I SA/Wa 1429/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., [...] w sprawie przyznania M. S. zasiłku celowego zwrotnego w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy: Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., [...] orzekł o przyznaniu M. S. w miesiącu maju 2006 r. zasiłku celowego zwrotnego w kwocie [...] zł. z przeznaczeniem na: zakup żywności – [...] zł, opłacenie energii elektrycznej i podłączenie dopływu energii elektrycznej – [...] zł, pokrycie kosztów usługi dentystycznej – [...] zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 5 lipca 2005 r. oraz wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2005 r. M. S. wystąpił o udzielenie mu pomocy materialnej. Z uwagi na niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego decyzją z dnia [...] września 2005 r. Prezydent W. umorzył postępowanie. Następnie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. uchylił powyższą decyzję o umorzeniu postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] organ pierwszej instancji wydał decyzje o odmowie przyznania pomocy finansowej. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że wraz z wygaśnięciem mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wygasają wszystkie pełnomocnictwa do działania w imieniu osoby, której mandat, jako wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wygasł. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym organ pierwszej instancji ustalił, że M. S. ubiega się o pomoc finansową na bieżące utrzymanie – w ustnym oświadczeniu strona sprecyzowała, że chodzi o żywność, opłatę czynszu, energię elektryczną, usługę dentystyczną, pokrycie kosztów naprawy pralki wirnikowej. Organ ustalił również, że dochód M. S. prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi miesięcznie [...] zł. i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, wynoszące dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe 461 zł. miesięcznie. Podkreślono, że wnioskujący o pomoc jest uprawniony do własnego świadczenia rentowego, jednakże występujące okoliczności faktyczne, takie jak: niepełnosprawność i długotrwała choroba uzasadniają przyznanie wnioskowanej pomocy, zgodnie z art.41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ uznał również, że na podstawie art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej kwota [...] zł. zabezpiecza w niezbędnym stopniu zgłoszone przez stronę potrzeby oraz odpowiada celom i możliwościom pomocy społecznej. Wniosek strony w zakresie dotyczącym przyznania pomocy na zapłatę czynszu i naprawę pralki wirnikowej, został rozpatrzony odrębnymi decyzjami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wprawdzie dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, lecz okoliczności sprawy uzasadniały udzielenie takiej pomocy w oparciu o art. 41 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Z dokumentacji rozpoznawanej sprawy wynika, że przyznanie zasiłku celowego zwrotnego w kwocie [...] zł w miesiącu maju 2006 r. spowodowane było ograniczonymi środkami finansowymi, jakimi dysponował organ pierwszej instancji w dacie podjęcia kwestionowanej decyzji. Rozmiar środków finansowych, jakie posiadał organ pomocy społecznej pozwolił jedynie na przyznanie pomocy w takim zakresie. Podkreślono również, że w punkcie 4 zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji odstąpił w całości od żądania zwrotu przyznanego zasiłku. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa przy podejmowaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S., zarzucając że zaskarżona decyzja ma na celu pozbawienie go środków do życia i wyeksmitowanie z mieszkania. Podkreślił, że od lutego 2003 r. został pozbawiony zasiłku, który był jedynym źródłem jego utrzymania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo wykazało, że specjalny zasiłek celowy, którego materialno-prawną podstawę stanowi przepis art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.), jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że nawet fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących przyznanie zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu zasiłku wskazał, iż M. S. wnioskował o przyznanie zasiłku na żywność, czynsz, energię elektryczną, w tym ponowne przyłączenie dopływu energii elektrycznej, usługę dentystyczną oraz naprawę pralki wirnikowej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] r. wnioskującemu została przyznana pomoc na zakup żywności – [...] zł, opłacenie energii elektrycznej i podłączenie dopływu energii elektrycznej w kwocie [...] zł oraz na pokrycie kosztów usługi dentystycznej – [...] zł. Natomiast w zakresie dotyczącym żądania pokrycia kosztów czynszu oraz naprawy wirnikowej, zostały wydane odrębne decyzje (jak wynika z akt sprawy były to decyzje odmowne, lecz następnie uchylone przez organ odwoławczy). Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżącemu przyznana została renta, lecz odmawia jej przyjmowania. Skoro dochód skarżącego wynosi [...] zł. miesięcznie, to tym samym przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wynoszące dla skarżącego 461 zł. Przyznana skarżącemu pomoc w wysokości [...] zł. obejmuje zgłoszone przez niego żądania: na zakup żywności, opłacenie kosztów energii oraz pokrycie kosztów usługi dentystycznej. Decyzja, wbrew twierdzeniom skarżącego jest dla niego korzystna. Należy też mieć na uwadze, że jest to pomoc przyznana po rozpoznaniu przez organ wniosków skarżącego z dnia 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r., a jak wynika z uzasadnienia organu pierwszej instancji przyznanie świadczenia decyzją dopiero w maju 2006 r. jest wynikiem trwającej od września 2005 r. procedury. Pierwsza decyzja rozstrzygająca wnioski z dnia 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. była wydana w miesiącu wrześniu 2005 r., a następnie sprawa była przedmiotem postępowania odwoławczego i była po uchyleniu przez organ odwoławczy dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Szczegółowy przebieg tego postępowania został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzut skarżącego sprecyzowany na rozprawie, że decyzja została wydana w maju 2006 r., a zatem nie rozstrzyga jego wniosków złożonych w lipcu i w sierpnia 2005 r., w powyższych okolicznościach nie jest uzasadniony. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyznana zaskarżoną decyzją kwota stanowi wynik rozstrzygnięcia wniosków złożonych przez skarżącego w dniu 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych wnioski skarżącego złożone w miesiącach styczeń – marzec 2006 r. objęte były innymi decyzjami, które wprawdzie były odmowne, lecz zostały następnie uchylone przez organ odwoławczy. Z akt administracyjnych wynika również, że skarżący uporczywie odmawia przyjęcia przyznanego mu świadczenia rentowego (odmówił przyjęcia renty zaległej wraz z odsetkami, jak również świadczeń bieżących), zgłaszając roszczenia o pomoc z opieki społecznej, co w ocenie Sądu, nie powinno pozostawać bez znaczenia dla oceny przez organy pomocy społecznej zasadności zgłaszanych przez skarżącego żądań. W świetle wszystkich powyższych okoliczności nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności wobec podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, pomoc została skarżącemu przyznana, zgodnie z jego wnioskami z dnia 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. Z podniesionych wyżej względów Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).