I SA/Wa 1434/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Maria Tarnowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.L., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy Al. [...], lok. [...] – kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przyznającą zasiłek celowy S.W. na dofinansowanie zakupu żywności w kwocie [...] zł, zakupu leków w kwocie [...] zł i środków czystości w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2006 r. przyznano S.W. pomoc finansową w formie zasiłku celowego w łącznej kwocie [...] złotych z przeznaczeniem na zakup żywności, gdyż sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy uzasadniała przyznanie pomocy. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że wysokość przyznanego zasiłku była uwarunkowana możliwościami finansowymi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Od powyższej decyzji S.W. wniósł odwołanie twierdząc, że przyznana mu kwota była zbyt niska, a pomoc ze strony gminy winna rekompensować mu zasiłek przedemerytalny, którego nie otrzymał. Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza określonego w tym przepisie tzw. kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 wśród których występuje m.in. bezrobocie. Z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego wynikało, że odwołujący się mieszka z żoną, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Źródłem dochodu jest zasiłek okresowy i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł, a zatem bezspornym było, że wnioskodawca spełnia wymogi określone w w/w artykule 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, zaś w ust. 2 tegoż artykułu wymienia się niektóre z potrzeb bytowych uzasadniających przyznanie tego rodzaju świadczenia ze środków pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji uznał, ze w przypadku S.W. wystąpiła potrzeba bytowa uzasadniająca przydzielenia zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, leków i środków czystości. W przypadku zasiłku celowego przepisy art. 39 ustawy o pomocy społecznej ani też inne unormowania prawne dotyczące udzielania pomocy społecznej ze środków opieki społecznej nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania ani też nie określają wysokości przyznawanych zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Celem pomocy jest zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym rozmiar świadczenia winien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz powinien uwzględniać możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Jednym z istotnych elementów wpływających na wysokość zasiłku jest ogólna pula środków finansowych pozostająca w dyspozycji Ośrodka na określone cele. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynikało, że właśnie ograniczona wielkość środków finansowych i duża liczba osób wymagających pomocy nie pozwoliły na przyznanie S.W. zasiłku w wyższej kwocie niż [...] zł. Decyzja organu pierwszej instancji została w sposób wyczerpujący uzasadniona. Wskazano wielkość posiadanych środków na zasiłki celowe, wymieniona została ilość osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy w tym samym czasie co odwołujący się oraz podano okoliczności jakimi kierował się Ośrodek przy rozdziale tych środków. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał jako w pełni zasadną decyzję orzekająca o przyznaniu zainteresowanemu zasiłku celowego w rozmiarze [...] zł. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi S.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący powołując się na art. 67 Konstytucji twierdził, że wysokość przyznanego mu zasiłku celowego była zbyt niska oraz domagał się zasądzenia odszkodowania z tytułu - jak to określił – "znęcania psychicznego nad jego osobą". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest ani kolejną instancją odwoławczą od ostatecznych decyzji administracyjnych i w związku z tym nie rozpoznaje sprawy w jej aspekcie merytorycznym, ani też nie posiada kompetencji sądu powszechnego tj. nie może m. in. rozstrzygać o roszczeniach cywilnoprawnych jakim jest roszczenie o zasądzenie odszkodowania. Sąd administracyjny – jak wspomniano - jedynie ocenia wydany akt pod względem jego legalności. W związku z powyższym rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty te nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. W szczególności należy zauważyć, że - zgodnie z przepisem art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Zatem przepis Konstytucji, statuując generalnie zasadę przyznania pomocy społecznej osobie bezrobotnej, odnośnie wielkości i form tej pomocy odsyła do ustawodawstwa zwykłego. Zgodnie zaś z przytoczoną wyżej regulacją zawartą w ustawie o pomocy społecznej świadczenie jakim jest zasiłek celowy jest przyznawane w drodze tzw. decyzji uznaniowej wydawanej przez upoważniony organ. Zatem jeżeli decyzja w tej materii została wydana prawidłowo w ramach uznania administracyjnego, Sąd nie ma podstaw prawnych do kwestionowania jej legalności. Jak wynika z akt sprawy decyzja przyznająca skarżącemu prawo zasiłku celowego w łącznej kwocie [...] zł uwzględniała zarówno sytuację skarżącego (uzasadniającą udzielenie pomocy) jak i możliwości finansowe w tym zakresie organu. W uzasadnieniu tej decyzji omówiono szczegółowo wysokość przyznanych środków i sposób ich rozdysponowania. Z tego względu nie można postawić organowi zarzutu, że poprzez powierzchowne rozpatrzenie sprawy i nierzetelne uzasadnienie swego rozstrzygnięcia przekroczył granicę wspomnianego wyżej uznania administracyjnego. To z kolei prowadzi do wniosku, iż zarówno ta decyzja jak i decyzja organu drugiej instancji nie naruszyły prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.