I SA/Wa 1435/11

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. i R. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia odmówić R. M. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 września 2011 r. Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. i R. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia odmówić E. P. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. R. M. wnioskiem z dnia 15 sierpnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. i R. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną J. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawcy oraz jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną są osobami bardzo schorowanymi, niepełnosprawnymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji. Uzyskiwany dochód przeznaczany jest zaś na utrzymanie i leczenie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji majątkowej. Wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu 31 sierpnia 2011 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 7 września 2011 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że R. M. nie wykazał dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania - nie nadesłał żądanych dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. U Z A S A D N I E N I E E. P. wnioskiem z dnia 15 sierpnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. i R. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz córką. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie męża wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaś jej córka studiuje. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że sytuacja majątkowa rodziny jest bardzo trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji majątkowej. Wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 31 sierpnia 2011 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 7 września 2011 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że E. P. nie wykazała dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawczyni nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.