie tych fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Cechę istotności będą miały te okoliczności, które dotyczą faktów prawotwórczych, tj. wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1985, s. 219). W analizowanej sprawie T.P. nie przedstawił żadnych istotnych w tej mierze dokumentów. Odnosząc się zaś do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, Sąd wskazuje, tak jak i czyniły to organy obu instancji, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy warunki. Po pierwsze: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie: "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie: "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję". Jak słusznie wskazały organy fakt zawarcia umowy dzierżawy przez Zespół Elektrowni [...] w dniu [...] lutego 2009 r. (aneks do umowy z dnia [...] marca 2009 r.) nie skutkował wypełnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło