I SA/Wa 1428/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-18
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwości pouczenia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu, a błędy w pouczeniu organu pierwszej instancji nie mogą być podstawą do ignorowania tego obowiązku, zwłaszcza gdy strona nie wniosła o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten dotyczył wcześniejszego postanowienia SKO odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta. Strona skarżąca zarzuciła SKO naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów i pouczeń, a także naruszenie zasad konstytucyjnych i zasad postępowania administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] stwierdziło uchybienie ternu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Kolegium odmówiło [...] wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...]. dz. ew. nr [...] o pow. [...] w obr. [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kwestionowana decyzja była przedmiotem oceny sądów administracyjnych, co wyłącza dopuszczalność wszczęcia postępowania nadzorczego.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu [...] lutego 2019 r. złożyła [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 13 lutego 2019 r., termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 20 lutego 2019 r. Wobec powyższego stwierdzono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu, zaś zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stwierdzono, że wydanie przedmiotowego postanowienia nie pozostaje w sferze uznania organu odwoławczego i wskazano, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślono ponadto, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania (...) stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Ponadto Kolegium wskazało, że skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) bez stosownego wniosku strony.
Powołano się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie utrwalone jest stanowisko, że brak znajomości przepisów o postępowaniu administracyjnym, w tym niewiedza osoby zainteresowanej co do sposobu obliczania terminów (zob. np. wyrok NSA z 29 sierpnia 1997 r., III SA 101/96 – Lex Polonica nr 338938; wyrok NSA z 24 września 1999 r., I SA 288/99 - LEX nr 48748; wyrok NSA z 10 grudnia 1999 r., V SA 946/99- LEX nr 49950) nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu. W zaskarżonym postanowieniu zostało zawarte prawidłowe pouczenie o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.
Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. złożyła [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art.127 § 3 k.p.a., art. 144 k.p.a. w zw. z art.141 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji w której zgodnie z pouczeniem stronie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy który wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie, (art 129 § 2 ) oraz do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji ( art 127 § 3);
- naruszenie, art. 144 k.p.a. w zw z art.141 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji w której zgodnie z pouczeniem stronie nie przysługiwało zażalenie które wnosi się w terminie 7 dni i do tego terminu nie ma zastosowania art 144 k.p.a. gdyż zgodnie z brzmieniem tego przepisu tylko "w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań." - natomiast sprawa terminu wnoszenia zażalenia jest uregulowana w art. 141 k.p.a.);
- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie między innymi przepisów art. 6, art. 7.art 7a § 1, art. 8 . poprzez ich niezastosowanie oraz
- działanie uchybiające podstawowym zasadom obowiązującego prawa administracyjnego, bowiem organ był zobowiązany przepisami Konstytucji RP do działania na podstawie i w granicach prawa. Narusza to zawarte w art. 32 ust. 1, art. 32 ust. 2 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji z nieznanych przyczyn - a tym samym
- prowadzenie postępowania przez organ administracji w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej również poprzez sporządzenie i doręczenie stronie nieprawidłowego pouczenia o terminach i środkach zaskarżenia postanowienia przysługujących stronie a tym samym wprowadzenie strony w błąd co do ważności i obowiązywania wobec niej zawartego w nim pouczenia.
Mając powyższe zarzuty na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei na podstawie art. 127 § 3 zdanie drugie k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ma obowiązek dokonać wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia poprzez sprawdzenie czy jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie.
Kolegium wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma obowiązek poprzedzić orzeczenie dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy składający ww. wniosek przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uchybiło powyższemu obowiązkowi.
Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skutecznie doręczone [...] w dniu 13 lutego 2019 r. Świadczy o tym podpis osoby uprawnionej do odbioru przesyłki, znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia.
Ponieważ zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji zostało skutecznie doręczone [...] 13 lutego 2019 r., to termin do zwrócenia się z wnioskiem do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał 20 lutego 2019 r. Wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w placówce poczty polskiej w dniu 27 lutego 2019 r. Tym samym nie ulega więc wątpliwości, że został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło