I SA/Wa 1431/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania J. M. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...], w części dotyczącej działek nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Naczelnik Miasta B. decyzją z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu m.in. działek nr [...], stanowiących własność H. i S. M. Wnioskiem z dnia 4 marca 2009 r. J. M. spadkobierca po H. i S. M. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że organ wydając decyzję wywłaszczeniową naruszył prawo własności H. M., ponieważ dowiedziała się ona o tej sprawie dopiero w 2008 r. Prawo własności przedmiotowych działek wynikało z aktu własności ziemi z dnia [...] czerwca 1975 r., nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [..] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...], w części dotyczącej działek nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestionowana decyzja nie zawiera wad, o których mowa w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, natomiast brak udziału H. M. w postępowaniu wywłaszczeniowym może być rozpatrywany jako podstawa z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Od powyższej decyzji J. M. wniósł odwołanie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [..] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...], w części dotyczącej działek nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby współwłaściciele przedmiotowego gruntu otrzymali wymaganą przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) ofertę dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości. Organ nadzoru zauważył, że Naczelnik Miasta B. wszczął postępowanie mimo, że wniosek o wywłaszczenie zawierał braki formalne; do tego wniosku nie został dołączony dowód uzgodnienia miejsca realizacji inwestycji, do czego zobowiązywał przepis art. 16 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej. Minister uznał, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem art. 22 ustawy wywłaszczeniowej, ponieważ biegły sporządził wycenę nieruchomości po dniu w którym odbyła się rozprawa, a zatem na rozprawie nie wysłuchano opinii biegłego, natomiast właściciel nie miał możliwości zapoznania się z opinią szacunkową przed wydaniem decyzji. Organ stwierdził, że skoro obecnie nieruchomość stanowi własność Powiatu B., to w sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 par. 2 Kpa. Zdaniem Ministra, brak udziału H. M. w postępowaniu wywłaszczeniowym może być rozpatrywany tylko jako podstawa z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zakwestionował zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia odnoszącej się do H. M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa polegające na przyjęciu, że niezawiniony brak uczestnictwa strony w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania, podczas, gdy w tym stanie faktycznym może stanowić również podstawę do wycofania decyzji wywłaszczeniowej z obrotu prawnego na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...] również z powodu nieuwzględnienia H. M. w decyzji wywłaszczeniowej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie J. M. kwestionuje uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] i uważa, że organ nadzoru winien stwierdzić nieważność decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...], także w stosunku do H. M. współwłaściciela działek oznaczonych nr [...], skoro tej osobie nie przedstawiono oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zdaniem skarżącego brak zrealizowania tego obowiązku w postępowaniu wywłaszczeniowym skutkował rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a nie jak przyjął organ naruszeniem art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem Sądu, z takim stanowiskiem J. M. nie można się zgodzić. Sad zauważa, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, o którym mowa w przepisie art. 156 i następnych Kpa organ wyższego stopnia bada, czy decyzja kwestionowana przez stronę zawiera jedną z wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 par. 1 Kpa oraz to czy w sprawie nie wystąpiły przeszkody, o których mowa w art. 156 par. 2 Kpa. W przypadku gdy – tak jak w niniejszej sprawie – organ uznał, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa i nie występują przeszkody z art. 156 par. 2 Kpa, obowiązany był do stwierdzenia jej nieważności. Wbrew jednak temu co twierdzi skarżący częściowe stwierdzenie nieważności decyzji nie może dotyczyć podmiotu, który w sprawie miał legitymację do bycia stroną. Przepisy Kpa normujące postępowanie nadzorcze nie przewidują możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, w części dotyczącej jednej ze stron postępowania. Częściowe stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy kwestionowana decyzja jest podzielna, jeżeli chodzi o przedmiot jej rozstrzygnięcia. Rację należy przyznać Ministrowi Infrastruktury, który twierdzi, że brak udziału H. M. w postępowaniu wywłaszczeniowym można rozpatrywać jedynie jako podstawę do wznowienia postępowania wywłaszczeniowego w oparciu o przepis art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Wspólnym mianownikiem pozbawienia H. M. udziału w poszczególnych etapach postępowania wywłaszczeniowego jest bowiem to, że osoba ta nie brała udziału w postępowaniu, co nie skutkuje wadliwością decyzji, lecz wadliwością przeprowadzonego przez organ wywłaszczeniowy postępowania, a to z kolei stanowi podstawę do wznowienia postępowania wywłaszczeniowego. Brak doręczenia współwłaścicielom przedmiotowych działek oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, jak prawidłowo stwierdził organ nadzoru, świadczył o ciężkiej wadliwości decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...], w części dotyczącej działek nr [...]. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że niniejsza skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja, w części dotyczącej uzasadnienia nie naruszała prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.