I SA/Wa 1428/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego K. J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku K. J. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] orzekającą o zastosowaniu wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami kary dyscyplinarnej - odmówił przywrócenia terminu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Infrastruktury orzekł o zastosowaniu wobec K. J. - pośrednika w obrocie nieruchomościami, kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. K. J. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. Wskazano, iż decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. została doręczona nie na adres zamieszkania strony, lecz na adres prowadzonej działalności przez pośrednika w obrocie nieruchomościami. Ponieważ K. J. przebywał w tym czasie na urlopie, to korespondencja została odebrana przez pracownika i przekazana stronie dopiero po powrocie, czyli w dniu [...] marca 2010 r. Dodatkowo zakwestionowano fakt doręczenia stronie korespondencji na adres prowadzonej działalności gospodarczej oraz niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony, którego uczestnictwo w postępowaniu przed wydaniem decyzji nie zostało przez organ zakwestionowane. Minister Infrastruktury stwierdził, iż przyczyną uchybienia terminu był fakt przebywania K. J. na urlopie od dnia [...] do [...] lutego 2010 r. Nawet gdyby przyjąć, że strona faktycznie przebywała na urlopie w tym okresie (co nie zostało potwierdzone żadnym dowodem) i była to okoliczność uniemożliwiająca stronie złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to podkreślenia wymaga fakt, że zaskarżona decyzja została odebrana przez pracownika strony w dniu [...] lutego 2010 r. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony bowiem w okresie do [...] lutego do [...] lutego 2010 r. K. R. mógł złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Korespondencja była wysyłana na adres prowadzonej działalności gospodarczej i fakt ten nie był nigdy zakwestionowany przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania. Dodatkowo organ zaznaczył, że K. J. upoważnił radcę prawnego A. O. do reprezentowania jego i obrony w postępowaniu prowadzonym przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej. Biorąc pod uwagę zakres przedmiotowego postępowania uznano, że radca prawny A. O. występowała jako obrońca uczestnika jedynie w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym prze Komisję Odpowiedzialności Zawodowej. A. O. nie była upoważniona do udziału w dalszej części postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, w tym otrzymania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. K. J. wniósł skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący nie dochował z własnej winy terminu do wniesienia odwołania; 2) rażące naruszenie przepisów postępowania (w skardze omyłkowo: "prawa materialnego") poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 40 § 1 i § 2, art. 42 § 1, art. 43, art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż decyzja została doręczona pracownikowi skarżącego w jego biurze. Organ nie podjął próby doręczenia w miejscu zamieszkania skarżącego. Skarżący nie może ponosić negatywnych skutków działania organu. Wszelka korespondencja powinna być kierowana na adres zamieszkania skarżącego, a nie na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący zachował należytą staranność i w momencie kiedy dowiedział się o wydaniu decyzji wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nieobecność skarżącego uniemożliwiła mu zapoznanie się z treścią decyzji oraz wniesienie środka zaskarżenia w ustawowym terminie. Skarżący, będąc poza granicami kraju, nie był w stanie przewidzieć, iż wydana zostanie decyzja, która zostanie doręczona pod niewłaściwy adres oraz niewłaściwej osobie. Skarżący nadto zarzucił, iż Minister Infrastruktury błędnie ustalił, iż decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. została skutecznie doręczona. Zgodnie bowiem z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręczna się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Doręczenie zastępcze, co w niniejsze sprawie miało miejsce przy braku do tego podstaw wynikających z art. 42 k.p.a., jest prawnie bezskuteczne, a w związku z tym nie mogą biec terminy związane z datą doręczenia pisma. Przepis art. 42 k.p.a. reguluje wyłącznie przypadki doręczenia właściwego, czyli bezpośrednio adresatowi pisma. W niniejszej sprawie organ błędnie przyjął, iż skuteczne było doręczenie zastępcze bowiem sposób doręczenia określony w art. 43 k.p.a. może mieć miejsce w sytuacji, gdy pisma doręcza się dorosłemu domownikowi, dozorcy, sąsiadowi, o ile osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę fizyczną nie ma osobowości prawnej; nie jest również jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 45 k.p.a., stąd do doręczenia pism właścicielowi przedsiębiorstwa nie ma zastosowania art. 45 k.p.a. Należy nadto zarzucić organowi, iż błędnie przyjął brak obowiązku doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi strony. Przy rozstrzyganiu sprawy organ nie zarzucił braku umocowania, nie kwestionował jego skuteczności. W takiej sytuacji decyzja Ministra Infrastruktury w przedmiocie zastosowania wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami kary dyscyplinarnej powinna zostać doręczona temu pełnomocnikowi. Doręczenie pisma stronie, jeżeli ustanowiła pełnomocnika, jest bezskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonego aktu w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") potwierdza, iż organ naruszył przepisy postępowania w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia ujętego w postanowieniu. Skarżący występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w piśmie z dnia [...] marca 2010 r., któremu towarzyszył wymieniony wniosek, twierdził, iż przebywał na urlopie wypoczynkowym od [...] do [...] lutego 2010 r., a decyzja została wysłana na adres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i odebrana przez pracownika strony w dniu [...] lutego 2010 r. Decyzja miała być przekazana stronie w dniu [...] marca 2010 r. Przedstawione powyżej wyjaśnienia, które nie zostały zakwestionowane przez organ, potwierdzają, iż skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie wynikającym z art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., co organ uwzględni przy podjęciu dalszych czynności w sprawie. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd wskazuje, iż wbrew zarzutom skarżącego doręczenie decyzji mogło nastąpić także w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, gdyż jest to jego miejsce pracy. Dopuszczalność doręczenia pisma w miejscu pracy strony wynika wprost z art. 42 § 1 k.p.a. Doręczenie pisma stronie, ale do rąk osoby, która nie jest jego adresatem, będzie skuteczne w stosunku do strony, jeżeli nastąpiło w sposób i w sytuacji wyraźnie określonej przez przepisy postępowania. Taki tryb doręczenia pisma został przyjęty, w odniesieniu do osoby fizycznej, wyłącznie w miejscu zamieszkania strony (art. 43 k.p.a.). Decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. nie została jednak wysłana na adres zamieszkania skarżącego, lecz na adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, iż doręczenie pisma byłoby skuteczne jedynie w wypadku potwierdzenia odbioru pisma przez jego adresata lub upływu terminu wynikającego z 44 § 4 k.p.a. Decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. nie została doręczona K. J., ale pracownikowi strony w miejscu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Nie dokonano także czynności przewidzianych w art. 44 § 1 - 3 k.p.a. Oznacza to, iż nieprawidłowe było uznanie przez organ, iż doręczenie pisma nastąpiło w dniu doręczenia przesyłki pracownikowi skarżącego, to jest w dniu [...] lutego 2010 r. Jeżeli zatem skarżący twierdzi, iż otrzymał przesyłkę w dniu [...] marca 2010 r., to - przy braku podstaw do zakwestionowania tej informacji - organ powinien przyjąć, iż doręczenie pisma nastąpiło w dniu podanym przez skarżącego. Odbiór pisma przez pracownika skarżącego nie mógł bowiem stanowić zdarzenia pozwalającej na ustalenie daty doręczenia pisma i upływu ustawowego terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uznanie przez organ, iż oświadczenie skarżącego co do daty przekazania pisma nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia musiałoby prowadzić do powtórnego podjęcia czynności w celu doręczenia decyzji skoro doręczenie pisma pracownikowi skarżącego było nieskuteczne, a niemożliwe jest obiektywne potwierdzenie daty podanej przez skarżącego. Organ nie podjął jednak ponownie czynności w celu doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., a skoro skarżący potwierdził odbiór tego pisma i podał jako datę jego odbioru – [...] marca 2010 r., to datę tę należało uwzględnić przy ustaleniu czy czynność została dokonana w ustawowym terminie. Z uwagi na przedstawione stanowisko bezprzedmiotowe staje się odniesienie przez Sąd do stanowiska organu co do braku podstaw do przywrócenia terminu skoro skarżący nie uchybił terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zauważyć jedynie należy, iż niezasadna była odmowa przywrócenia terminu jedynie z tego powodu, iż skarżący mógł złożyć wniosek w okresie od [...] lutego do [...] lutego 2010 r. Odniesienie się do wniosku powinno bowiem być wynikiem oceny czy ewentualny pobyt na urlopie był okolicznością uchylającą zawinienie w uchybieniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1969 r., III CRN 461/68, niepubl.). Skarżący zasadnie zarzucił, iż organ bezpodstawnie przyjął, iż skuteczne, przede wszystkim dla ustalenia daty doręczenia pisma, było doręczenie decyzji do rąk pracownika skarżącego. Natomiast nietrafne jest stanowisko i zarzuty skarżącego co do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. Zakres udzielonego pełnomocnictwa ocenia się bowiem według jego treści. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi podstawę do podejmowania przez zastępcę procesowego strony co do zasady wszystkich czynności w każdym stadium (instancji) postępowania. Jeżeli jednak z dokumentu pełnomocnictwa wynika, iż strona ograniczyła zakres pełnomocnictwa do określonych czynności lub części postępowania, to oświadczenie strony ma między innymi wpływ na potrzebę zastosowania art. 40 § 2 k.p.a. Doręczenie pisma pełnomocnikowi strony nastąpi bowiem jedynie w sytuacji, gdyż dokonana czynności, której towarzyszy potrzeba doręczania pisma, mieścić się będzie w zakresie udzielonego umocowania. Odnosząc te wyjaśnienia do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż z dokumentu pełnomocnictwa (k. 16 akt administracyjnych) wynika, iż skarżący udzielił pełnomocnictwa wyłącznie w zakresie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej (art. 194 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W tej sytuacji organ prawidłowo uznał, iż wydana decyzja powinna być doręczona stronie, gdyż art. 40 § 2 k.p.a. nie znajdował w tym wypadku zastosowania skoro, po zakończenia postępowania wyjaśniającego, skarżący nie był reprezentowany w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.